مبانی محاسبه اوقات شرعی

مبانی محاسبه اوقات شرعی

 

1  محاسبه وقت شرعی اذان ظهر :

 

در نیمکره شمالی زمین ( مانند تمامی نقاط در کشور ایران ) زمانی که خورشید دقیقا در سمت جنوب ( سمت 180 درجه ) قرار می گیرد زمان ظهر شرعی فرا رسیده است .

به همین دلیل ظهر شرعی با دقت بسیار زیادی محاسبه می شود و همچنین راحت ترین وقت شرعی برای محاسبه توسط عموم مردم می باشد .

البته راههای دیگری هم وجود دارد که با دقت تقریبا قابل قبولی زمان ظهر شرعی را حساب می کند

 

2 -  محاسبه وقت شرعی اذان صبح :

 

طبق تعریف شرعی ، اذان صبح موقعی است که اولین روشنایی سپیده دم مشاهده شده در سمت شرق مثل دم گرگ پخش شود و این حالت اگر چه با چشم غیر مسلح به سختی رویت می شود ولی چنانچه شبهای مختلف و در نزدیکیهای صبح این عمل انجام شود ، می توان آن لحظه را درک کرد .

این کار عملا در دانشگاه فردوسی مشهد با همکاری چند تن از علمای حوزه در شبهای مختلف انجام شد و زمان پخش شدن روشنایی در هنگام صبح تعیین گردید که با استفاده از فرمول مثلثات کروی مربوط به رابطه بین ارتفاع خورشید از افق در هر محل ، عرض جغرافیایی محل و میل خورشید و بالاخره زاویه ساعتی خورشید ، ارتفاع خورشید تا افق محل به دست آمده و با تجربیات مکرر و تایید چند شهرستان در سراسر ایران ، درست هنگامی که خورشید 18 درجه زیر افق قرار می گیرد ، زمان اذان صبح است .

 

3 -  محاسبه وقت شرعی اذان مغرب :

 

طبق موازین شرعی ، اذان مغرب زمانی است که حُمْره شرقیّه ( قرمزی که در هنگام غروب خورشید در سمت شرق پیدا می شود ) به سمت الراس ( بالای سر ناظر ) برسد و یا از آن بگذرد که طبق مشاهدات انجام شده توسط دانشگاه فردوسی مشهد و حوزه علمیه مشهد ، این اتفاق زمانی رخ می دهد که مرکز خورشید درست 4.8

( چهار و هشت دهم ) درجه زیر افق قرار گیرد

 

4 -  محاسبه وقت شرعی طلوع و غروب آفتاب :

 

طلوع خورشید زمانی است که مقداری از سطح خورشید از افق حقیقی ( مانند افق دریا و یا افق بیابان که در افق محل طلوع کوهی و یا عارضه ای وجود نداشته باشد ) رویت شود

( روشنایی قبل از طلوع به منزله طلوع نیست )

 

غروب خورشید زمانی است که تمامی سطح خورشید از افق حقیقی پایین رود

 

5 -  محاسبه وقت شرعی نیمه شب شرعی :

 

برای محاسبه نیمه شب شرعی باید فاصله زمانی بین غروب آفتاب ( نه اذان مغرب ) و اذان صبح را حساب کنید ، سپس این زمان را نصف نموده و به زمان غروب آفتاب اضافه کنید

( مثلا اگر زمان غروب آفتاب 20:30 باشد و زمان اذان صبح 4:30 باشد فاصله بین این دو 8 ساعت است که نصف آن می شود 4 ساعت ، حال این 4 ساعت را به زمان غروب آفتاب اضافه می کنیم ، که زمان نیمه شب شرعی 00:30 خواهد شد .

  

  

تذکر مهم : نرم افزار ها معمولا اطلاعات ارتفاع خورشید را نسبت به مرکز خورشید ( از دید ناظر زمینی ) محاسبه میکنند . در این صورت اعداد فوق به عددهای زیر تغییر می یابند

 

- اذان صبح زمانی است که مرکز خورشید 17.7 درجه زیر افق باشد

 

 

- اذان مغرب زمانی است که مرکز خورشید 4.5 درجه زیر افق باشد

  

تذکر : تمامی اوقات شرعی را می توان با استفاده از نرم افزار های مختلفی مانند

Negar    و یا   Accurate Times  محاسبه کرد .

  

تذکر:  نرم افزار دوم را می توانید از داخل همین وبلاگ دانلود کنید .

  

 

 

 

منبع : کتاب اوقات شرعی نوشته دکتر تقی عدالتی - تذکر ها از علی پوررسول

  

/ 2 نظر / 139 بازدید
گیلان نیوز

با سلام و خسته نباشید اولا از مطلب شما استفاده کردم. در ثانی گمان می کنم که با این سوال زیاد مواجه شده باشید که چرا فاصله اذان صبح با اذان مغرب بین رشت و تهران متفاوت است. اذان صبح چیزی نزدیک 2 دقیقه و اذان مغرب چیزی حدود 5 دقیقه است اگر مطلب جامعی که قابلیت استفاده درسایت را داشته باشد سراغ دارید معرفی بفرمایید ممنون می شوم

مجید

متشکر