گروه نجوم تیشتر لشت نشا (گیلان)

گروه نجوم تیشتر گیلان به ارائه خبر علمی با اولویت خبر نجومی می پردازد

زحل

زحل

سیاره زحل(عربی) یا کیوان (فارسی)سیاره بعد از مشتری قبل از اورانوس و ششمین سیاره منظومه شمسی بوده و بعد از سیاره مشتری بزرگترین سیاره منظومه به حساب می آید.یک حلقه زیبا آنرا از بقیه سیارات  متمایز کرده است.

زحل دورترین سیاره ای است که ستاره شناسان باستان آن را می شناختند. در ١۶١٠میلادی گالیله، ستاره شناس ایتالیایی، اولین کسی بود که زحل را با تلسکوپ دید. در کمال شگفتی، او دو زائده در دو طرف سیاره مشاهده کرد. او آنها را به شکل دو کره مجزا رسم کرد و گفت به نظر می رسد زحل، سیاره ای سه تایی است. در رصدها و طرح های بعدی، او دو جسم جانبی زحل را مانند دسته هایی که به سیاره متصل اند، رسم کرد. در ١۶۵٩ میلادی هویگنس، ستاره شناس هلندی، با تلسکوپی که از تلسکوپ گالیله قوی تر بود، زحل را رصد کرد و اعلام کرد در اطراف زحل حلقه باریک و مسطحی وجود دارد. در ١۶٧۵، ستاره شناس ایتالیایی، ژان-دومینیک کاسینی، شکافی را بین دو حلقه زحل، که اکنون آنها را حلقه های A و B می نامیم، مشاهده کرد. اکنون می دانیم که اثرات گرانشی میماس، یکی از اقمار زحل، شکاف ۴٨٠٠ کیلومتری کاسینی را به وجود آورده است.

زحل نیز مانند مشتری، بیشتر از هیدروژن (۹۶ درصد)و هلیوم (سه درصد)تشکیل شده است. حجم آن ۷۶۳ بار بیشتر از زمین است. بادهای جو بالایی زحل در مناطق استوایی، تا سرعت ۵٠٠ متر بر ثانیه نیز حرکت می کنند( برای مقایسه، بادهای طوفانی شدید زمین در لایه های بالایی جو ١١٠ متر بر ثانیه است). این بادهای پرسرعت با گرمایی که از درون سیاره می آید، ترکیب می شوند و نوارهای زرد رنگ و طلایی رنگ سطح زحل را تشکیل می دهند.

مجموعه حلقه های زحل، بزرگترین و پیچیده ترین حلقه ها در منظومه شمسی هستند که تا صدها هزار کیلومتر از سیاره فاصله گرفته اند. در اوایل دهه ١٩٨٠میلادی، دو فضاپیمای ویجر متعلق به ناسا کشف کردند که بیشتر حلقه های زحل از یخ آب تشکیل شده اند؛ آنها همچنین ساختارهای مواج روی حلقه ها، حلقه های کوچک و ... ، اشکال تیره ای در حلقه ها که با سرعتی متفاوت از سرعت سایر مواد حلقه اطرافشان به دور سیاره می گردند، کشف کردند. مواد حلقه اندازه های گوناگونی، از چند میکرومتر تا چند ده متر، دارند. دو قمر کوچک زحل، درون شکاف بین دو حلقه اصلی قرار دار ند.  بعضی از اقمار زحل بعنوان اقمار شفرد نقش مهمی در شکل گیری وپایداری حلقه های زحل دارند.

تا کنون  ۵۶ قمر زحل کشف شده است و احتمالا بسیاری از آنها هنوز دیده نشده اند. بزرگترین قمر زحل ، تیتان، کمی از سیاره عطارد بزرگتر است. ( تیتان دومین قمر بزرگ منظومه شمسی است؛ گانیمد، قمر مشتری، مقام اول را دارد.) تیتان جو ضخیمی از هیدروژن دارد که احتمالا شبیه به جو زمین در مدتها پیش است. مطالعه و بررسی بیشتراین قمر، اطلاعات بسیاری درباره شکل گیری سیارات، و احتمالا اولین روزهای زمین، به ما می دهد.

زحل اقمار کوچک بسیاری نیز دارد. هریک از این قمرها در نوع خود بی نظیر و یکتا هستند؛ از انسلادوس که سطحش به طور مداوم در حال تغییر است، تا یاپتوس که یک روی آن به سیاهی قیر و نیمکره دیگرش به سفیدی برف است.

 میدان مغناطیسی زحل ۲۱/۰ تسلا ،یک بیستم میدان مشتری واندکی از میدان مغناطیسی زمین ضعیف تر است. زحل، حلقه هایش و بسیاری از اقمار آن، درون مغناط کره زحل، ناحیه ای در فضا که ذرات باردار در آن بیشتر تحت تاثیر میدان مغناطیسی زحل هستند تا بادهای خورشیدی، قرار گرفته اند. تصاویر تلسکوپ فضایی هابل نشان می دهد در مناطق قطبی زحل شفق هایی مانند شفق های قطبی زمین تشکیل می شود. شفق های قطبی زمانی تشکیل می شوند که ذرات باردار در امتداد خطوط میدان مغناطیسی وارد جو سیاره شوند. ویجر ١ و٢    در  ١٩٨١ میلادی از کنار زحل گذشتند و تصاویری از آن به زمین ارسال کردند. مرحله بعدی تکمیل دانش ما از زحل در حالی که کاسینی و هویگنس به تحقیقات خود ادامه می دهند، ادامه دارد. کاوشگر هویگنس در ژانویه ٢٠٠۵ میلادی بر سطح تیتان فرود آمد و داده هایی را از سطح و جو این قمر جمع آوری کرد. کاسینی در طی ماموریت ۴ ساله اش، برای بررسی اقمار، حلقه ها و مغناط کره آن، بیش از ٧٠ دور زحل خواهد گشت. فضاپیمای کاسینی-هویگنس از پروژه های مشترک ناسا، سازمان فضایی اروپا و سازمان فضایی ایتالیا است.

 

فهرست اقمار زحل

 

سال کشف

 

کاشف

 

قدرظاهری

 

دوره چرخش

(روز)

کشیدگی مداری

(درجه)

خروج ازمرکز

 

فاصله متوسط تاسیاره

 

ابعاد

(km(

نام قمر

 

REGULAR SATELLITES

 

1990

m.showalter

19

0.575

0.000

0.000

133600

20

pan

     

24

0.594

0.000

0.000

136500

7

daphnis

 

1980

r.terrile

18.5

0.602

0.000

0.000

137700

32

atlas

 

1980

s.collins

15.5

0.613

0.000

0.002

139400

100

prometheus

 

1980

s.collins

16

0.629

0.000

0.004

141700

84

pandora

 

1966

r.walker

15

0.69

0.335

0.021

151400

119

epimetheus

 

1966

a.dollfus

14

0.70

0.165

0.007

151500

178

janus

 

1789

w.herschel

12.5

0.94

1.566

0.021

185600

397

mimas

     

25

1.01

0.000

0.000

194000

3

methone

     

25

1.14

0.000

0.000

211000

4

pallene

 

1789

w.herschel

11.5

1.37

0.010

0.000

238100

499

enceladus

 

1980

b.smith

18

1.89

1.158

0.001

294700

24

telesto

 

1684

g.cassini

10

1.89

0.168

0.000

294700

1060

tethys

 

1980

b.smith

18.5

1.89

1.473

0.001

294700

19

calypso

 

1684

g.cassini

10

2.74

0.002

0.000

377400

1118

dione

 

1980

laques-lacacheux

18

2.74

0.212

0.000

377400

32

helene

     

25

2.74

0.000

0.000

377400

4

polydeuces

 

1672

g.cassini

9

4.518

0.327

0.001

527100

1528

rhea

 

1655

c.huygens

8

15.95

1.634

0.029

1221900

5150

titan

 

1848

w.bond

14

21.28

0.568

0.018

1464100

266

hyperion

 

1671

g.cassini

10.5

79.33

7.570

0.028

3560800

1436

iapetus

IRREGULAR GROUPS

     

22.0

449.2

46.16

0.334

11110000

16

kiviuq

     

22.6

451.5

46.74

0.322

11125000

12

ijiraq

 

1898

w.pickering

16

548.2

174.8

0.164

12944300

240

phoebe

     

21.3

686.9

45.13

0.364

15200000

22

paaliaq

     

23.6

728.2

152.7

0.270

15539000

8

skathi

     

20.5

783.5

33.98

0.478

16182000

32

albiorix

     

23.0

871.2

34.45

0.474

17342000

10

erriapo

     

20.1

895.6

45.56

0.295

17531000

40

siarnaq

     

22.1

926.1

33.51

0.536

17982000

15

tarvos

     

23.8

951.6

167.5

0.208

18418000

7

mundilfari

     

23.8

1003.9

145.8

0.431

19007000

7

narvi

     

23.9

1016.7

175.8

0.114

19459000

7

suttungr

     

23.9

1094.3

176.0

0.471

19941000

7

thrymr

     

21.7

1315.4

173.1

0.335

23041000

18

ymir

اقماری که در سال

2005 کشف شده و باید نامگذاری بشوند

     

24.5

1103

165.1

0.580

19800000

6

S/2004 S07

     

24.6

1355

168.0

0.213

22200000

6

S/2004 S08

     

24.7

1077

157.6

0.235

19800000

5

S/2004 S09

     

24.4

1026

167.0

0.241

19350000

6

S/2004 S10

     

24.1

822

41.0

0.336

16950000

6

S/2004 S11

     

24.8

1048

164.0

0.401

19650000

5

S/2004 S12

     

24.5

906

167.4

0.273

18450000

6

S/2004 S13

     

24.4

1081

12.7

0.292

19950000

6

S/2004 S14

     

24.2

1008

156.9

0.180

18750000

6

S/2004 S15

     

25.0

1271

163.0

0.135

22200000

4

S/2004 S16

     

25.2

986

166.6

0.259

18600000

4

S/2004 S17

     

23.8

1052

147.4

0.795

19650000

7

S/2004 S18

اقماری که در سال

2006 کشف شده و باید نامگذاری بشوند

     

23.5

912

153.3

0.360

18217125

8

S/2004 S19

     

24.6

970

154.2

0.130

18981135

6

S/2006 S1

     

23.9

1245

148.4

0.341

22350000

7

S/2006 S2

     

24.6

1142

150.8

0.471

21132000

6

S/2006 S3

     

24.4

905

172.7

0.374

18105000

6

S/2006 S4

     

24.6

1314

166.5

0.139

23190000

6

S/2006 S5

     

24.7

942

162.9

0.192

18600000

6

S/2006 S6

     

24.8

1237

166.9

.368

22290000

6

S/2006 S7

     

24.5

869

155.6

0.418

17610000

6

S/2006 S8

 

منبع : دانشنامه ستاره شناسی

نویسنده : علی : ٧:٤٦ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٩/۱٩
Comments پيام هاي ديگران ()      لینک دائم