گروه نجوم تیشتر لشت نشا (گیلان)

گروه نجوم تیشتر گیلان به ارائه خبر علمی با اولویت خبر نجومی می پردازد

دنباله دار هالی

دنباله دار هالی

بیشتر مردم ستاره دنباله دار را تکه‌ای غبار آلود در آسمان تصور می‌کنند. ابتدا ستاره دنباله دار به صورت جسم تار و مه آلودی در آسمان می‌شود و به آرامی در میان ستارگان حرکت می‌کند و درخشانتر می‌گردد، سپس دوباره کم نور می‌شود و ناپدید می‌گردد. از تکه غبار آلود به تدریج دنباله‌ای خارج می‌شود که در جهت مخالف راستای خورشید کشیده شده است. همچنان که ستاره دنباله دار درخشانتر می‌شود، دم آن نیز درازتر می‌شود، بطوری که گاهی تا دور دستهای آسمان امتداد می‌یابد. سپس دنباله کوتاه و ناپدید می‌شود.

"دنباله" فقط یکی از ویژگیهای متعدد ستاره دنباله دار است. مردم در قدیم تصور می‌کرده‌اند که ستاره دنباله دار سر زنی است که موهای بلند او به عقب کشیده شده است. و در واقع نام ستاره دنباله دار از واژه‌ای یونانی به معنای "مو" گرفته شده است.

ستاره‌های دنباله دار بزرگ

 دنباله دار هالی .

 

ستاره های دنباله دار نیز مانند شهابوارها از لحاظ اندازه و شکل متفاوتند. برخی از ستاره‌های دنباله دار کاملا بزرگند. در سال 1811 ستاره دنباله دار عظیمی در آسمان ظاهر شد که سر آنرا ابری از غبار تشکیل می‌داد که از خورشید بزرگتر بود و طول دنباله آن به میلیونها کیلومتر می‌رسید. دنباله آن فقط از غبار پراکنده بسیار ناچیزی تشکیل شده بود، ولی باشکوه به نظر می‌رسید.

ستاره‌های دنباله دار بزرگ دیگری در سالهای 1861 و 1882 و 1910 ظاهر شدند. ستاره‌های دنباله داری که در سالهای 1861 و 1910 ظاهر شدند دارای دنباله‌ای بودند که نیمی از آسمان را فرا گرفته بود. از سال1910 به بعد چند ستاره دنباله دار درخشان دیده شده است، ولی هیچ یک از آنها مانند غولهای قبل از 1910 نبودند. در واقع انسانهایی که اکنون زندگی می‌کنند به زحمت ستاره دنباله دار حقیقی باشکوهی را دیده‌اند.


 

دنباله دار هالی

 

دنباله دار هالی ..

 

پس از انکه ایزاک نیوتن در سال 1687 قانون جاذبه را کشف کرد، دوستش ادموند هالی به ستاره‌های دنباله دار علاقمند شد. در سال 1682 ستاره دنباله داری در آسمان ظاهر شد که همان مسیر ستاره‌های دنباله دار سالهای 1531 و 1607 را طی کرد. هالی با استفاده از قانون جاذبه نشان داد آنچه ستاره دنباله‌دار به نظر رسیده است در واقع یک ستاره دنباله دار بوده است که در مداری طولانی گرد خورشید دور می‌زند و تقریبا هر 76 سال یکبار ظاهر می‌شود.

او پیش بینی کرد که ستاره دنباله دار مزبور در سال 1758بر خواهد گشت و در همان مسیر معمول آسمان را طی خواهد کرد. پیش بینی هالی تقریبا درست بود. در سال 1759 ستاره دنباله دار مزبور باز گشت و در نتیجه به ستاره دنباله دار هالی معروف شد. از آن زمان تا کنون ستاره مزبور در سالهای 1835 و 1910 و 1986 ظاهر شده است. هالی یک ستاره دنباله دار با دوره تناوب کوتاه است که بین مدار سیارات عطارد و زهره ، و در دورترین فاصله ، در فراسوی مدار نپتون قرار می‌گیرد. هالی تنها ستاره دنباله داری است که از هسته‌اش عکسبرداری شده است.

در سال 1986، پنج فضا پیما به مطالعه این ستاره پرداختند، و یکی از آنها به نام جوتو توانست عکس واضحی از هسته آن بگیرد. پهنای سر ، گیسو ، ستاره دنباله دار هالی هنگام نزدیک شدن به خورشید چند صد هزار کیلومتر و طول دنباله‌ها چندین میلیون کیلومتر است. هسته ستاره دنباله دار هالی ، جسمی تیره رنگ به شکل سیب زمینی و به ابعاد 16 در 8 کیلومتر (10 در 5 مایل) می‌باشد.

 

دنباله دار هالی ...

 

برای هزاران سال مردم از ستاره های آتشین که مشخص نبود از کجا می آیند و آسمان را روشن می کنند می ترسیدند . هر کسی می دانست که آنها ستارگان عادی نبودند . آنها دنباله های درخشان طولانی داشتند که آنها را شبیه آتش بازیهای غول اسا می کرد . در حقیقت آنها ستارگان دنباله داری بودند که مسیرهایی را طی می کردند و به ندرت در نزدیکی زمین ظاهر می شدند . به دلیل این که خیلی کمیاب و عجیب بودند مردم فکر می کردند که آنها حوادث بزرگی را خبر می دهند . وقتی  که یک ستاره دنباله دار روشن در سال 1456 ظاهر شد, دعاهای مخصوصی در کلیساها برای نجات مردم از شیطان و ستاره دنباله دار خوانده شد . ستاره دنباله دار دیگری در سال 1531 به همان اندازه تماشایی و واقعا ترس آور برای مردم عادی بود. وقتی که اولین ستاره دنباله دار سال 1456 دیده شد , مردم کمی جرات کردند به آنها بطور دقیق تر نگاه کنند .  در سال 1531 آنها دلیر تر شدند . ستاره شناسان آن را بطور دقیق و از نزدیک مطالعه کردند . آنها متوجه شدند که دنباله طولانی ستاره همیشه دور از خورشید است و همچنین روشنایی متغیر است . بعضی روزها خیلی روشن و بعضی روزها تاریکتر است . در سال 1607 ستاره دنباله دار دیگری ظاهر شد. هنوز هیچ کس نمی دانست که واقعا ستاره دنباله دار چیست و یقینا هیچکس نمی دانست که ستاره دنباله دار 1531, 1607،1456 در حقیقت یکی و همان ستاره بود . اولین شخصی که تشخیص داد" ادموند هالی" بود  که وقت زیادی از عمرش را صرف مطالعه ستارگان کرد. هالی زمانی که دوازده ساله بود تلسکوپ  هفت متری مختص خود را داشت . زمانی که به دانشگاه رفت تلسکوپ خود را به همراه خود برد و بسیاری از اوقات بیکاری و فراغت خود را صرف تماشای آسمان میکرد. اقامت وی در دانشگاه مدت زیادی طول نکشید و پس از دو سال آنجا را ترک کرد و یک سال در جزایر دور دست در اقیانوس آتلانتیک زندگی کرد. جزایر سنت هلنا جای بهتری برای تماشای ستارگان بود و هالی ستارگان را به کارش در دانشگاه ترجیح میداد . سنت هلنا جای خوبی برای تماشای ستارگان دنباله دار بود. زمانی که بیست و چهار ساله بود بسیاری از این ستارگان آتشین را مطالعه کرده بود . بعضی از این ستارگان خیلی کم نور و تاریک بودند . آنها فقط از طریق یک تلسکوپ می توانستند دیده شوند . برخی دیگر بشدت پرنور و درخشان , بقدری درخشنده که حتی در تاریکی دیده می شدند . در سال 1682 ستاره دنباله دار روشن و تماشایی دیگری ظاهر شد . هالی آن را از طریق تلسکوپ خود تماشا کرد و متوجه شد که ستاره دنباله دار جدیدی نیست . او مطمئن شد که همان ستاره ای است که در سال های 1531 ، 1607 ,1456 دیده شده است . هالی ستاره دنباله را مورد مطالعات خود قرار داد و مسیر آن را پیدا کرد . آن مسیر دورانی شکل به دور خورشید داشت و حدودا  هر هفتاد وشش سال یک بار به زمین می رسید . اگر شما به تاریخ های 1607 , 1456 , 1531 نگاه کنید  , متوجه میشوید که فاصله اینها از یکدیگر هفتاد و پنج یا هفتاد و شش سال است . هالی اعلام کرد که ستاره دنباله دار دوباره در سال 1758 در آسمان ظاهر می شود .هالی در سال 1742 مرد . بنا بر این زنده نماند تا ببیند که حق با او بوده و راست می گفته است . اما در کریسمس 1758 ستاره دنباله دار ظاهر شد و نام و خاطره او با احترام برده شد. ستاره دنباله دار هالی بطور مرتب هر هفتاد و پنج یا هفتاد و شش سال یکبار ظاهر شده است. در سال 1910 , 1835 و1985 دیده شده است در سال 2060 شما قادر خواهید بود بررسی کنید تا متوجه شوید چقدر هالی راست گفته است.

منبع: دانشنامه رشد - www.afarineshdaily.ir

نویسنده : علی : ۱۱:۳٧ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱۱/۳٠
Comments پيام هاي ديگران ()      لینک دائم