گروه نجوم تیشتر لشت نشا (گیلان)

گروه نجوم تیشتر گیلان به ارائه خبر علمی با اولویت خبر نجومی می پردازد

گزارش برگزاری نخستین رقابت صوفی ( خاطرات نجومی )

گزارش برگزاری نخستین رقابت صوفی ( خاطرات نجومی )

 

2 و 3 شهریورماه 1385 را می توان نقطه عطفی در تاریخ فعالیت های شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران دانست. دو روزی که ثابت کرد می توان انتظارات بیشتری از رصدگران توانای ایرانی داشت.

پس از بررسی دقیق حدود 200 فرم تکمیل شده شده اینترنتی‏، برقراری تماس تلفنی با بیش از نیمی از شرکت کنندگان و اعلام اسامی 111 نفر در مرحله اول پذیرش، سرانجام بیش از 83 رصدگر در قالب 64 گروه رصدی از 22 شهر تهران، قم، ورامین، کرمان، سیرجان، گچساران، اهواز، سعادت شهر، ساوه، اراک، اصفهان، اردکان، طبس، صوفیان، اردبیل، سمنان، شاهرود، شهمیرزاد، مشهد، رشت، لشت نشاء و شهرکرد در منطقه عباس آباد استان سمنان گردهم آمدند تا در یک رقابت مسالمت آمیز و با یاد عبدالرحمی صوفی رازی به رصد فهرست 124 جرمی که از سوی شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران منتشر شده بود بپردازند، فهرستی که حاوی 67 جرم آشنای مسیه و 57 جرم از فهرست های دیگر و البته شامل 7 جرم ثبت شده توسط عبدالرحمن صوفی رازی  بود.

 

گزارش برگزاری نخستین رقابت صوفی ( خاطرات نجومی )

 
در نخستین رقابت صوفی خانم ها %34 شرکت کنندگان را تشکیل می دادند که این رقم نسبت به ششمین ماراتن مسیه کاهش یافته بود و بیش از نیمی از شرکت کنندگان دانش آموز بودند. همچنین رشد اندازه ابزارها نسبت به ششمین ماراتن مسیه چشمگیر بود به طوری که در این رقابت 21 ابزار با اندازه 8‏، 10 و 12 اینچ حاضر بود‏. ابزارهایی که هیچ یک از آنها در نخستین ماراتن مسیه ایران که در سال 80 برگزار شد وجود نداشت، و شاید آن زمان کار با هر یک از آنها رویای رصدگران ایرانی بود.

 

شرکت کنندگان در این برنامه در روز پنج شنبه 2 شهریور، پس از طی یک سفر 6 ساعته در شرایطی به ساعت 19 یعنی زمان شروع رقابت صوفی نزدیک شدند که به 8 گروه رصدی تقسیم شده بودند و قرار بود 12 داور صحت کار رصدی آنها را بررسی کنند.

کار اجرایی و پیشاهنگی نخستین رقابت صوفی به راهنمایان طبیعت گردی موسسه طبیعت که  حمایت کننده اصلی این برنامه بود سپرده شده بود و این امر سبب شد تا داوران و عوامل اجرایی شاخه آماتوری انجمن نجوم، فارغ از دلمشغولی های مربوط به امور اجرایی و پیشاهنگی برنامه‏، فقط بر روی برگزاری هر چه بهتر رقابت از حیث داوری و علمی تمرکز کنند. بهره گیری از امکانات کامل کمپینگ همچون خیمه، چادرهای پنج نفره، ارائه مواد غذای متنوع و انواع نوشیدنی های سرد و گرم در طی سفر و حین برگزاری رقابت موجب شده بود تا کیفیت اجرای برنامه بسیار بالا باشد و حس رصد در یک بیابان دور افتاده و بدون هیچ گونه تسهیلات که از جمله تجربیات عمومی رصدگران ایرانی است، به فراموشی سپرده شود.

 

گزارش برگزاری نخستین رقابت صوفی ( خاطرات نجومی )

در این رقابت 12 داور بر روند اجرای برنامه توسط رصدگران نظارت می کردند که اسامی آنها به قرار زیر است:

  1. بابک امین تفرشی، سردبیر ماهنامه نجوم، عضور هیات دبیران شاخه اماتوری انجمن نجوم ایران، دبیر ماراتن مسیه ایران
  2. محمد مهدی مطیعی، عضور هیات دبیران شاخه اماتوری انجمن نجوم ایران، دبیر انجمن نجوم اماتوری آسمان توس و داور ماراتن مسیه
  3. احمد کریمی، رصدگر با تجربه و داور ماراتن مسیه
  4. پوریا ناظمی، دبیر نخستین رقابت صوفی، عضور هیات دبیران شاخه اماتوری انجمن نجوم ایران و داور ماراتن مسیه
  5. کاظم کوکرم، دبیر نخستین رقابت صوفی، رصد گر با تجربه و داور ماراتن مسیه
  6. حمید رضا پیرایش، رصد گر باتجربه و داور ماراتن مسیه
  7. محمد نیلفروشان، رصدگر با تجربه و از برندگان پیشین ماراتن مسیه
  8. آیرین شیوایی، رصدگر باتجربه و از برندگان پیشین ماراتن مسیه
  9. سید همام حسینی، همکار ماهنامه نجوم، رصدگر با تجربه و از برندگان پیشین ماراتن مسیه
  10. سید مصطفی امام، مدرس نجوم، رصد گر باتجربه و داور ماراتن مسیه
  11. سارا فیض بخش، مدرس نجوم و داور ماراتن مسیه
  12. علیرضا وفا، همکار ماهنامه نجوم و داور مارتن مسیه
کار داوری رقابت صوفی تفاوتی جزیی با ماراتن های مسیه برگزار شده داشت. هر داور از وجود یک کمک داور در کنار خود بهره می برد. کمک داورانی که در ثبت اجرام رصد شده توسط رصدگران به داوران کمک می کردند و این کار سبب می شد تا سرعت و کیفیت داوری به طرز چشمگیری افزایش یابد. این کمک داوران از میان راهنمایان طبیعت و نیز همکاران اجرایی برنامه انتخاب شده بودند و توضیحات لازم پیرامون روند ثبت اجرام به آنها داده شده بود. تفاوت دیگر داوری در رقابت صوفی مربوط به رصد اجرامی بود که گمان می رفت رصدگر و داور به دلیل پایین بودن توان بعضی از ابزارها (علیرغم درست بودن محل) نتوانند آن را در میدان دید ببینند. قرار بر این شد که در این حالت به جای 1 امتیاز که برای رصد هر جرم در حالت عادی در نظر گرفته می شد، 5/0 امتیاز داشته باشند. در نتیجه حداکثر نمره لازم که یک گروه می توانست کسب کند 120 امتیاز بود. این کار باعث شد تا انگیزه رصدگران برای رصد اجرامی که امیدی برای رصد آن ندارند افزایش پیدا کند.

حدود 4 ساعت پیش از شروع رقابت و در شهمیرزاد‏، هنگام صرف نهار، بارش نم نم باران و خنکی هوا نگرانی های مربوط به ابری شدن هوا را افزایش می داد. حضور این ابرها تا حوالی ساعت 19 که زمان شروع رقابت بود نیز کماکان بر این نگرانی دامن می زد، اما رصدگران با تجربه حاضر در این رقابت که برخی از آنها تجربه شکار اجرام اعماق آسمان از لابلای ابرها را در ششمین ماراتن مسیه کسب نموده بودند، کوچک ترین اعتنایی به لایه های ابر حاضر در افق نداشتند و پس از آغاز رقابت نیز رفته رفته ابرها آسمان عباس آباد را ترک کردند.

رقابت صوفی با سوت پوریا ناظمی، دبیر برگزاری رقابت، در ساعت 19 آغاز شد. رصدگران یکی پس از دیگری اجرام فهرست را با ابزارهای گوناگون رصدی شکار می کردند و داوران را برای بررسی صحت رصد فرا می خواندند... هر لحظه نام یک داور به گوش می رسید و این نوایی بود که لحظه ای قطع نمی شد. ساعت 23 تا 23:30 زمانی بود که رصدگران در یک استراحت 30 دقیقه ای مجدداً برای ادامه رقابت آماده شدند و با سوت مجدد کار خود را ادامه دادند. سطح رقابت به قدری بالا بود که از دست دادن حتی یک جرم می توانست در رده بندی نهایی تعیین کننده باشد. با آنکه ساعت از نیمه شب گذشته بود اما اثری از خواب در عملکرد تیم به چشم نمی خورد، هر چند از سرعت و شتاب ساعات نخست رقابت کاسته شده بود اما همچنان رقابت نزدیک بود و رصدگران لحظه ای به داوران و عوامل اجرایی فرصت استراحت نمی دادند. در این لحظات بر سرمای هوا دم به دم افزوده می شد اما ظاهراً کسی آن را احساس نمی کرد، گرمای یک رقابت پر هیجان حتی اجازه فکر به سرما را هم نمی داد. حدود دو ساعت پیش از بامداد نور منطقه البروجی به زیبایی هرچه بیشتر تا 50 درجه از افق ارتفاع گرفت و جلوه ای بدیع از خود را در ذهن حاضران در رقابت صوفی ثبت کرد. سرانجام ساعت 4:45 بامداد‏ صدای سوت پوریا ناظمی به نشانه پایان رقابت صوفی در محیط طنین انداز شد.

بلافاصله پس از پایان رقابت جلسه کاری داوران در یکی از چادرها برگزار شد و در پایان آن نتیجه ای شگفت انگیز به دست آمد: تعداد رصدگرانی که بیش از 100 جرم را رصد کرده بودند به قدری بود که به واقع امکان انتخاب نفرات برتر غیر ممکن به نظر می رسید. نزدیک به %20 شرکت کنندگان موفق به رصد بیش از 100 جرم شده بودند. نتایج به دست آمده در هر یک از دو رده تلسکوپی و دوربین دوچشمی به قرار زیر بودند:

 

رده تلسکوپی (بدون اولویت)

  • سپیده سلمانیان و ندا قاسمی موفق 120 امتیاز
  • بهار نوری زاده (5/ 119 امتیاز)
  • علی متین فر و پرستو یعقوبی‏‏ (5/ 119 امتیاز)
  • کسری مختارپور و علی فتح الله زاده (5/ 119 امتیاز)
  • علی پور رسول و نیما فرزانه پور (5/119 امتیاز)
  • هادی طباطبایی و مجتبی دیانی (5/ 117 امتیاز)

چندین گروه های دیگر نیز بودند که 117.5 امتیاز، 116 امتیاز و ... را در کارنامه خود داشتند.

 

رده دوربین های دوچشمی (بدون اولویت)

  • علی ابراهیمی سراجی (119 امتیاز)
  • نیلوفر شاه محمدی (118 امتیاز)
  • سجاد مهدیزاده (5/117 امتیاز)

در رده دوربین های دوچشمی نیز تعداد نفراتی که امتیازاتی همچون 116، 115، 113 و 111 را کسب نموده بودند فراوان بود.

 

سطح رقابت به قدری بالا بود که کمیته برگزاری رقابت صوفی برای تقدیر از نفرات برتر با مشکل کمبود لوح تقدیر، جایزه و تندیس مواجه شده بود. به ناچار قرار بر آن شد که جوایز برندگان تهرانی این رقابت در اولین فرصت از طریق پست برایشان ارسال شود و در این مقطع به اهدای جوایز برگزیدگان شهرستانی بسنده گردد!

پیش از اهدای جوایز و تقدیر از برگزیدگان، داوران، همکاران و حامیان برگزاری رقابت صوفی، بابک امین تفرشی، دبیر کمیته رقابت های شاخه آماتوری انجمن نجوم ضمن تقدیر از تمام رصدگران پر تلاش رقابت صوفی با ذکر این نکته که سابقه برگزاری چنین رقابتی در هیچ نقطه از جهان گزارش نشده توجه رصدگران را به افزایش سطح کیفی برنامه های رصدی (در کنار شاخصه های کمی) جلب نمود و از اعمال تغییراتی در روند برگزاری برنامه های آتی رقابت صوفی و ماراتن مسیه خبر داد که در نهایت این تغییرات باعث افزایش غنای علمی این رقابت ها خواهد شد:

اکنون می توان با اطمینان گفت که تکنیک رصد را رصدگران ایرانی به خوبی آموخته اند و حال باید به سایر جنبه های علمی رصد در نجوم آماتوری پرداخت...

در این رقابت از تلاش گروه آرین ویشه و حمیدرضا نصیری که با 14 سال سن، کم سن ترین گروه حاضر در رقابت صوفی بودند و نیز تمامی رصدگرانی که موفق به رصد بیش از 100 جرم شده بودند تقدیر به عمل آمد.

همچنین از تلاش آقای اوشین دانیلی ذکریان که مستندسازی تصویری برنامه را بر عهده داشت و نیز از خانم نگین آذری و آقای مرتضی مطهری نژاد که زحمات زیادی را برای فراهم نمودن مقدمات امور اجرایی رقابت صوفی متحمل شده بودند با اهدای لوح قدردانی شد.

حامیان نخستین رقابت صوفی آخرین گروهی بودند که شاخه اماتوری انجمن نجوم با اهدای لوح از آنان تقدیر به عمل آورد. این حامیان عبارت بودند از:

 موسسه طبیعت، فروشگاه آسمان شب، شرکت پیشگامان، سازمان دانش آموزی استان سمنان و ماهنامه نجوم.

 

به این ترتیب برگزاری موفق نخستین رقابت صوفی راه را برای برگزاری این رقابت به صورت بین المللی در سال های آتی هموار نمود.

به امید آنکه روزی شاهد حضور رصدگرانی رنگین پوست با زبان های مختلف و از ملل گوناگون در خاک میهنمان باشیم‏، رصدگرانی که به یاد خدمات علمی دانشمند شهیر ایرانی، عبدالرحمن صوفی رازی، آسمانی را رصد می کنند که بی انتهاست و واژه هایی همچون مرز و نژاد در گستره بیکران آن بی معناست.

 

 عکس ها : اوشین دانیلی ذکریان

 

 

   منبع : ASIAC
  نویسنده
 : کاظم کوکرم

نویسنده : علی : ۱:٥٤ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۸/۱۱/٢٠
Comments پيام هاي ديگران ()      لینک دائم