گروه نجوم تیشتر لشت نشا (گیلان)

گروه نجوم تیشتر گیلان به ارائه خبر علمی با اولویت خبر نجومی می پردازد

گسل های فعال استان گیلان

گسل های فعال استان گیلان

 

 استان گیلان در قلمرو چین خوردگیهای آلپی قرار دارد و جزء قلمروهای ناپایدار کرة زمین محسوب می‌شود و پوسته جامد در حوضة این سیستم هنوز از نظر حرکات زمین ساخت به مرحله تعادل قطعی نرسیده است و می‌تواند یکی از کانونهای ناپایدار و آسیب‌پذیر به حساب آید. مهمترین گسلهای استان گیلان عبارتند از گسل البرز ، گسل آستارا ، گسل سفیدرود ، گسل قز‌‌ل‌اوزن ، گسلهای میانی البرز غربی و تالش جنوبی و گسلهای بغروداغ

 

گسلهای مهم و میزان زلزله خیزی استان گیلان :

در بحث چینهشناسی به ویژه مراحل زمین ساخت ناهمواریهای گیلان به ایجاد گسلهای متعدد منطقهای یا ناحیهای اشاره شده است این گسلها در زمانهای متفاوت ایجاد شده و به احتمال زیاد، در اثنای هر حرکت علاوه بر ایجاد گسلهای جدید متناسب با کیفیت نیرو و چگونگی مقاومت سنگها در برابر آن گسلهای قدیمی تر نیز فعال می شده اند اصولاً استان گیلان که در قلمرو چین خوردگیهای آلپ- هیمالیا قرار دارد جزء قلمروهای ناپایدار کرة زمین حسوب میشود و پوسته جامد در حوضة این سیستم به تعادل قطعی دست نیافته است. مهمترین گسلهای استان گیلان شامل: گسل البرز، گسل آستارا، گسل سفیدرود، گسل قزلاوزن، گسلهای میانی البرز غربی و تالش جنوبی و سرانجام گسلهای بغروداغ میباشند که در آینده به معرفی تکتک این گسلها خواهیم پرداخت. علاوه بر این گسلهای مهم، صدها گسل فرعی و محلی دیگر، در جهات متفاوت و با ابعاد مختلف، گاهی موازی با گسلهای مهم و زمانی به صورت رابط آنها، کوهستانها را در هم شکستهاند.
   
 زلزله 31 خرداد سال 1369
   در حدود 30 دقیقه و 38 ثانیه بامداد روز پنجشنبه 31 خرداد ماه 1369، زلزلهای بسیار شدید بخشی از شمال غربی ایران را به لرزه درآورد تکانهای ناشی از این زلزله تقریباً در دورترین نواحی سرزمین ایران به خوبی احساس شد و چند اظهار نظرهای مختلفی در سراسر دنیا در قبال قدرت و میزان تخریب حاصل از آن به عمل آمد اما با توجه به آثاری که زلزله بر روی زمین گذاشته میتوان نظر مؤسسهژئوفیزیک دانشگاه تهران را بیش از سایر نظرات به واقعیت نزدیک دانست این مؤسسه قدرت زلزله را حدود 3/7 ریشتر و مختصات آنرا 36 درجه و 49 دقیقة عرض شمالی و 49 درجه و 24 دقیقه و 51 ثانیة طول شرقی، اعلام نکود که منطبق بر بخش جنوبی استان گیلان میباشد بر اثر این زلزله بخش وسیعی از گیلان و زنجان و قزوین به ویژه مناطق مجاور کانون زلزله خسارات مالی و جانی زیادی را متحمل گردید دهها هزار تن جان خود را ازدست دادند و هزاران خانواده مجبور به ترک محل زندگی خود شدند. قمرو اصلی تخریب زلزله در اطراف سفیدرود بود و به درههای سفیدرود و شاهرود و دیلمان و شمال زنجان خسارات زیادتری وارد گردید. متخصصین زلزلهشناس که از نواحی آسیب دیده بازدید کردهاند، عمق کانون زلزله را از 10 تا30 کیلومتر تخمین زدهاند اما عمق 10 کیلومتر به واقعیت نزدیکتر است شعاع تخریب آن را 40 تا50 کیلومتر میدانند چون عمق کانونی آن زیاد نبوده از خسارات ناشی از آن بسیار فراوان و چشمگیر بوده است. حاصل این زمین لرزه گسلهای جدید و متعددی است که زمین شناسان امتداد غالب آنها را حدود 65 درجه شمال غربی ثبت کردهاند.
   
  گسل آستارا (تالش)
   گسل ترادیس آستارا، یکی از گسل‎های شمالی- جنوبی ایران است که در طول 1400 کیلومتر از ناحیة آستارا تا قفقاز کشیده شده است. دربارة این گسل دانسته‎های زیادی در دست نیست ولی بدون شک در ریخت شناسی ناحیه نقش بزرگی داشته و فروافتادگی دریای خزر در خاور آن بسیار آشکار است. ریخت‎شناسی ناحیه، اشاره به عملکرد یک گسل معکوس با افت خیلی زیاد بین ارتفاعات تالش و دریای خزر دارد به طوری که، نهشته‎های پالئوزوییک را در کنار نهشته‎های جوان قرار میدهد.سازوکار ژرفی این گسل، نشانگر شیب بسیار ملایم صفحة گسل به سوی جنوب باختر است. این گسل توان لرزه‎ای دارد و در زمین‎لرزه‎های 1978 و 1953 قفقاز، سازوکار فشاری داشته است.

گسل البرز
   این گسل در دامنة شمالی البرز، در طول 550 کیلومتر، از لاهیجان تا جنوب گنبدکاووس ادامه دارد. روند عمومی آن کم و بیش خاوری- باختری است ولی، به دلیل خمش به سمت جنوب، بخش میانی آن، سیمایی کمانی دارد. اگرچه در بیشتر گزارش‎ها (نبوی، 1355، بربریان، 1983) شیب گسل البرز به سمت جنوب دانسته شده است ولی در نقشة زمین‎ساخت خاورمیانه (علوی، 1991) گسل البرز نوعی راندگی با شیب به سمت شمال است. در باختر لاهیجان، گسل چپگردی به نام گسل سفیدرود با روند شمال خاوری- جنوب باختری این گسل را جابه‎جا کرده است. گسل البرز جدا کنندة البرز از حوضة ترشیری حاشیة جنوبی خزر است و این احتمال وجود دارد که این گسل نشانگر محل تقریبی زمیندرز تتیس کهن باشد. گسل البرز در ریخت‎ زمین‎ساخت منطقه اثرگذار است. یاسینی (1970)، اختلاف ارتفاع رأس واحدهای قاره‎ای پلیوسن در دو سوی گسل البرز را حدود 1000 تا 1500 متر میداند. ولی بربریان (1983)، به جابه‎جایی حدود 3000 متر طی 2 میلیون سال اعتقاد دارد. موسوی روحبخش (1380)، با توجه به حفاری نفتی در دو طرف گسل البرز، این اختلاف ارتفاع را بین 1900 متر در خاور تا 2300 متر در باختر میداند. بلوک شمالی این گسل، در بیشتر زمان‎ها حرکت رو به پایین داشته است. شاید نخستین حرکت رو به پایین در زمان میوسن بوده که در نتیجة آن رخساره‎های دریایی میوسن (رخسارة خزر) در شمال این گسل نهشته شده‎اند. ولی آغاز فرونشینی ممکن است به زمان ژوراسیک برسد. در حال حاضر گسل البرز به شدت فعال به نظر میرسد و احتمال دارد بسیاری از زمین ‎لرزه‎های گیلان و مازندران نتیجة جابه‎جایی در طول این گسل باشد.

 

تعداد 7 زمین لرزه تاریخی در استان گیلان گزارش شده است.
  
   قدیمی ترین و بزرگترین زمین لرزه تاریخی رویداده در استان گیلان 45 هزار سال قبل از میلاد ثبت شده است.
   طول و عرض جغرافیایی رو مرکز آن ، به ترتیب، 98/49 و 70/36 می باشد.
   بزرگای آن در مقیاس امواج سطحی 8 می باشد. منبع ثبت کننده آن BER است.
  
   آخرین زمین لرزه تاریخی رویداده در استان گیلان در سال 1713 ثبت شده است.
   طول و عرض جغرافیایی رو مرکز آن ، به ترتیب، 60/49 و 30/37 می باشد.
   منبع ثبت کننده آن AMB می باشد.

 

قدیمی ترین زمین لرزه دستگاهی رویداده در استان گیلان در تاریخ5/7/1903 ثبت شده است.
   طول و عرض جغرافیایی رو مرکز آن ، به ترتیب 48/37 و96/48 میباشد.
   بزرگای آن در مقیاس امواج سطحی 9/5 می باشد و منبع ثبت کننده آنPAS است.
  
   آخرین زمین لرزه دستگاهی رویداده در استان گیلان در تاریخ 26/5/2005 در ساعت 8 :59 :1 ثبت شده است.
   طول و عرض جغرافیایی رو مرکز آن ، به ترتیب 4/38 و64/48 میباشد.
   بزرگای آن در مقیاس امواج درونی 4.2می باشدو منبع ثبت کننده آن THR است.
  
   بزرگترین زمین لرزه دستگاهی رویداده در استان گیلان در تاریخ 20/6/1990 در ساعت 21:00:10 ثبت شده است.
   طول و عرض جغرافیایی رو مرکز آن ، به ترتیب 989/36 و346/49 میباشد.
   بزرگای آن درمقیاس امواج سطحی 4/7 ، امواج درونی 2/6 میباشد و منبع ثبت کننده آن ISC است.

 

با اتکاء به نتایج از امواج زلزله، فدینسکی درسال 1972 شمائی از ساختمان حفره جنوبی دریای خزر ارائه داده است که محققین بعدی نیز در مطالعه این قلمرو به آن استناد جستهاند بر اساس نظریات این محقق تودة سختی در کف این گودال وجود دارد که ضخامت آن حدود 20 کیلومتر میباشد و آن را پوستة اقیانوسی تصور نموده است سطح این توده در عمق 20 کیلومتری کف دریای خزر قرار دارد. یعنی به عبارت دیگر بر روی این پوستة سخت اقیانوسی، رسوبهای فراوانی با ضخامت 20 کیلومتر تهنشین شدهاند گسستگی موهوروویچ از عمق 40 کیلومتری کف گودال یعنی بلافاصله بعد از پوستة اقیانوسی آغاز میشود. ضخامت آن در زیر گودال 40 کیلومتر و در زیر نواحی کوهستانی تا عمق 150 کیلومتر یعنی تا مجاورت استنوسفر پائین میورد. کف خزر را نمیتوان با اتکاء به شواهد شناخته شدة چینهشناسی تعیین نمود. ناچار در این زمینه تناقضات و مشکلاتی وجود دارد و نظریات مختلفی ارائه شدهاند. در مجموع میتوان گفت که چاله جنوبی خزر گودالی ساختمانی است که در داخل سیستم چین خوردگیهای آلپی تشکیل شده است . مغرب و جنوب این حفره را به ترتیب کوههای تالش و البرز محدود میکنند و مرز شمالی آن را یک برجستگی زیر دریائی در امتداد شمال غربی- جنوب شرقی تشکیل شده است که مرتفعترین قسمتهای آن در عمق 200 متری از سطح دریای خزر قرار دارد در واقع این برجستگی زیرآبی، بخش میانی کوهستانهائی است که در قفقاز در جمهوری آذربایجان تا کپهداغ در خراسان شمالی کشیده شده است.

 

منبع: www.ngdir.ir و


غنى‌ترین منظومه سیاره‌اى کشف شد

غنى‌ترین منظومه سیاره‌اى کشف شد

اخترشناسان با استفاده از ابزار تحقیقاتى منحصر به فرد  HARPS و در رصدخانه سازمان فضایی اروپا موفق شدند، غنى ترین منظومه سیاره‌اى را که تاکنون شناخته شده، کشف کنند. این منظومه شامل دست کم پنج سیاره است که به دور یک ستاره شبه خورشیدى موسوم به HD10180 مى چرخند. محققان همچنین به شواهدى از وجود دو سیاره دیگر در این منظومه دست یافته‌اند که یکى از آنها کمترین جرمى را که تاکنون براى سیارات دیده شده دارد. با این ویژگى‌ها، این منظومه از نظر تعداد سیارات شبیه به منظومه خورشیدى ما است. به گزارش ساینس دیلى، این محققان همچنین دریافته‌اند که در این منظومه فاصله سیارات از ستاره مادرشان درست شبیه به الگوهایى است که در منظومه خورشیدى وجود دارند. محققان مى‌گویند: با این کشف ما وارد عصر تازه‌اى از تحقیقات فرامنظومه خورشیدى شده ایم. مطالعه روى حرکات سیاره‌اى در این منظومه جدید، تعاملات جاذبه‌اى پیچیده بین سیارات را آشکار کرده و دیدگاه‌هاى تازه اى را درباره تکامل طولانى مدت این منظومه ارائه مى‌کند. بر اساس این گزارش، دانشمند‌ان تاکنون 15 منظومه با حداقل سه سیاره را مى‌شناسند.

منبع: GSI.ir


سیاهچاله غول‌پیکر در حال بلعیدن کهکشان

سیاهچاله غول‌پیکر در حال بلعیدن کهکشان

 

سیاهچاله‌ مرکز کهکشان ام.87 با جرم 6 میلیون برابر خورشید، یکی از بزگ‌ترین سیاهچاله‌هایی است که می‌شناسیم و این تصویر ترکیبی از تلسکوپهای فضایی، این سیاهچاله را در حال بلعیدن مواد اطراف خود نشان می‌دهد

بهنوش خرم‌روز: این تصویر یکی از بزرگ‌ترین سیاهچاله‌هایی است که انسان تا به حال توانسته کشف کند. یک سیاهچاله غول‌پیکر در دل کهکشان سنبله A که قویترین منبع تابش امواج رادیویی در صورت فلکی سنبله است و حدود 6 میلیون بار از خورشید منظومه شمسی ما سنگینتر است. این سیاهچاله عظیم در کهکشان ام.87 واقع شده و بر اساس گزارش پاپ‌ساینس،‌ دانشمندان با استفاده از تلسکوپ اشعه ایکس چاندرا و آرایه تلسکوپهای رادیویی 27 کیلومتری وی.ال.ای، موفق شده‌اند این تصویر زیبا را از از این حجم عظیم سیرنشدنی در حال فوران بگیرند.

وقتی جرمی به نزدیکی مرکز سیاهچاله می‌رسد، نیروهای جزرومدی قوی در کنار سایر پدیده‌ها باعث می‌شود ماده‌ای بسیار بسیار داغ در اطراف سیاهچاله شروع به چرخش کند و از قطبین آن فوران کند. بدین ترتیب سیاهچاله به منبعی عظیم و نیرومند از امواج رادیویی تبدیل می‌شود.

مناطق قرمزرنگی که در این تصویر می‌بینید، همین امواج رادیویی هستند که توسط وی.ال.ای ثبت شده‌اند. گازهای داغی که در محل حضور دارند هم از خود اشعه ایکس ساطع می‌کنند که تلسکوپ چاندرا آن‌ها را ثبت کرده و در این تصویر با رنگ آبی نمایش داده است. شاید بتوان گفت این تصویر ترکیبی یکی از زیباترین تصاویری است که تا به حال از یک سیاهچاله در حال بلعیدن ماده‌ای در فضا گرفته شده است.

منبع: خبرآنلاین


سبقت برخورد دهنده هادرون از رقیب آمریکایی

سبقت برخورد دهنده هادرون از رقیب آمریکایی

 

برخورد دهنده بزرگ هادرون قصد دارد به زودی توانایی های بالای خود را با انتشار گزارشی درباره کوارکهای برانگیخته به رخ رقیبانش به ویژه برخورد دهنده تواترون در آمریکا بکشد.
به گزارش خبرگزاری مهر، تیمی از محققان در این مرکز مطالعاتی در نظر دارند اولین نتایج به دست آمده از آزمایشهای این برخورد دهنده بزرگ که می تواند از توانایی های برخورد دهنده های رقیب سبقت بگیرد را منتشر کنند.

این نتایج در ارتباط با ذرات گریزان کوارک برانگیخته است. کوارکها ذراتی هستند که هیچ ذره ریزتری را در خود ندارند اما اگر بتوان یکی از آنها را در حالت برانگیخته پیدا کرد می توان این نظریه را مردود اعلام کرد زیرا تنها زمانی حالت برانگیختگی در این ذرات به وجود می آید که درون آنها ذرات کوچکی با یکدیگر اتصال برقرار کنند.

برخورد دهنده تواترون در لابراتوار فرمی در ایلینویز آزمایشهای متعددی را برای یافتن این ذرات گریزپا انجام داده و موجودیت آنها تا جرم 870 گیگا الکترون ولتی را رد کرده است. اما اکنون ردیاب اطلس در برخورد دهنده بزرگ هادرون این محدوده را تا 40 درصد وسعت بخشیده و در حال شناسایی کوارکهای برانگیخته تا جرم هزار و 260 گیگا الکترون ولتی است.

با توجه به انرژی بالای LHC ردیاب اطلس این محدوده را در کمتر از چهار ماه جمع آوری اطلاعات، تعیین کرد در حالی که تواترون برای رد کردن موجودیت ذرات برانگیخته در محدوده ای خاص چهار سال زمان صرف کرد.

به گفته آلبرت دی روک از مرکز ردیاب CMS برخورد دهنده بزرگ هادرون، در حال حاضر این برخورد دهنده اگر بهتر از تواترون نباشد از برخورد دهنده لابراتوار فرمی پیشی گرفته است.

بر اساس گزارش نیوساینتیست، با این همه سخنگوی لابراتورا فرمی معتقد است با توجه به نتیجه جدید هادرون، تواترون هنوز در رقابت یافتن دیگر ذرات از جمله بوزون هیگز از هادرون جلوتر است زیرا اطلاعات بیشتری جمع آوری کرده است


ردیابی ماهواره ها

ماهواره های مصنوعی یکی از دستگاههای ساخت دست بشر بوده ودارای اهداف وکاربری های متفاوتی مانند هواشناسی،نظامی،جاسوسی ،مخابراتی و......هستند.از آنجاییکه این ماهواره ها در جو اطراف زمین که بعنوان عامل اصطحکاک می باشدحرکت می کنند.

عبدالرضا لاوری
همین طور بر اثر گرانش سیارات بزرگ منظومه شمسی ، ماه ،خورشید ،تغییرات فشارتابشی خورشید وبسیاری عوامل دیگر همواره دارای تغییرات ناچیز مداری هستند. ردیابی و کنترل این ماهواره ها توسط مراکزی بین المللی بطور روزانه وحتی ساعتی انجام شده و نتایج مشاهدات مکان یابی به شکل داده های TLE علاوه بر ارسال به مراکز دولتی وشرکتهای صاحب ماهواره بر روی شبکه اینترنت هم قرار می گیرد(البته آنهایی که جزء ماهواره های طبقه بندی شده نظامی و سری نیستند).در کنار فعالیتهای حرفه ای وکاربردی ردیابی ومکان یابی ، ردیابی و مشاهده این ماهواره ها یکی از فعالیتهای  جالب آماتوری هم به حساب می آید.علاقه مندان به مشاهده ماهواره ها می توانند بکمک نرم افزارها وآدرسهای اینترنتی ویژه ای  از عبور آنها از بالای افق دیدشان باخبر شوند.از آنجاییکه ماهواره ها دارای سطوح فلزی بوده و بدلیل انعکاس نور خورشید در آسمان دیده می شوند بین یک تا دو ساعت بعد از غروب خورشید و یک تا دو ساعت قبل از طلوع خورشید می توان آنها  را در صورتیکه آسمان صاف باشد مشاهده نمود. در این بازه های زمانی  رصدگر در  ساعات تاریک بوده و ماهواره نیز در معرض نور خورشید بوده و در سایه کره زمین قرار ندارد.در خارج از این زمانها ، یا ساعات روز و درخشندگی  خیره کننده  آسمان مانع از دیده شدن ماهواره شده ویا در سایه تاریک زمین ناپدید می شود.ماهواره ها  به شکل ستاره ای با حرکت آرام مشاهده می شوند که از گوشه ای از آسمان طلوع کرده،بعد از گذشت 2 تا 3 دقیقه در گوشه ای دیگر از افق ناپدید می شوند.با توجه به اندازه و خصوصیات سطحی متفاوت و زاویه قرار گیری نسبت به خورشید و ناظر و عوامل دیگر ، نورانیت ماهواره ها بسیار متفاوت است.بعضی با چشم غیر مسلح دیده می شوند(قدر بین 0 تا 5) و برای دیدن بعضی احتیاج به دوربین دو چشمی (قدر تا حدود 9)ویا حتی تلسکوپ (قدر های ضعیف تر)دارید.برای بیان نورانیت ماهواره ها مانند ستاره ها از کمیتی به نام قدر استفاده می شود.
در این مقاله تلاش بر این است که علاوه بر آشنایی کلی با داده های TLE  با چند نرم افزار  وسایت مناسب ردیابی  هم آشنا شوید.
آشنایی با داده های TLE
دو ردیف اطلاعات مداری ماهواره ها (Two Line Elements)که با نام TLE   شناخته شده و به شکل دو خط اطلاعات عددی مانند نمونه زیر می باشد و با نام ماهواره تعداد خطوط اطلاعات به سه می رسد. با توجه به تغییرات مداری ناچیز ناشی از عواملی که در بالا به آنها اشاره شده همواره تعدادی از  ارقام  این سریها با گشت زمان تغییر می کنند. با دریافت آخرین اطلاعات TLE  از شبکه اینترنت وجایگذاری این اعداد درون نرم افزار و بعضی برنامه های ویژه می توان به رد یابی ماهواره ها در آسمان پرداخت.فایلهای TLE  دارای حجم کم و با پسوند txt  بوده وبا Note Pad  باز می شوند.گفتنی است داده های tle  ماهواره هایی که در ارتفاع پایین حرکت می کنند حتی تا دوبار در روز نیز آپدیت می شوند.
 
معرفی ارقام TLE
اعداد  1 و2 که در سمت چپ سری اعداد بالا قرار دارد نشان دهنده شماره ردیف است.
۱-نام  ماهواره: نشان میدهد که اطلاعات مربوط به کدام ماهواره است، برای نمونه نام ایستگاه بین المللی ISS  ماهواره NOAA  ماهواره IRIDIUM .   قابل ذکر است این نام  حتما" باید بدون تغییر در بالای دو ردیف اطلاعات در سمت چپ وجود داشته باشد تا اطلاعات  جهت استفاده دارای ارزش باشند.حداکثر تعداد حروف نام ماهواره نباید بیشتر از 11 حرف یا کاراکتر باشد.
2- شماره ماهواره هم در هر دو ردیف بالا وپایین بصورت یکسان نوشته می  شود ولی در ردیف اول یک حرف انگلیسی برای نمونه حرف U  یا حرف A  که حرف U  مخفف کلمه Unclassified  به معنای  غیر طبقه بندی شده (نظامی وجاسوسی)در سمت راست نوشته می شود.این شماره نشان دهنده شماره ماهواره  در فهرست تهیه شده توسط USSPACECOM   می باشد.
3-شناسه بین المللی: در این شناسه دو رقم سمت چپ بیانگر دو رقم سمت راست سال پرتاب ماهواره وسه رقم سمت راست نشان دهنده تعداد پرتابهای ماهواره ای در آن سال تا قبل از پرتاب این ماهواره می باشد.برای نمونه عدد 84123 نشان دهنده این است که ماهواره در سال 1984 میلادی به فضا پرتاب شده و123 امین پرتاب این سال بوده است.آشکار است که دو رقم سمت چپ  شناسه در مورد پرتاب هایی که در سال 2010 انجام شده اند  10 می باشد.حروف لاتین که در کنار این رقم درج می شود نشان دهنده شماره  پرتاب مربوط به همان پروژه بوده است.برای نمونه دردو ردیف اطلاعات بالا حرف A  نشان دهنده اولین پرتاب  ماهواره از سری ماهواره ای NOAA   می باشد.
 
4-تاریخ دوره وکسر تاریخ ژولینی: در نمونه بالا  عدد 8650.28438588
دو رقم سمت چپ نشان دهنده یک سال (میلادی) بعنوان  شروع دوره یا Epochمی باشد. یعنی سال 1986 میلادی .بقیه ارقام  نیز نشان دهنده مدت زمان گذشته از شروع  تاریخ  مورد نظر (1986)می باشند.این تاریخ در واقع نشان دهنده تاریخی  است که پارامترهای مداری ماهواره( آنهایی که با گذشت زمان تغییر می کنند)  در آن اندازه گیری شده اند.توجه داشته باشید زمان شروع یک دوره از نیمه شب بوده و تعداد ارقام اعشار این عدد هشت می باشد که به معنای دقت زمان تا کسر صدم ثانیه است.علاوه بر این زمان آن بر حسب زمان بین المللی UTC  می باشد.
برای نمونه در مثال بالا عدد 50.28438588 نشان دهنده  گذشت 50 روز و 6 ساعت و49 دقیقه و30 ثانیه و94 صدم ثانیه از تاریخ اول ژانویه 1986 میلادی می باشد.این اعداد چگونه محاسبه شده اند:
عدد 50 خودش نشان دهنده گذشت 50 روز است.
50.28438588 - 50=0.28438588 روز
0.28438588*24=6.8253 ساعت======6 ساعت
6.8253 - 6=0.8253 ساعت
0.8253*60=49.5157 دقیقه=========49 دقیقه
49.5157 - 49=0.5157  دقیقه
0.5157*60=30.94  ثانیه==========30.94 ثانیه
  مثال دوم :عدد 98000.00000000  نشان دهنده چه زمانی است؟ جواب:آخرین لحظه 31 دسامبر سال 1997 و اولین لحظه 1 ژانویه سال 1998 یعنی درست در نیمه شبآغاز سال 1998 میلادی.در ضمن این اعداد بر حسب زمان خورشید متوسط محاسبه می شوند ونه روز نجومی
                                                                                نکته بسیار مهم
در اطلاعات TLE  ماهواره ها هرچه این تاریخ بالاتر و به زمان کنونی نزدیکتر باشد نشان دهنده دقیق  تر وبروز تر بودن اطلاعات می باشد.اگر در جایی دو سری اطلاعات TLE  ماهواره ای را یافتید  اطلاعاتی که سال آن جدیدتر است  به واقعیت نزدیک تر است.بطور کلی بدلیل انحرافات  مداری  ناشی از اثرات گرانشی ماه  وخورشید و حتی بعضی تغییرات ظریف در گرانش زمین (بویژه ماهواره هایی که در مدار های پایینتر حرکت می کنند)و.........وحتی بعضی از مانورهایی که در جهت تصحیح مدار ماهواره اعمال می شوند اطلاعات دو خطی ماهواره تغییر می کنند. در ردیابی  ماهواره ها که همواره دارای تغییرات مداری( به هر دلیل) هستند اگر از اطلاعات قدیمی در نرم افزارهای مربوطه استفاده کنید احتمال اینکه با کمک آن نرم افزار بتوانید به پش بینی موقعیت ماهواره بپردازید بسیار ناچیز خواهد بود. در مورد بسیاری از ماهواره ها اگر تاریخ ردیابی بیشتر از یک هفته با تاریخ دوره فاصله داشته باشد  اطلاعات دیگر  جهت ردیابی دارای ارزش نیستند.
برای نمونه می توان گفت  در دو سری اطلاعات دو خطی زیر که هردو مربوط به  ماهواره  ون گارد 1    هستند  دقت سری اول بهتر از دومی ودر نتیجه قابل استفاده تر می باشد.
VANGUARD 1
1 00005U 58002B   10185.58855522  .00000113  00000-0  12955-3 0  6284
2 00005 034.2468 261.8840 1845229 200.9088 150.5202 10.83953884810600
VANGUARD 1
1 00005U 58002B   10183.58855522  .00000113  00000-0  12955-3 0  6284
2 00005 034.2468 261.8840 1845229 200.9088 150.5202 10.83953884810600
سری اول مربوط به اطلاعات ماهواره  در تاریخ 185 روز گذشته از اول سال میلادی 2010 می باشد در حالی که سری دوم اطلاعات  به اندازه دو روز قدیمی تر ودر نتیجه  کم ارزشتر  هستند.بنابراین با COPY  وpaste  کردن  سری اول اطلاعات در نرم افزارهای مربوطه می توان به دقت بیشتری در ردیابی مکان ماهواره  ون گارد 1 پرداخت.برای دستیابی به آخرین اطلاعات دو خطی ماهواره ها می توان بهآدرسهای ویژه ای ( آدرسهایی که در ادامهمقاله آمده )مراجعه کرد.
۴- مشتق اول حرکت متوسط یا ضریب بالستیک:     این عدد آهنگ تغییر روزانه تعداد چرخش های ماهواره تقسیم بر عدد 2 می باشد.واحد این عدد دور در روز (revs/day )است.این عدد  در ارتباط با اختلالات عمومی ساده شده یا SGP4   در USSPACECOM می باشد.
۵- مشتق دوم حرکت متوسط :    این عدد نیز در ارتباط با میرا بودن مدار در SGP4  می باشد مقدار آن برابر با مشتق دوم زمان در حرکت روزانه متوسط تقسیم بر عدد 6 بوده و واحد آن دور در روز (revs/day )  می باشد.بطور کلی هر دو مشتق اول و دوم نشان دهنده آهنگ تغییر حرکت متوسط با گذشت زمان است.توجه نمایید:
0-00000 به معنای 0.00000 و اعدادی مانند 5 - 12345  به معنای عدد 0.0000012345 می باشد.این عدد را در واقع باید به شکل اعشاری 12345در نظر گرفت و عددی که بصورت منفی نوشته می شود  نشان دهنده تعداد صفرهای بعد از اعشار می باشد.در بسیاری موارد  این عدد  معمولا" صفر در نظر گرفته می شود.
 
۶- جمله درگ(Drag term)یا ضریب فشار تابشی:   این پارامتر که با نام BSTAR  هم شناخته می شود یکی دیگر از پارامترهای SGP4  می باشد.توجه داشته باشید عددی که به تنهایی در سمت راست نوشته شده تعداد صفرها بعد از اعشار می باشد برای نمونه 4 - 67960 به معنای مقدار واقعی 0.000067960 می باشد.واحداین عدد  شعاع زمین می باشد.
7- عدد عنصر و چک سام:  عدد عنصر سه رقم ماقبل آخر از سمت راست نشان دهنده تعداد دفعاتی است که پارامترها برای ماهواره اندازه گیری شده اند.در مثال بالا 529 نشان دهنده تعداد می باشد.عدد چک سام  با توجه به مجموع تمام ارقام ردیف اول سری اعداد بدست می آید.از این رقم برای تعیین درستی یا خرابی اعداد سری در ردیف اول TLE استفاده می شود.
اعداد ردیف دوم  همگی از اندازه گیری های دقیق مداری بدست می آیند.
8-کشیدگی مداری :   زاویه بین استوای سماوی زمین وصفحه مداری ماهواره بوده و واحد آن درجه می باشد.اندازه آن بین 0 تا 180 درجه متغییر است.
9- میل گره صعودی :  زاویه بین نقطه اعتدال بهاری و  نقطه ای است که مدار ماهواره صفحه استوایی را قطع می کند وبه سمت شمال صفحه می رود.
10- خروج از مرکز مدار:   این پارامتر در واقع نشان دهنده شکل مدار ماهواره میباشد.خروج از مرکز صفر به معنای دایره کامل واعداد کمتر از یک نشان دهنده مدار نزدیک بیضی می باشند. دقت داشته باشید باید یک علامت اعشار در سمت چپ عدد در نظر بگیرید یعنی عدد 0012788 نشان دهنده مقدار 0.0012788 می باشد.
11- آرگومان حضیض:  زاویه بین گره صعودی و نقطه ای از مدار که در نزدیکترین نقطه به زمین (Perigee یاحضیض )است.واحد آن درجه می باشد.
12- آنومالی متوسط:   زاویه اندازه گیری شده بین نقطه حضیض مدار ومکان ماهواره  در مداری که دایروی در نظر گرفته شده وقطر آن  برابر با اندازه  نیم قطر مدار (semi-major )است.
13- حرکت متوسط:    تعداد متوسط  چرخش روزانه ماهواره بدور زمین در یک روز و حداکثر تعداد ارقام اعشار آن 8 می باشد.
14- تعداد چرخش ها طی دوره:    این عدد نشان دهنده تعداد دورهای چرخش ماهواره دور زمین از ابتدای پرتاب است مبدا هر چرخش نیز لحظه عبور ماهواره از گره صعودی در نظر گرفته می شود.از لحظه پرتاب تا لحظه رسیدن به اولین گره صعودی مدار دور  1 نامیده شده و دومین رسیدن به نقطه گره صعودی مدار نیز دور 2 می باشد الی آخر. حداکثر تعداد ارقام این عدد 5 می باشد.
آخرین عدد سمت راست هم با نام check sum  شناخته می شود ونشان دهنده  رقم یکان مجموع تمام ارقام ردیف دوم اعداد سریTLE می باشد.از این عدد می توان برای بررسی درستی یا خرابی اعداد سری در ردیف دوم استفاده نمود.
برای دستیابی به آخرین اطلاعات دو خطی( TLE)ماهواره ها می توان به آدرسهای ویژه ای در شبکه اینترنت مراجعه کرد.
                     ·یکی ازسایتهایی که دارای  آخرین ودقیق ترین اطلاعات TLE  می باشد سایت http://www.space-track.org/ می باشد که البته وابسته به سازمانهای دولتی آمریکا بوده وجهت استفاده از آن باید  دارای یوزر نیم و پسورد بود.در این سایت علاوه بر تفکیک دسته های مختلف ماهواره ای، فایلی دربرگیرنده آخرین اطلاعات TLE  تمام ماهواره ها هم وجود دارد.(Bulk  Catalog  Data  Download)
                     ·در  سایت http://celestrak.com/NORAD/elements/ نیز می توان  به اطلاعات TLE  دست یافت.با کپی کردن نام ماهواره و دو ردیف اطلاعات که به شکل بالا می باشد  و جایگذاری آن در نرم افزارهای ویژه می توان به ردیابی مکان ماهواره در آسمان پرداخت.
                     ·بکمک سایت www.n2yo.com  هم می توان به جستجوی نام ماهواره در آرشیو پرداخته وعلاوه بر ردیابی((Tracking ماهواره در نقشه زمین (بکمک google map )به آخرین اطلاعات TLE هم دست یافت.در این سایت بعد از تعیین مکان ناظر می توان به فهرستی از ماهواره  هایی که در آسمان ناظر هستند وبکمک گزینه 5 DAY PREDICTION  به پیش بینی عبور ماهواره برفراز افق ناظر (به شکل ساعت،سمت نقطه شروع ،بیشترین ارتفاع از افق ،سمت نقطه پایان عبور، قدر و.....)دست یافت.
                     ·بکمک سایت http://www.tle.info/joomla/index.php نیز می توانید به آخرین اطلاعات TLE  بصورت تجمعی و یا دسته بندی شده دست بیابید.
            ·         بکمک سایت معروف www.heavens-above.com   می توان به اطلاعات دقیقی درباره عبور ماهواره ها(مانند تلسکوپ فضایی هابل، ایستگاه بین المللی،ماهواره های خاص و......)،پیش بینی درخشش های ماهواره های ایریدیوم،معرفی سیارکها و دنباله دار های  پرنور آسمان وبسیاری اطلاعات مفید دیگر دست یافت.
آشنایی با نرم افزارهای مخصوص ردیابی ماهواره ها در آسمان
در سایت http://www.celestrak.com/software/satellite/sat-trak.asp   چند نرم افزار مناسب معرفی شده است.
            ·         نرم افزار  Heavensat   :برای دریافت این نرم افزار می توانید به طور مستقیم به  آدرس http://www.heavensat.ru/english/ مراجعه نمایید.
                     ·نرم افزار STSPLUS  که در محیط DOS  کار می کند و از آدرس http://www.celestrak.com/software/dransom/stsplus.html قابل دستیابی است.
            ·         نرم افزار ORBITRON  با حجم 2 مگابایت که از طریق آدرس http://www.stoff.pl/ قابل دستیابی است.
آشنایی با Heavensat
این نرم افزار که به شکل زیپ شده است دارای حجمی در حدود هفت ونیم مگابایت بوده و علاوه بردریافت نرم افزار اصلی می توان به دریافت نقشه ستاره ای تیکو2 با حجم حدود 40 مگابایت نیز پرداخت.بعد از دریافت فایل و انجام عملیات unzip  آیکون زیبای نرم افزار heavensat  در کنار فایلی با نام tle  ظاهر می شود.درون این فایل آخرین اطلاعات tle  ماهواره ها در فایلهایی جداگانه وجود دارد.ماهواره ها در دسته هایی برای نمونه ماهواره های علمیScience (تلسکوپ هابل،تلسکوپ کوروت،سویفت و........)،ماهواره های هواشناسی و........ تقسیم شده اند.با دوبار کلیک روی آیکونheavensat   و نصب برنامه ، پنجره نرم افزار پدیدار می شود.
 اینک بکمک دکمه F10 یا دکمه common  در شکل پایین به انجام تنظیمات زیر می پردازیم:
                     ·ثبت مکان رصد کننده شامل طول وعرض جغرافیایی واختلاف با زمان جهانی .
                     ·بکمک دکمه STAR  به معرفی فهرست ستاره ای SKY2000   ویا فهرست ستاره ای تیکو می پردازیم(البته در صورتیکه بکمک صفحه اصلیhttp://www.heavensat.ru/english دان لود شده باشند).در حالت عادی فهرست ستارگان روشن که با نام BSC  شناخته می شود بهمراه فایل اصلی Heavensat  بطور اتوماتیک دان لود می شود.
                     ·بکمک دکمه Calculations می توان به تنظیمات مربوط به محاسبه star approaches  با هدف محاسبه پیش بینی نزدیکی ستارگان با ماهواره ها (بکمک دکمه setup columns می توان  اطلاعات نمایش داده شده در این قسمت مانند قدر ستاره، ارتفاع ستاره در زمان نزدیکی باماهواره و....... را انتخاب نمود)همین طور محاسبات مربوط به passes  و عبور (برای نمونه عبور از مقابل قرص ماه)  پیش بینی flare  یا درخشش های ناگهانی که بیشتر درمورد ماهواره های ایریدیوم رخ می دهدو intersections  می باشد پرداخت.
                     ·بعد از انجام تنظیمات با فشردن دکمه calculations در بالای صفحه سمت چپ ،دکمه های مربوط به این پیش بینی ها در پایین صفحه در سمت چپ پدیدار می شوند.اینک با انتخاب های مجاز می توان به پیش بینی حوادثی مانند عبور ماهواره از مقابل  قرص ماه پرداخت.بعد از فشردن دکمه begin  در پایین صفحه، محاسبات بطور اتوماتیک انجام شده ونتیجه آن در وسط صفحه نمایش داده می شود.در صورتیکه روی هر کدام از سطرهای نتیجه دوبار کلیک نمایید آن پدیده در منظره آسمان نمایش داده خواهد شد.
                     ·دکمه های دیگری نیز در پنجره بازشده توسط F10  نمایش داده می شوند مانند EARTH و SKY و CHART  که بکمک آنها می توان تنظیمات دلخواه راانجام داد.

ادامه مطلب

برندگان جایزه نوبل فیزیک از آغاز تا کنون

 

برندگان جایزه نوبل فیزیک از آغاز تا کنون

 

عنوان پژوهش

ملیت

نام فیزیکدان

سال

کشف پرتوهای رونتگن پرتوهای ایکس

آلمان

ویلهلم کنراد رونتگن

1901

تاثیر مغناطیس بر تابش

هلند

هندریک آنتون لورنتس
پیتر زیمان

1902

کشف پرتوزایی خودبه خودی
مطالعه پدیدههای تابشی در کشف بکرل

فرانسه

آنتوان هانری بکرل                   
پیر کوری
ماری اسکلو دوسکا کوری

1903

بررسی چگالی گازها و کشف آرگون

بریتانیای کبیر

لرد ریلی (جان ویلیام استرات)

1904

کار با پرتوهای کاتودی

آلمان

فیلیپ ادوارد آنتون فون لنارد (1947ـ1862)

1905

رسانش الکتریکی گازها

بریتانیای کبیر

جوزف جان تامسون (1940ـ1856)

1906

ساخت سنجش افزارهای دقیق اپتیکی و کاربردهای طیف نمایی و سنجه شناختی

ایالات متحده امریکا

آلبرت آبراهام مایکلسون (1931ـ1852)

1907

روش بازآفرینی رنگ در عکاسی ، بر اساس پدیده تداخل

فرانسه

گابریل لیپمن (1921ـ1845)

1908

توسعه ارتباط تلگرافی بی سیم

ایتالیا
آلمان

گوگلیلمو مارکونی (1937ـ1845)
کارل فردیناند براون (1918ـ1850)

1909

درباره معادلات حالت گازها و مایعات

هلند

یوهانس دیدریک وان دروالس (1923ـ1837)

1910

کشف قوانین حاکم بر تابش گرمایی

آلمان

ویلهلم وین (1928ـ1864)

1911

اختراع تنظیم کننده خودکار به همراه با مخزن گاز برای مصارف دریا نوردی

سوئد

نیلس گوستاف دالن (1937ـ1869)

1912

خواص ماده در دماهای کم که منجر به تولید هلیوم مایع

هلند

هایکه کامرلینگ اونس (1926ـ1853)

1913

کشف پراش پرتوهای رونتگن در بلورها

آلمان

ماکس فون لاوه (1960ـ1879)

1914

تحلیل ساختار بلوری با استفاده از اشعه ایکس

بریتانیای کبیر

ویلیام هنری براگ (1942ـ1862)
ویلیام لارنس براگ (1971ـ1890)

1915

کشف تابش مشخصه رونتگن

بریتانیای کبیر

چارلز گلوور بارکلا (1944ـ1877)

1917

کشف کوانتوم انرژی

آلمان

ماکس کارلارنست لودیگپلانک (1947ـ1858)

1918

کشف اثر دوپلر در پرتوهای کانالی و تجزیه خطوط طیف میدان الکتریکی

آلمان

یوهان اشتارک (1957ـ1874)

1919

کشف ناهنجاریهای آلیاژ نیکل ـ فولاد

سوئیس

شارل ادوارد گیوم (1938ـ1861)

1920

برای خدماتش به فیزیک نظری ، به ویژه برای کشف قانون اثر فوتو الکتریک

آلمان

آلبرت آلبرت انیشتین (1955ـ1879)

1921

ساختار اتمها و گسیل تابشی از آنها

دانمارک

نیلز هنریک داویدبور (1962ـ1885)

1922

بار الکتریکی بنیادی و اثر فوتو الکتریک

ایالات متحده امریکا

رابرت اندروز میلیکان (1953ـ1868)

1923

طیف نمایی اشعه ایکس

سوئد

کارل مان گیورک سیگبان (1978ـ1886)

1924

کشف قوانین حاکم بر برخورد الکترون با اتم

آلمان

جیمز فرانک (1964ـ1882)
گوستاف هرتز (1975ـ1887)

1925

ساختار ناپیوسته ماده ، به ویژه کشف تعادل ته نشستی

فرانسه

ژان باپیتست پرن (1942ـ1870)

1926

کشف اثر کامپتون

ایالات متحده امریکا

آرتور هالی کامپتون (1962ـ1892)

1927

پدیده گرمایونی و قانون ریچاردسون

بریتانیای کبیر

اوین ولانز ریچاردسون (1959ـ1879)

1928

کشف سرشت موجی الکترون

فرانسه

لویی ویکتور پییر ریمون دوبروی (1987ـ1892)

1929

پراکندگی نور و طیف نمایی رامان

هند

چانداسکارا ونکاتا رامان (1970ـ1888)

1930

ابداع مکانیک کوانتومی

آلمان

ورنر کارل هایزنبرگ (1976ـ1901)

1932

کشف صورتهای جدید و مفید نظریه اتمی

اتریش
بریتانیای کبیر

اروین شرودینگر (1961ـ1887)
پاول آدرین موریس دیراک (1984ـ1902)

1933

برای کشف نوترون

بریتانیای کبیر

جیمز چادویک (1974ـ1891)

1935

کشف تابش کیهانی
کشف پراش الکترونها در بلور

اتریش
ایالات متحده امریکا

ویکتور فرانتس هس (1964ـ1883)
کارل دیوید اندرسون (1991ـ1905)

1936

کشف پراش الکترونها در بلور
کشف پراش الکترونها در بلور

ایالات متحده امریکا

بریتانیای کبیر

کلینتون جوزف دیویسون (1958ـ1881)
جرج پجت تامسون (1975ـ1892)

1937

برای نشان دادن تولید عناصر جدید پرتوزا بر اثر تابش نوترون و برای کشف واکنش های هسته ای ناشی از نوترونها کند

ایتالیا

انریکو فرمی (1954ـ1901)

1938

اختراع و ساخت سیکلوترون

ایالات متحده امریکا

ارنست اورلاندو لارنس (1958ـ1901)

1939

سهم در تکامل روش پرتوی مولکولی و کشف گشتاور مغناطیسی پروتون

ایالات متحده امریکا

اتو اشترن (1969ـ1888)

1943

ابداع روش تشدید در ثبت خواص مغناطیسی هسته اتمها

ایالات متحده امریکا

ایزیدور آیزاک رابی (1988ـ1898)

1944

کشف اصل طرد پاولی

اتریش

ولفگانگ پاولی (1958ـ1900)

1945

اختراع دستگاه تولید فشار بسیار زیاد و کشف در زمینه فیزیک فشارهای زیاد

ایالات متحده امریکا

پرسی ویلیامز بریجمن (1961ـ1882)

1946

فیزیک طبقات بالای جو ،به ویژه برای کشف لایه اپلتون

بریتانیای کبیر

ادوارد ویکتور اپلتون (1965ـ1892)

1947

تکامل روش اتاقک ابر ویلسون و کشف در زمینه فیزیک هسته ای و تابش کیهانی

بریتانیای کبیر

پاتریک مینارد استوارت بلاکت (1974ـ1897)

1948

پیش بینی وجود مزون بر اساس کار نظری در زمینه نیروی هسته ای

ژاپن

هیدکی یوکاوا (1981ـ1907)

1949

ابداع روش عکاسی در مطالعه فرایندهای هسته ای ، و استفاده از آن در کشف های مرتبط با مزونها

بریتانیای کبیر

سسیل فرانک پاویل (1969ـ1903)

1950

تبدیل هسته های اتمی با شتابدهی مصنوعی ذرات اتمی

بریتانیای کبیر
ایرلند

جان داگلاس کاکرافت (1897-1967)
ارنست تامس سینتون والتون

1951

ابداع روش جدید اندازه گیری دقیق مغناطیس هسته ای و کشف مرتبط با آن

ایالات متحده امریکا

فلیکس بلوخ (1983ـ1905)
ادوارد میلز پورسل ( -1912)

1952

نمایش روش تمایز فاز ، به ویژه برای اختراع میکروسکوپ تمایز فاز

هلند

فریتس فردریک تسرنیکه (1966ـ1888)

1953

پژوهش بنیادی در مکانیک کوانتومی به ویژه برای تعبیر آماری تابع موج
روش همفرودی و کشفهای مرتبط باآن

بریتانیای کبیر آلمان

ماکس بورن (1970ـ1882)
والتر بوته (1957ـ1891)

1954

ساختار ریز طیف هیدروژن
اندازه گیری دقیق گشتاور مغناطیسی الکترون

ایالات متحده امریکا

ویلیس یوجین لمب ( ـ1913)
پولی کارپ کوش (1993ـ1911)

1955

پژوهش در زمینه نیم رسانا و کشف اثر ترانزیستور

ایالات متحده امریکا

ویلیام شاکلی (1989ـ1910)
جان باردین (1991ـ1908)
والتر هاوزر براتین (1987ـ1902)

1956

بررسی قانون پاریته و کشف مهمی در ذرات بنیادی

چین

چن نینگ یانگ ( ـ1922)
تسونگ ـ دایولی ( ـ1926)

1957

کشف و تعبیر پدیده چرکونوف

شوروی سابق

پاول چرنکوف ( ـ1904)
ایلیا فرانک (1990ـ1908)

1958

کشف پادپروتون

ایالات متحده امریکا

امیلیو جینو سگره (1989ـ1905)

1959

اختراع اتاقک حباب در مطالعه ذرات بنیادی

ایالات متحده امریکا

دانالد گلیزر ( ـ1926)

1960

مطالعه پیشگامانه بررسی پراکندگی الکترون در هسته اتم و کشف در زمینه ساختار هسته
پژوهش در زمینه جذب تشدید تابش گاما و کشف اثر موسباور

ایالات متحده امریکا
آلمان

رابرت هافشتاتر (1990ـ1915)
رودلف موسباور ( ـ1929)

1961

نظریه پیشگامان در مورد ماده چگال به ویژه هلیوم مایع

شوروی سابق

لو داویدویچ لانداو (1968ـ1908)

1962

سهمش در نظیه هسته اتم و ذرات بنیادی به ویژه برای کشف و کاربرد اصول بنیادی تقارن
کشف در زمینه ساختار پوسته ای هسته

ایالات متحده امریکا

آلمان

یوجین ویگنر ( ـ1902)
ماریا گوپرت مایر (1972ـ1906)
هانس ینسن (1973ـ1907)

1963

کار بنیادی در زمینه الکترونیک کوانتومی ، که بر اساس اصل لیزر ـ میزر به ساخت نوسانگر و تقویت کننده منجر شد

شوروی سابق

چارلز هارد تاونز ( -1915)

1964

کار بنیادی در زمینه الکترودینامیک کوانتومی

ژاپن
ایالات متحده امریکا

سین ـ ایتیرو توماناگا (1979ـ1906)
جولیان شویینگر ( ـ1918)
ریچارد فیلیپس فاینمن (1988ـ1918)

1965

کشف و ابداع روش اپتیکی و مطالعه در زمینه تشدید هرتزی در اتم

فرانسه

آلفرد کاستلر (1984ـ1902)

1966

برای نقشش در نظریه واکنش های هسته ای ، به ویژه کشف زمینه تولید انرژی در ستاره ها

ایالات متحده امریکا

هانس آلبرشت بته ( ـ1906)

1967

برای سهم تعیین کننده اش در فیزیک ذرات بنیادی ، به ویژه کشف تعداد زیادی حالت های تشدید

ایالات متحده امریکا

لوییس آلوارز (1988ـ1911)

1968

کشف در زمینه طبقه بندی ذرات بنیادی و برهم کنش آنها

ایالات متحده امریکا

موری گل ـ من ( ـ1929)

1969

کار بنیادی و کشف در زمینه مغناطوهیدرودینامیک و کاربردشان در بخشهای مختلف فیزیک پلاسما
برای کار بنیادی و کشف در زمینه پادفرومغناطیس و فرو مغناطیس در فیزیک حالت جامد کاربردی

سوئد
فرانسه

هانس آلفن (1995ـ1908)
لویی نیل ( ـ1904)

1970

اختراع و پیشبرد روش هولوگرافی

بریتانیای کبیر

دنیس گابور (1979ـ1900)

1971

برای ابداع نظریه ابررسانایی باردین ـ کوپر ـ شریفر

ایالات متحده امریکا

جان باردین (1991ـ1908)
لیون کوپر ( ـ1930)
جان برات شریفر ( ـ1931)

1972

کشفات تجربی اش در زمینه پدیده تونل زنی در نیم رساناها و ابررساناها
برای پیش بینی نظری خواص ابر جریانی در گذار از مانع تونلی ، به ویژه برای پدیده هایی که عموما به اثر جوزفسون معروف اند

ژاپن
ایالات متحده امریکا
بریتانیای کبیر

لیو اساکی ( -1925)
ایوار گیاور ( ـ1929)
برایان جوزفسون ( ـ1940)

1973

برای پژوهش پیشگامانه اش در اختر فیزیک رادیویی ، و مشاهدات و اختراعاتش به ویژه در روش ترکیب گشودگی
برای پژوهش پیشگامانه اش در اختر فیزیک رادیویی ، به ویژه نقش تعیین کننده اش در کشف تپ اخترها

بریتانیای کبیر

      مارتین رایل (1984ـ1918) آنتونی هیوییش ( ـ1924)

1974

کشف ارتباط میان حرکت جمعی و حرکت ذره ای در هسته اتم و نظریه پردازی ساختار هسته بر اساس این ارتباط

دانمارک
ایالات متحده امریکا

آگه بور ( ـ1922)
بن موتلسون ( ـ1926)
جیمز رین واتر (1986ـ1917)

1975

پژوهش پیشگامانه اش در کشف نوع جدیدی از ذره بنیادی سنگین (J/ψ)

ایالات متحده امریکا

برتون ریختر ( ـ1931)
سامویل تینگ ( ـ1936)

1976

برای پژوهش های نظری بنیادی درباره ساختار الکترونی سیستم های مغناطیسی و سیستمهای بی نظم

ایالات متحده امریکا
بریتانیای کبیر
ایالات متحده امریکا

فیلیپ اندرسون ( ـ1923)
نوبل مات ( -1905)
جان ون ولک (1980ـ1899)

1977

برای کشف و اختراعات بنیادی اش در زمینه فیزیک دماهای پایین
برای کشف تابش زمینه میکرو موج کیهانی

شوروی سابق
ایالات متحده امریکا

پیوتر لیونیدویچ کاپیتسا (1984ـ1894)
آرنو پنزیاس ( ـ1933)

1978

سهمش در نظریه وحدت یافته برهمکنش ضعیف و الکترومغناطیسی بین ذرات بنیادی

ایالات متحده امریکا
پاکستان

شلدون گلاشو ( ـ1932)
محمد عبدالسلام (1996ـ1926)
استیون واینبرگ ( ـ1933)

1979

برای مطالعات بنیادی‌اش درباره زیست ـ شیمی نوکلیک اسیدها با توجه ویژه به DNA باز ترکیب شونده
برای نقش مهمش در تعیین ترتیب بازها در نوکلییک اسیدها

ایالات متحده امریکا
بریتانیای کبیر

جیمز کرونین ( ـ1931)
وال فیچ ( ـ1923)

1980

برای سهم پژوهشی اش در واپاشی مزونهای خنثای K
برای سهم پژوهشی اش در ابداع طیف نمیی لیزری
برای سهم پژوهشی در ابداع طیف نمایی الکترونی با توان تفکیک زیاد

ایالات متحده امریکا
سوئد

نیکولاس بلومبرگن ( ـ1920)
آرتور شاولو ( ـ1921)
کای سیگبان ( ـ1918)

1981

نظریه اش در زمینه پدیده های بحرانی مرتبط با گذار فاز

ایالات متحده امریکا

کنت ویلسون ( ـ1936)

1982

برای مطالعات در مورد فرایندهای فیزیکی حایز اهمیت در ساختار و تحول ستارگان
مطالعات نظری و تجربی در زمینه واکنش هسته ای حایز اهمیت در تشکیل عناصر شیمیایی عالم

ایالات متحده امریکا

سوبر امانیان چاندراسکار(1995ـ1910)
ویلیام فاولر ( ـ1911)

1983

برای سهم تعیین کنندهاش در کشف ذرات میدانی W و Z که میانجی های برهم کنش ضعیف اند

ایتالیا
هلند

کارلو روبیا ( ـ1934)
سیمون وان درمیر ( ـ1925)

1984

کشف مقاومت کوانتیده هال

آلمان غربی (سابق)

کلاوس فون کلیتزینگ ( ـ1943)

1985

برای کار بنیادیش در زمینه اپتیک الکترونی و برای طراحی اولین میکروسکوپ الکترونی و برای طراحی اولین میکروسکوپ الکترونی
برای طراحی میکروسکوپ تونلی روبشی

آلمان غربی (سابق)

ارنست روسکا (1988ـ1906)
گرد بینیگ ( ـ1947)
هاینریش روهرر ( ـ1933)

1986

کشف ابررساناهای با دمای زیاد

آلمان غربی (سابق)
سوئیس

گیورگ بدنورتس ( ـ1950)
کارل الکساندر مولر ( ـ1927)

1987

تولید باریکه های نوترینو که به صورت ابزار پژوهشی مورد استفاده اند

ایالات متحده امریکا

لیون لدرمن ( ـ1922)
ملوین شوارتز ( ـ1932)
جک اشتاین برگر ( ـ1921)

1988

روش بررسی ساختار اتم ها

ایالات متحده امریکا
آلمان غربی (سابق)

نورمن رمزی ( ـ1915)
هانس دملت ( ـ1922)
ولفگانگ پاول (1993ـ1913)

1989

برای اثبات تجربی وجود کوارکها.

ایالات متحده امریکا
کانادا

جرومی فریدمن ( ـ1930)
هنری کندال ( ـ1926)
ریچارد تیلور ( ـ1929)

1990

کشف ریاضیش در زمینه نظم پذیری مولکول ها

فرانسه

پییر ـ ژیل دوژن ( ـ1932)

1991

ابداع اتاقک تناسبی چند سیمی به منظور آشکار سازی ذرات

فرانسه

ژرژ شارپاک ( ـ1924)

1992

پژوهش درباره نیروهای گرانشی ناشی از تپ اخترها

ایالات متحده امریکا

راسل هالسی ( ـ1950)

1993

ابداع روش های پراکندگی نوترون به منظور بررسی ساختار اتمی ماده
ابداع روشهای پراکندگی نوترون به منظور بررسی ساختار اتمی ماده

کانادا

برترام براکهاوس ( ـ1918)
کلیفور شول ( ـ1915)

1994

کشف لپتون تاو
آشکارسازی نوترینو

ایالات متحده امریکا

مارتین پرل ( ـ1927)
فردریک راینز ( ـ1918)

1995

 

their discovery of superfluidity in helium-3" .

ایالات متحده امریکا

دیوید موریس لی، داگلاس دین اشروف و رابرت کولمن ریچاردسون

1996

 

development of methods to cool and trap atoms with laser light

ایالات متحده امریکا

استیون چو از آمریکا، کلاد کوهن تانودی از فرانسه و ویلیام دانیا فیلیپس

1997

discovery of a new form of quantum fluid with fractionally charged excitations"

امریکا-آلمان

رابرت بتس لافلین از آمریکا، هورست لودویک استومر از آلمان و دانیل چی شو از آمریکا

1998

برای ساختار کوانتومی فعل وانفعالات الکترونی ضعیف در فیزیک

هلند

ژراردو هوف و مارتیو ژاستینو گودرفرایدو ویلتمن

1999

1.برای توسعه ساختارهای مستقیم نیمه رساناهای استفاده شده در الکترونیک سرعت بالا و برای کار درباره فناوری اطلاعات و ارتباطات

 

2. برای اختراع مدارات مجتمع و توسعه فناوری ارتباطات و اطلاعات

                    روسیه- آلمان

امریکا

 

 

1.ژورز ایوانوویچ آلفروف از روسیه و هربرت کرومر از المان

2. جک کلیر کیلبای

2000

 

برای دسیابی به تراکم بوز اینشتین ، در گازهای رقیق قلیایی اتم ، و بنیاین مطالعات اولیه خواص میعانات

 

ایالات متحده امریکا

آلمان

اریک آلین کورنل

کارل ادوین ویمن

ولفگانگ کترل

2001

1.برای شناسایی نوترونهای کیهانی

2.برای کشف منابع کیهانی پرتوهای ایکس

امریکا _ژاپن

ایتالیا

1.ریموند دیویس و  ماساتوشی کوشیبا

2.ریکاردو جاکونی

2002

 

pioneering contributions to the theory of superconductors and superfluids

امریکا-روسیه

انگلیس

الکسی الکسیویچ آبریسکوسوف از آمریکا/ روسیه، ویتالی لازارویچ گینزبورگ از روسیه و آنتومی جیمز لگت از آمریکا/ انگلیس

2003

کشف آزادی متقارن در نظریه نیروی هسته ای قوی

ایالات متحده امریکا

دیود گراس، هیو دیوید پولیتزر، فرناک ویلچک

2004

1.        for his contribution to the quantum theory of optical coherence

2.            of laser-based precision spectroscopy, including the optical frequency comb technique

امریکا-آلمان

1.روی جی. گلائوبر از آمریکا و 2.جان ال. هال از آمریکا و تئودور ولفگانگ هانش از آلمان

2005

blackbody form and anisotropy of the cosmic microwave background radiationTO CITE THIS PAGE:

ایالات متحده امریکا

جان کرامول کتر و جورج فیتسجرالد اسموت

2006

تحقیقاتی که منجر به کشف مقاومت مغناطیسی قوی شد

فرانسه-آلمان

- آلبرت فرت از فرانسه و پیتر گرانبرگ از آلمان

2007

1.کشف مکانیزم شکست خود به خودی تقارن در فیزیک اتمی

2.کشف منشا شکست تقارن که توانست موجودیت حداقل سه دسته از کوارک ها را در طبیعت به اثبات برساند

امریکا

 

ژاپن

 

1.یویچیرو نامبو

2 .ماکوتو کوبیاشی از سازمان برخورد دهنده انرژی در تی سو کوبا در ژاپن و توشی هیده ماسکوا

2008

1.به خاطر دستاورد بزرگش در استفاده از فیبرها برای ارسال نور به منظور ایجاد

ارتباطات نوری

ccd2. ابداع مدار نیمه رسانای تصویری یا حسگرهای

ایالات متحده امریکا

چارلز کائو.1

 

ویلارد بویل و جورج اسمیت.2

 

منبع: شبکه فیزیک هوپا


کشف بزرگترین استخوان یک دایناسور در اسپانیا

کشف بزرگترین استخوان یک دایناسور در اسپانیا

 

کشف بزرگترین استخوان یک دایناسور در اسپانیا! تلاش یک موسسه تحقیقاتى براى ساخت اسکلت 145میلیون ساله 
 
زمین‌شناسان در استرالیا استخوان ران دایناسورى را پیدا کردند که دو متر طول دارد و در نوع خود بزگترین استخوانى است که تا به حال در اروپا پیدا شده است بر اساس گفته این زمین‌شناسان به نظر مى‌رسد این استخوان متعلق به یک دایناسور غول پیکر با گردن بسیار بلند و وزنى بیش از 40 تن و قد 30متر باشد. موسسه دایناپلیس که در مورد دایناسورها تحقیق مى‌کند، معتقد است این فسیل جدید به علاوه فسیل‌هایى که در سال 2004 از همین منطقه جمع آورى شده، به آن‌ها کمک خواهد کرد تا اسکلت این حیوان که 145 میلیون سال پیش زندگى مى‌کرده است را بسازند. این فسیل  مربوط به دوره زمین شناسى کرتاسه بین 120 تا 150 میلیون سال گذشته است.

منبع: ایسنا - GSI


تصاویر ماهواره پلانک از یک ابر خوشه کهکشانی

تصاویر ماهواره پلانک از یک ابر خوشه کهکشانی

 

ماهواره اروپایی پلانک موفق شد یک "ابر خوشه کهکشانی" که از صدها کهکشان تشکیل شده است را شناسایی کند.
ماهواره پلانک با استفاده از حسگرهای میکروامواج خود که قادر به ردیابی قویترین پرتوهای کیهانی هستند توانست این "ابر خوشه کهکشانی" جدید را پیدا کند.

دو ستاره شناس روس به نامهای "سونیاف" و "زلدوویچ" در دهه 70 پیش بینی کردند که پرتوهای کیهانی میکروامواج در جهان نخستین در زمانی که هنوز کهکشانها تشکیل نشده بودند منتشر می شوند و قبل از رسیدن به ما از الکترونهای گازهای گداخته انرژی کسب می کنند. این گازهای گداخته، "ابر خوشه های کهکشانی" را احاطه می کنند.

این پدیده در بزرگداشت این دو دانشمند به نام "اثر سونیاف- زلدوویچ" شناخته می شود.

 

تصاویر ماهواره پلانک از یک ابر خوشه کهکشانی

با شکار این پرتوهای ویژه توسط ماهواره پلانک دانشمندان اسا توجه خود را به ماهواره "نیوتن ایکس. ام. ام" نیز معطوف کردند که انتشار پرتوهای ایکس ناشی از گاز "ابر خوشه کهکشانی" جدید را شناسایی کرده بود.

این دانشمندان در این خصوص توضیح دادند: "با مشاهده یک سیگنال در 9 طول موج مختلف در طیف 30 تا 857 گیگاهرتز که به صورت شبیه سازی شده توسط ماهواره پلانک انجام شده است ما توانستیم این سیگنال را به روشی تفکیک کنیم که با سایر سیگنالها برابر نباشد. خوشه های کهکشانی که تاکنون توسط پلانک رصد شده اند می توانند به عنوان پرقدرت ترین کاوشگرهای کیهانی در کشف اولین پرتو عمق کیهانی پس از بیگ بنگ مورد استفاده قرار گیرند."

 

این محققان افزودند: "به خاطر حساسیت بسیار بالای (دستگاه بسامد بالا) پلانک، می توان میکروامواج یک جرم آسمانی این چنین غول پیکر را با دقت بسیار بالایی رصد کرد به طوری که تاکنون نه در نور مرئی و نه در پرتوهای ایکس امکان این رصد وجود نداشت."

براساس گزارش ساینس دیلی، هدف اولیه پلانک شکار قدیمی ترین نور کیهانی است که به آن "پس زمینه میکروامواج کیهانی گفته می شود.

در حقیقت این اولین تصاویری است که دانشمندان پروژه پلانک موفق شدند از رصدهای این ماهواره از "اثر سونیاف- زلدوویچ" مربوط به این "ابر خوشه کهکشانی" تهیه کنند.

منبع: خبرگزاری مهر


کشف بقایای دایناسور گوژپشت در اسپانیا

کشف بقایای دایناسور گوژپشت در اسپانیا

 

بقایای دایناسور گوژپشتی که در حدود 130 میلیون سال پیش بر روی زمین زندگی می کرده است در کشور اسپانیا کشف شد.این جاندار گوشتخوار 6 متر طول و یک متر ارتفاع داشته و وزن آن در حدود چهار و نیم تن محاسبه شده است. این دایناسور که در نزدیکی شهر "چوئنکا" در غرب اسپانیا کشف شده "شکارچی گوژپشت لاس اویاس" نام گرفته است.فسیل کشف شده این دایناسور ناشناخته یکی از کامل ترین فسیلهای دایناسوری است که تا کنون در اروپا کشف شده است. به گفته محققان دانشگاه ملی تحصیل از راه دور مادرید، این فسیل که به خوبی حفظ شده است، گونه ای جدید از "کارچارودونتوسوریدها"، خانواده ای از دایناسورهای شکارچی "تروپاد" که تی-رکس نیز جزئی از آنها است را معرفی می کند.در گذشته قلمرو زندگی این جانداران به جنوب خط استوا محدود می شد اما کشف جدید که گزارش آن در نشریه نیچر منتشر شده است دیدگاهی تازه را درباره تکامل نخستین "تروپادها" به وجود آورده است.به گفته محققان این شکارچی گوژپشت با نام رسمی "سی-کورکواتوس" از دو ویژگی عجیب برخوردار است: ساختار نوک تیز و کوهان مانند در پشت و برجستگی های کوچک بر روی دستها. سی-کورکواتوس" علاوه بر برآمدگی منحصر به فردی که در پشت دارد، می تواند به کشف منشا پرها بر بدن تروپادها نیز کمک کند.به گفته دانشمندان این خانواده از دایناسورها یکی از بزرگترین دایناسورهای شکارچی به شمار می رفته اند که اکنون به نظر می رسد تاریخچه تکاملی آنها پیچیده تر از چیزی باشد که در گذشته تصور می شد.بر اساس گزارش لایو ساینس، محققان امیدوارند این کشف جدید بتواند در شناسایی بقایای به جا مانده از تراپادها که به بخشی از دوره کرتاسه ای تعلق دارند، بخشی از دوره زمین شناسی که از 146 تا 100 میلیون سال پیش را شامل می شود، کمک کند

منبع: مهر - GSI