گروه نجوم تیشتر لشت نشا (گیلان)

گروه نجوم تیشتر گیلان به ارائه خبر علمی با اولویت خبر نجومی می پردازد

پمپ بنزین های فضایی ( خرده سیارک ها )

زنگ خطر یک لحظه هم قطع نمی‌شد. فرمانده ناو فضایی در حالی که تلاش داشت فرامین لازم و صحیح  برای سایر فضانوردان و خدمه پروازی را در ذهن خود مرور کند، متوجه چراغ سبز ارتباط با ایستگاه زمینی شد، فرصت را غنیمت شمرد و فوراً پیام فرستاد:"ایستگاه زمینی،ما یک مشکل داریم".

مأموریت آنها به دلایلی طولانی شده بود و به همین دلیل بود که آب اشامیدنی، اکسیژن و سوخت مورد نیاز برای انجام مانورهای فضایی کشتی کیهانی‌اشان تمام شده بود. زنگ خطر نیز به آنها گوشزد می‌کرد که باید به سرعت هوای تازه به سفینه تزریق شود. چند دقیقه‌ای طول کشید تا مرکز کنترل زمینی پاسخ دهد. آنها می‌بایست مسیر خود را به سمت یک پمپ سوخت فضایی کج می‌کردند. نزدیکترین پمپ سوخت فضایی که تقریباً در مسیر آنها قرار داشت، روی خرده‌سیارکی بنا شده بود که کارهای ساختمانی و تأسیساتی آن به تازگی به اتمام رسیده بود و بنابراین آنها نخستین مشتریان این ایستگاه سوخت‌گیری فضایی بودند.

خرده‌سیارک‌ ایتوکاوا که توسط کاوشگر فضایی هایابوسا ملاقات شده است فاقد منابع یخ آب است  (پمپ بنزین های فضایی)
خرده‌سیارک‌ ایتوکاوا که توسط کاوشگر فضایی هایابوسا ملاقات شده است فاقد منابع یخ آب است.

این داستان خیالی با واقعیت سفرهای فضایی بسیار فاصله دارد اما امروزه و پس از تأیید وجود آب در برخی از خرده‌سیارک‌ها، دانشمندان فضایی واقعاً مشغول کار بر روی ایده خارق‌العاده‌ای هستند که بر مبنای آن فضانوردان آینده که راهی هدف‌های دوردست در منظومه شمسی می‌شوند، قادر خواهند بود مخازن سوخت، اکسیژن و آب مورد نیاز خود را از منابع آبی این اجرام کم‌جرم فضایی (خرده‌سیارک‌ها) پر نمایند.

آب علاوه بر اینکه خیلی ساده می‌تواند به منظور نوشیدن و شستشو به کار برده شود، به علت اتمهای تشکیل‌دهنده خود که عبارتند از هیدروژن و اکسیژن، می‌تواند به عنوان منبعی برای تولید اکسیژن مورد نیاز فضانوردان جهت تنفس و سوخت مصرفی فضاپیماها نیز مورد استفاده قرار گیرد.

 با توجه به در دسترس بودن انرژی تابشی خورشید حتی در دوردستهای منظومه شمسی، می‌توان به وجود برق دائمی در یک فضاپیمای آینده اطمینان داشت. از دروس فیزیک و شیمی دوران مدرسه نیز می‌دانیم که با داشتن آب و برق و با استفاده از ابزار بسیار ساده، می‌توان آب را به اتمهای تشکیل دهنده آن یعنی هیدروژن و اکسیژن الکترولیز نمود. اکسیژن علاوه بر اینکه می‌تواند به عنوان هوای تنفسی فضانوردان مورد استفاده قرار گیرد، این قابلیت را نیز دارد که در  ترکیب مجدد با هیدروژن انرژی فراوانی آزاد نماید. این انرژی را می‌توان برای انجام مانورهای فضایی و یا تصحیحات مداری در موتورهای فضایی مورد استفاده قرار داد.

حال تصور کنید که خرده‌سیارکی در میانه راه زمین تا مقصدی دوردست در فضا قرار داشته باشد. جایی که بتوان هر بار در آنجا توقفی داشت. با این حساب می‌توان به سادگی تأسیسات لازم برای یک پمپ سوخت فضایی را روی این خرده‌سیارک بنا نمود. تأسیساتی تمام اتوماتیک که انرژی خورشیدی را دریافت  و به الکتریسیته تبدیل خواهد کرد (تأمین برق در فضا). سپس با استفاده از این انرژی الکتریکی، یخ آب موجود در خرده‌سیارک را با یک اجاق میکروویو، درست مشابه همانی که شما در منزل دارید، ذوب کرده و در ادامه آب حاصله را با یک دستگاه ساده الکترولیز به هیدروژن و اکسیژن خواهد شکاند و در انتها هیدروژن و اکسیژن به دست آمده را در مخازن جدا از هم ذخیره خواهد کرد.

تصویری خیالی از یک ایستگاه سوختگیری فضایی

خوب همه چیز محیا است، شما به عنوان فضانوردی که راهی مقصدی طولانی برای مثال به اقمار سیاره مشتری هستید، می‌توانید با توقفی کوتاه در این پمپ سوخت فضایی، مخازن سفینه خود را از هیدروژن و اکسیژن پر نموده و به سفر خود ادامه دهید.

در این بین نباید فراموش کنید که عملیات سوخت‌گیری سفینه، تحت شرایط جاذبه بسیار اندک خرده‌سیارک  صورت پذیرفته است و این به معنی صرفه‌جویی بسیار در مصرف سوخت جهت فرار از گرانش ناچیز این جرم کوچک سماوی است.

 

 

 

ادامه مطلب

چرخه 5/12 ساله برای فعالیتهای خورشیدی

چرخه 5/12 ساله برای فعالیتهای خورشیدی

 

آخرین چرخه خورشیدی که آذرماه گذشته به پایان رسید، به جای 11 سال 12.5 سال طول کشید. تازه‌ترین تحقیقات نشان می‌دهد که احتمالا دلیل بروز این اتفاق را باید در جریان‌های گازی سطح خورشید جستجو کرد.

محمود حاج‌زمان: از سال 2008 تا نیمه اول سال 2009 (زمستان 1386 تا تابستان 1387)، دانشمندان با کاهش عجیبی در لکه‌های خورشیدی، زبانه‌های خورشیدی و سایر طوفان‌های خورشیدی روبه‌رو شده‌اند. این اتفاق باعث طولانی شدن مرحله سکون در انتهای چرخه 11 ساله فعالیت‌های خورشیدی، برای یک دوره 15 ماهه شد. یافته‌های جدیدی که بر مبنای بررسی داده‌‌های رصدخانه خورشیدی، سوهو (SOHO) است، می‌تواند راه بهتری را برای پیش‌بینی شدت و مدت چرخه‌های خورشیدی آینده برای دانشمندان فراهم کند.

به گزارش وایرد، پیش‌بینی دقیق فعالیت‌های خورشیدی بسیار حیاتی است، زیرا بعضی از فوران‌های خورشیدی باعث بمباران زمین با ابرهای مغناطیسی بزرگی از ذرات باردار می‌شود که قادر است شبکه‌های برق را از کار بیاندازد و به ماهواره‌های ارتباطی نیز آسیب برساند.

دیوید هاتاوی از مرکز پروازهای فضایی مارشال ناسا و لیزا رایت‌مایر از دانشگاه ممفیس، با مطالعه اندازه‌گیری‌های 13 ساله رصدخانه سوهو، حرکت گاز یونیزه را از استوای خورشید به سمت قطبین آن ردیابی کرده‌اند. بر اساس یافته‌های آنان، حرکت نسبتا آرام گاز که تحت عنوان جریان نصف‌النهاری شناخته می‌شود، چند سال قبل از آغاز آخرین کمینه فعالیت خورشیدی در سال 2008 / 1387 تسریع شد. علاوه بر آن، جریان اخیر به میزان قابل توجهی نسبت به دوره کمینه قبلی سریع‌تر بود.

هاتاوی و رایت‌مایر پیشنهاد کرده‌اند که جریان نصف‌النهاری سریع‌تر باعث ایجاد میدان‌های مغناطیس ضعیف‌تر در قطبین خورشید و طولانی شدن کمینه فعالیت‌های خورشیدی می‌شود.

به گفته هاتاوی، میدان‌های مغناطیسی جریان نصف‌النهاری با جریان‌های قوی‌تر ناشی از مواد مغناطیسی سطح خورشید مقابله می‌کند. هرقدر که جریان نصف‌النهاری سریع‌تر باشد، مقابله شدیدتری با سایر جریان‌ها اتفاق می‌افتد. در نتیجه، میدان مغناطیسی قطبی خورشید نمی‌تواند قوی شود.

نیل شیلی از آزمایشگاه تحقیقاتی ناوال واشینگتن می‌گوید: «ممکن است تاخیر آغاز چرخه فعلی خورشیدی ناشی از میدان قطبی نسبتا ضعیف‌تر آن در فاصله سال‌های 2007 تا 2009 / 1386 تا 1388 باشد.»

هاتاوی اشاره می‌کند که قدرت میدان‌های مغناطیسی قطبی نقشی حیاتی را در تعیین آغاز چرخه خورشیدی بعدی ایفا می‌کند. این میدان‌ها با فرو رفتن به زیر سطح خورشید، میدان‌‌های مغناطیس سازنده لکه‌های خورشیدی را به‌وجود می‌آورد. این لکه‌ها نشانه‌ای از آغاز چرخه خورشیدی بعدی است. میدان‌های قطبی ضعیف‌تر زمان بیشتری را برای رسیدن به سطح انرژی لازم برای تولید لکه‌های خورشیدی صرف می‌کنند که باعث طولانی شدن دوران سکون چرخه قبلی می‌شود.

هاتاوی و رایت‌مایر پیش‌بینی می‌کنند که احتمالا میدان‌های قطبی ضعیف‌تر از حد معمول، فعالیت کمتری در طول چرخه خورشیدی بعدی ایجاد می‌کنند. هاتاوی می‌گوید: «جریان نصف‌النهاری یک نقش کلیدی را در تنظیم میدان‌های قطبی خورشیدی برای چرخه آینده ایفا می‌کند. بنابراین مشاهدات آینده به ما کمک می‌کند تا بتوانیم مدت و شدت چرخه‌های بعدی را نیز پیش‌بینی کنیم.»

به گفته شیلی یافته‌های جدیدی می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که درک فیزیکدانان از چرخه خورشیدی و انتقال مواد مغناطیسی زیر سطح خورشید بسیار ناقص است.

ناچیموتوک گوپالسوامی از مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا در گریندبلت مریلند می‌گوید: «یافته‌های جدید بسیار جالب توجه است و می‌تواند بین کلاس‌های مختلف مدل‌های مغناطیسی خورشیدی تمییز قائل شود.»

سایر مدل‌ها اگر چه جریان نصف‌النهاری را دربر می‌گیرند، اما به دینامیک مغناطیسی پیچیده‌ای که در زیر سطح اتفاق می‌افتد استناد می‌کنند. در حالی‌که این کار نتیجه کاملا عکس می‌دهد، یک جریان نصف‌النهاری سریع منجر به یک میدان قطبی قوی و یک دوره کوتاه کمینه فعالیت می‌شود. هاتاوی می‌گوید: «شاید اکنون زمان آن فرا رسیده‌است تا در این مدل‌ها بازبینی شود.»


منبع: دانشنامه ستاره شناسی


تولید غبارهای هوشمند برای نظارت بر جهان

تولید غبارهای هوشمند برای نظارت بر جهان

 

محققان شرکت HP در تلاشند با به واقعیت تبدیل کردن ایده ای که به دو دهه گذشته تعلق دارد، ذرات غبار هوشمندی را تولید کنند تا با تشکیل دادن شبکه ای جهانی از سراسر سیاره زمین اطلاعات مختلف را جمع آوری کنند.

در دهه 1990 محققی به نام "کریس پیستر" آینده ای را مجسم می کرد که در آن انسانها می توانند سراسر زمین را با حسگرهای ریزی کوچکتر از دانه های برنج بپوشانند.

 

 این ذرات که پیستر نام ذرات غبار هوشمند را بر روی آنها گذاشته بود، قادرند هر چیزی را تحت نظر گرفته و عملکردی مانند پایانه های عصبی سیاره داشته باشند. این ذرات که به قدرت محاسبه، تجهیزات حسی، رادیوهای بی سیم و باطریهایی با طول عمر بالا مجهز هستند می توانند همه جای زمین را حس کرده و رصد کنند و اطلاعات هنگفتی را در رابطه با انسانها، شهرها و محیط زیست جمع آوری کنند.

 

اکنون نسخه ای از تخیلات پیستر در رابطه با غبارهای هوشمند در حال تبدیل شدن به واقعیت است که شاید شباهت کاملی به آنچه وی در ذهن پرورانده نداشته باشد. جدیدترین اخبار در این زمینه از شرکت HP به دست آمده است. این شرکت به تازگی اعلام کرده در حال مطالعه بر روی پروژه ای به نام "سیستم عصبی مرکزی برای زمین" است. این شرکت قصد دارد طی سالهای در پیش رو تریلیونها حسگر را در سرتاسر زمین پراکنده سازد.

 

این ابزارهای بی سیم می توانند برای ردیابی نشانه های سلامت اکوسیستم، ردیابی دقیق تر زمین لرزه، پیش بینی الگوهای ترافیکی و کنترل میزان مصرف انرژی مورد استفاده قرار گیرند. ایده اصلی این است که اگر انسانها در زمان حقیقی اطلاعات کاملتری از جهان اطراف خود داشته باشند می توان از وقوع تصادفات جاده ای جلوگیری کرده و انرژی بیشتری ذخیر ساخت.

 

HP اولین قدم در مسیر این هدف را در حدود دو سال پیش و زمانی برداشت که این شرکت طی برنامه ای مشترک با Royal Dutch Shell در حدود یک میلیون قطعه حسگر در ابعاد یک قوطی کبریت را به منظور کمک در استخراج نفت و کنترل حرکات و ارتعاشات صخره ها در زمین نصب کرد. این حسگرها که در حال حاضر مورد استفاده قرار می گیرند وسعتی در حدود 15.5 کیلومتر مربع را پوشش داده اند. به گفته "پیت هارتول" از محققان بلند پایه لابراتوار HP این بزرگترین برنامه استفاده از غبارهای هوشمند در طول تاریخ به شمار می رود.

 

غبارهای هوشمند

 

با وجود اینکه اشتیاق زیادی در رابطه با این فناوری در میان دانشمندان به وجود آمده است، صنعت رایانه در رابطه با هویت واقعی این غبارها دچار سردرگمی های فراوانی است. دانه های غبارهای هوشمندی که امروزه نصب و مورد استفاده قرار گرفته اند بسیار سنگین تر و حجیم تر از یک ذره غبار است. حسگرهای HP، شتاب سنج هایی هزار بار قوی تر از آنچه در آی-فن ها و گوشی های Droid قرار دارند، در ابعاد یک قوطی کبریت بوده و زمانی که در محفظه ای محافظتی قرار می گیرند ابعاد آنها با ابعاد یک نوار ویدئویی برابری می کند. با این خصوصیات چه چیزی است که غبارهای هوشمند را متفاوت از ایستگاه های آب و هوایی یا ردیابهای ترافیکی خواهد کرد؟

 

اندازه غبارها یکی از اصلی ترین گزینه ها به شمار می رود. غبارهای هوشمند باید بسیار کوچک و قابل حمل باشند اما امروزه تکنولوژی به اندازه ای که بتواند این حسگرها را در ابعاد میلیمتری و به صورت انبوه تولید کند، پیشرفته نیست. آخرین تلاشی که در زمینه کوچک سازی این حسگرها انجام گرفته توسط محققان دانشگاه برکلی بوده است که تلاش کرده اند این غبارها را در ابعاد یک میلیمتر مکعب بسازند.

 

اتصال بی سیم نیز دیگر وجه تمایز میان این غبارهای هوشمند و دیگر تجهیزات کنترل کننده است. این غبارها با داشتن توانایی هایی مشابه بسیاری از تجهیزات سنجشی نباید به کابلها و سیمهای مختلف نیازی داشته باشند زیرا انرژی آنها از باطری تامین خواهد شد و از این رو امکان اتصال به اینترنت نیز از همین طریق به وجود خواهد آمد.

 

تعداد قطعی این ذرات هوشمند در قالب یک شبکه چیزی است که تفاوت اصلی میان آنها را با دیگر تجهیزات کنترلی مشخص می کند. دانشمندان از میلیونها، بیلیونها و تریلیونها قطعه از این حسگرها صحبت می کنند. به گفته دانشمندان این ذرات باید قابل جذب به محیط بوده و با هدفی تعیین شده ساخته و در مکانی تعیین شده نصب شوند، نه اینکه به دست باد سپرده شوند تا در هر کجا که پیش آمد بر روی زمین قرار گیرند.

 

شبکه جهان حقیقی

 

با وجود این اختلافات دانشمندان معتقدند در این نظریه که کنترل همه چیز در جهان توسط غبارهای هوشمند برای بشریت سود آور است، تغییری به وجود نیامده است و پروژه هایی نیز در راستای استفاده از حسگرهای بی سیم برای دریافت نشانه های حیاتی زمین آغاز شده اند.

 

حسگرهای بی سیم در حال حاضر در مزارع، کارخانه ها، مراکز اطلاعاتی و پلها با هدف بهبود دادن کارایی و درک بهتر چگونگی عملکرد این سیستمها مورد استفاده قرار می گیرند و در همه این موارد حسگرها با هدفی خاص در این مکانها قرار داده شده اند. برای مثال شرکتی به نام Streetline از حدود 12 هزار قطعه از این حسگرها برای کنترل تعداد خودروهای پارک شده در پارکینگها استفاده کرده است.

 

همچنین از این حسگرها برای ردیابی ارتعاشات کارخانه ها و مخازن نفتی به منظور شناسایی نقصها و ناکارآمدی دستگاه های صنعتی قبل از وقوع حادثه ای ناگوار استفاده می شود. دانشمندان باور دارند می توان چنین شبکه هایی را به تدریج با یکدیگر ارتباط داد و مانند فرایندی که منجر به تولید شبکه گسترده جهانی (World Wide Web) شد شبکه ای هوشمند متشکل از غبارهای هوشمند به نام شبکه حقیقی جهانی ساخت.

 

انسانها تحت نظر همیشگی

 

حتی در صورتی که این حسگرها با اهداف علمی مورد استفاده قرار گیرند برخی احساس آزاردهنده تحت نظر بودن ناشی از تجسسات مخفیانه را در خود احساس خواهند کرد. "لی تین" یکی از مقامات سازمان Electronic Frontier معتقد است این فناوری در واقع تهدیدی بسیار بسیار بالقوه در تعرض به حریم خصوصی افراد به شمار می رود زیرا صحبت از استفاده از ذرات بسیار بسیار کوچک، غیر قابل ردیابی و با کارایی بالا در سرتاسر جهان است. به گفته وی با این حال این به آن معنی نیست که دانشمندان باید از تحقیقات خود دست بکشند بلکه آنها باید حین تحقیقات خود حفظ حریم افراد را همیشه در نظر داشته باشند.

 

پیستر می گوید فرکانسهای بیسیمی که برای برقراری ارتباط در  این غبارها مورد استفاده قرار خواهند گرفت از ایمنی داخلی برخوردارند و از این رو اطلاعات نهفته در آنها تنها زمانی که شرکت یا  فردی کاربر ذرات بخواهد، آشکار خواهند شد.

 

آینده درخشان

 

محققان و دانشمندانی که در زمینه غبارهای هوشمند مطالعه می کنند بر این باورند نظریه نظارت بر جهان با هر برداشت ذهنی که از آن وجود داشته باشد می تواند برای انسانها و محیط زیست سودمند باشد زیرا "اطلاعات بیشتر اطلاعات بهتر است." هارتول معتقد است تنها راهی که انسان برای مقابله با مشکلات بزرگی از قبیل تغییرات آب و هوایی و از دست دادن گونه های زیستی در پیش رو دارد، دستیابی به حجم بیشتری از اطلاعات است. به گفته وی از نقطه نظر زیست محیطی و انرژی، این فناوری باید به واقعیت تبدیل شود.

 

بر اساس گزارش سی ان ان، با وجود اینکه اولین کاربرد از پروژه "سیستم عصبی مرکزی زمین" به مصارف تجاری خواهد رسید، هارتول معتقد است محرکی که در پس ایده غبارهای هوشمند قرار دارد کاملا نوع دوستانه است. هارتول می گوید: "مردم از من می پرسند شغل تو چیست و من می گویم در حال نجات دادن جهان هستم."

منبع: شبکه فیزیک هوپا


بال‌های آتشین در دل راه شیری

با گذشت حدود یک‌سال از پرتاب ماهواره سنجش پرتوی زمینه کیهانی پلانک، تصاویری شگفت از اجرام کهکشان نیز آشکار شده است. نقشه پلانک از تابش زمینه کیهانی، اطلاعات کاملی از آغاز جهان را به همراه خواهد داشت.

محبوبه عمیدی: تلسکوپ فضایی پلانک که از ماه می 2009 (اردیبهشت 1388) نقشه‌برداری از سراسر آسمان را در چهار جهت متفاوت آغاز کرده، به تازگی اولین مرحله این مأموریت را به پایان رسانده است.

به گزارش وایرد، پلانک که در مدار حرکت می‌کند، آسمان را به شکل نوارهای باریکی رصد خواهد کرد، برای درک بهتر این حرکت و شکل نقشه‌برداری این ماهواره، باید حرکت دستی را در نظر بگیرید که دارد سیبی را به شکل نواری باریک و ممتد پوست می‌کند، البته در جهت معکوس!

بال‌های آتشین در دل راه شیری

 

این تصویر که از اسکن تهیه‌شده توسط این ماهواره گرفته شده، ساختار و شکل ابرهای حاصل از غبار کیهانی را در فاصله حدود 500 سال نوری از ستاره خورشید نشان می‌دهد. نوار روشنی که این تصویر فروسرخ دور را به دو قسمت تقسیم کرده، صفحه مارپیچ کهکشان راه شیری است. بالای این نوار روشن، می‌توانید غبار سرد را مشاهده کنید که دارد به شکل قوسی به سمت بالا حرکت می‌کند. ترکیب رنگ‌ها در اینجا کمی غیرمتعارف است: طیف سرخ غبار سردتر را نشان می‌دهد و هر چقدر به سمت رگه‌های سفید پیش می‌رویم دما بالاتر خواهد رفت.

مأموریت ماهواره پلانک که توسط آژانس فضایی اروپا «اسا» به آسمان پرتاب شده، تهیه دقیق‌ترین نقشه تابش زمینه کیهانی جهان است که به زمان انفجار بزرگ، یعنی حدود 13.7 میلیارد سال پیش برمی‌گردد.

منبع: خبر آنلاین


مشتری یکی از کمربندهایش را از دست داد

در عکسهای جدیدی که از سیاره مشتری گرفته شده است کمربند جنوبی ناپدید شده....

 

مشتری یکی از کمربندهایش را از دست داد

 

در عکس‌های جدیدی که آنتونی وسلی، منجم آماتور استرالیایی در 19 اردیبهشت از مشتری گرفته است، مشتری به شکلی دیگر دیده می‌شود که برای ما ناآشناست: یکی از کمربندهای مشتری ناپدید شده است! این رویداد ممکن است به علت فعالیت‌های شدید طوفان‌های درون مشتری باشد. بار اول نیست که دانشمندان با این پدیده مواجه می‌شوند ولی نمی‌توان مشخص کرد که تا چه زمانی این کمربند نامرئی می‌ماند.

مشخصه‌ی معروف این سیاره، لکه‌ی سرخ بزرگ، طوفان عظیمی است که می‌تواند دو زمین را در خود جا بدهد. این لکه در لبه‌ی همین کمربندی که اکنون ناپدید شده است قرار داشت.

منبع: پایگاه خبری ماهنامه نجوم


راه‌اندازى پنج ایستگاه گاز رادون در تهران براى پیش‌بینى زلزله‌

راه‌اندازى پنج ایستگاه گاز رادون در تهران براى پیش‌بینى زلزله‌

 

رییس مرکز مطالعات پیش نشانگرهاى زلزله موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران از راه‌اندازى پنج ایستگاه گاز رادون براى پیش‌بینى زلزله‌هاى احتمالى با اندازه گیرى پیوسته و ثبت داده‌هاى غلظت گاز رادون آب چشمه‌هاى تهران خبر داد. دکتر حاتمى با اعلام این مطلب گفت: بررسى نقش پیش نشانگرى گاز رادون در رویداد زلزله با هدف مشارکت در امر پیش بینى زلزله‌هاى خطرناک براى شهر تهران و پتانسیل بالاى لرزه خیزى تهران و اهمیت نقش پیش نشانگرهاى ژئوشیمیایى در پیش بینى زلزله از ضروریات اجراى این طرح است. وى خاطرنشان کرد: دگرریختى جنباى پوسته از طریق فرآیندهاى مختلف حرارتى و ژئودینامیکى سبب تراوش گازها و یا صعود آنها به همراه سیالات زیرزمینى به سطح زمین در پهنه‌هاى فعال و یا چشمه‌هاى آب قبل از رویداد زمین لرزه مى‌شود؛ لذا تغییرات زمانى گازهاى ژئوشیمیایى به خصوص گاز رادون یکى از پنج پیش نشانگر قابل قبول هستند. حاتمى با بیان این که تشخیص و ارائه الگوى رفتارى مناسب مابین داده‌هاى گاز رادون و عوامل محیطى در رویداد زمین لرزه در یک منطقه مستلزم داشتن اطلاعات پیوسته و زیاد این داده‌ها است، تصریح کرد: محققان مرکز در این طرح به اندازه گیرى پیوسته و ثبت داده‌هاى غلظت گاز رادون آب چشمه‌هاى تهران مى‌پردازند.بدین منظور محل‌هاى دائمى جهت نصب آشکارساز گاز رادون و سایر تجهیزات مورد نیاز انتخاب شده و با جدا کردن گاز رادون محلول در آب از فاز مایع به فاز گازى در سیستم جداسازى، هواى شامل گاز رادون بعد از عبور از رطوبت گیر وارد آشکار ساز اکتیو گاز رادون مى‌شود. داده‌هاى مربوط به گاز رادون در دوره‌هاى زمانى 30 دقیقه اندازه گیرى و در درون حافظه سیستم ثبت شده و این داده‌ها سپس با توجه به زلزله‌هاى روى داده در منطقه و همچنین عوامل جوى منطقه با استفاده از ابزار نوین پردازش داده‌ها از جمله سیستم‌هاى هوشمند،‌ داده‌هاى حاصل جهت استخراج و تشخیص الگوى رفتارى مناسب با هدف پیش بینى زمین لرزه‌هاى آتى مورد پردازش قرار خواهند گرفت. به گفته وى، اندازه گیرى غلظت گاز رادون درون این چشمه‌ها نیز توسط آشکارسازهاى پسیو در دوره‌هاى زمانى 20 روزه نیز انجام خواهد شد. حاتمى گفت: در اجراى این طرح با اندازه گیرى و ثبت داده‌هاى غلظت گاز رادون و عوامل جوى تاثیر گذار بر آن با استفاده از سیستم‌هاى هوشمند اقدام به حذف تاثیر پارامترهاى محیطى جهت تشخیص الگوى مناسب مى‌شود. وى درباره سابقه اجراى پروژه در جهان توضیح داد: «الوموف» و «مواشف» اولین کسانى بودند که در سال 1966 بررسى تغییرات زمانى غلظت گاز رادون را درون آب‌هاى زیرزمینى تاشکند در تعامل با زمین لرزه مورد بررسى قرار دادند. بعد از آن پژوهشگران زیادى در کشورهاى مختلف مبادرت به انجام تحقیقات در این زمینه کردند که از آن جمله مى‌توان از کارهاى «واکیتام» و «ایگاراشى» در آزمایشگاه شیمى زلزله در دانشگاه «توکیو مارتینللى» و همکاران در ایتالیا ویرک و همکاران در هند سولر و همکاران در اسپانیا و ... نام برد. از اولین تحقیقات صورت گرفته در زمینه در ایران مى‌توان از اندازه گیرى‌هاى هفتگى گاز رادون درون چشمه‌هاى آبگرم سیرچ نام برد. حاتمى درباره روش‌هاى این اندازه گیرى به ایسنا گفت: جهت تهیه نمونه آبهاى زیر زمینى در مورد چشمه‌ها این کار از مظهر چشمه (یا اولین جایى که چشمه با هوا تماس داشته باشد) صورت مى‌پذیرد. در مورد چاه‌ها نیز قبل از تماس آب با هواى سطح زمین بایستى کار نمونه بردارى صورت پذیرد. کار اندازه گیرى گاز رادون به علت نیمه عمر رادون در محل و اندازه گیرى یون‌هاى محلول و گازهاى داخل آب در آزمایشگاه توسط سیستم گازکروماتوگرافى و جذب اتمى و سیستم آیون کروماتوگراف صورت مى‌پذیرد. اندازه گیرى رادیم موجود در آب نیز با استفاده از روش تعادلى (بعد از نگهدارى 21 روز نمونه آب در ظرف (سربسته) صورت مى‌پذیرد. به گفته حاتمى، نمونه گیرى آب جهت اندازه گیرى گازهاى محلول با استفاده از ظروف مخصوص شیشه‌اى مجهز به سوباسیل صورت مى پذیرد.

منبع: GSI


اقلیم گذشته با بررسى قندیل هاى آهکى در غارها مشخص مى شود

اقلیم گذشته با بررسى قندیل هاى آهکى در غارها مشخص مى شود

 

معاون پژوهشى مرکز ملى اقیانوس شناسى گفت: اقلیم آب و هوایى گذشته با بررسى قندیل هاى آهکى داخل غارها مشخص مى شود. حمید علیزاده لاهیجانى افزود: بارانى که بر روى رسوبات آهکى مى ریزد، موجب حل شدن آهک ها و جمع شدن آنها در مکان دیگرى مى شود. وى اظهارداشت: دراین حالت ستون هاى آهکى استالاکتیت‌ها (Stalactites) و چکیده‌هاى آهکى یا استلاگمیت‌ها ایجاد مى شود.وى ادامه داد: با بررسى این قندیل هاى آهکى مى توان به اقلیم گذشته و تغییراتى که در طول زمان پدید آمده پى برد.علیزاده گفت: دراین راستا اول خرداد ماه کارگاه " کاربرد نهشته‌هاى آهکى غار در بازسازى شرایط اقلیم دیرینه مناطق دریایى ، دریاچه اى و ساحلى " در مرکز ملى اقیانوس شناسى برگزار می‏شود.وى با اشاره به اینکه امروزه مطالعات اقلیم دیرینه یکى از مهم‏ترین سرفصل‌ها در بررسى تغییرات اقلیمى در دنیا است اظهار داشت: با شناختن اقلیم گذشته و اینکه چه تغییراتى در آن بوجود آمده مى توان پیش بینى کرد که در آینده، اقلیم چگونه خواهد بود.رییس کارگاه ادامه داد: به عبارتى دیرینه اقلیم، اطلاعات محیطى گذشته را در اختیار ما قرار می‏دهد که با تکیه بر این اطلاعات مى‌توان تصویرى روشن از این تغییرات در آینده فراهم کرد.علیزاده گفت: با استفاده از مدل‌هاى کمى و کیفى و با بکار‌گیرى پارامتر‌هاى متفاوت ثبت شده در رسوبات مى توان اقلیم گذشته در مناطق مختلف را بازسازى کرد.وى اظهارداشت: بکار‌گیرى نهشته‌هاى ثبت شده در غار‌ها یکى از روش‌هاى مطالعاتى دیرینه اقلیم است، اما در ایران تاکنون بر روى غار‌هاى مناطق ساحلى و غیر ساحلى چنین مطالعه‌اى صورت نگرفته است؛ از این‏رو بررسى این مناطق مى‌تواند بستر اطلاعاتى مناسبى را در ارتباط با تغییرات جوى گذشته در اختیار ما قرار دهد.معاون پژوهشى مرکز ملى اقیانوس شناسى معتقد است ؛ با مطالعه بر روى نهشته‌هاى غارى لایه‌اى اسپلوتم‌ها (Speleothems) و چکنده‌هاى آهکى یا استالاکتیت‌ها (Stalactites) و چکیده‌هاى آهکى یا استلاگمیت‌ها(Stalagmites) و دیگر سوابق رسوبى ثبت شده مى‌توان اطلاعات گوناگونى را در ارتباط با تغییرات اقلیم دیرینه، نوع پوشش گیاهى، تغییرات نرخ بارش، تعیین ترکیب ایزوتوپى بارش‌هاى دیرین و میزان رطوبت موجود در سیستم‌هاى جوى حاکم بر مناطق در گذشته به دست آورد.وى گفت: همچنین با استفاده از خاصیت لومینسانس در آهک‌هاى غارى مى‌توان اطلاعاتى در ارتباط با خاک‌ها و نوع پوشش گیاهى محیط پیرامون غار به دست آورد، همچنین با بررسى ترکیب ایزوتوپى در چکنده‌ و چکیده‌ غارهاى آهکى مناطق ساحلى علاوه بر اطلاعات فوق مى ‌توان تغییرات تراز آب دریاها را نیز بازسازى کرد.رییس کارگاه افزود: بررسى ترکیب ایزوتوپى، تعیین عناصر ردیاب ، مقدار ماده آلى و نرخ رشد رسوبات آهکى غارى در کنار تعیین سن مطلق آنها مى‌توان جزئیات زیادى را در ارتباط با محیط پیرامون غار و اقلیم دیرینه آن منطقه بدست آورد.معاون پژوهشى مرکز ملى اقیانوس شناسى در پایان گفت: با توجه به اهمیت این موضوع ، این کارگاه با حضور دکتر " على پورمند " استاد دانشگاه " میامى " امریکا و مهندس آرش شریفى دانشجوى دکتراى این دانشگاه و متخصصان فعال دراین زمینه در مرکز ملى اقیانوسى شناسى برگزار مى شود.

منبع: GSI


انواع شمال های زمین و نقشه برداری زمینی

انواع شمال های زمین و نقشه برداری زمینی

 

شمال ها

3 شمال وجود دارد که در زمان استفاده از نقشه از آن استفاده می کنیم.

شمال حقیقی یا جغرافیایی

امتداد یک نقطه از سطح زمین به سمت قطب شمال سمتی پیدا می شود که به آن شمال حقیقی یا جغرافیایی می گویند و با علامت ستاره قطبی مشخص می گردد.

شمال مغناطیسی

از چرخش زمین به دور خود یک نیروی جاذبه مغناطیسی به وجود می آید که در قطب شمال متمرکز می شود و نوک عقربه قطب نما را به طرف خود جذب می کند. به عبارتی امتدادی را که عقربه قطب نما نشان می دهد شمال مغناطیسی نام دارد و با علامت نیم فلش یا حروف M . N  یعنی شمال مغناطیسی مشخص می گردد. (Magnetic North)

شمال شبکه

امتداد خطوط عمودی روی نقشه را در جهت بالا شمال شبکه می گویند و با علامت GN مشخص می گردد. Grid North

باید توجه داشته باشیم که قطب شمال مغناطیسی حدود چند درجه با شمال حقیقی اختلاف دارد، که چنانچه از نقشه استفاده می کنیم باید مقدار اختلاف آن را در نقشه تاثیر دهیم. معمولا این اختلاف را در نقشه های دقیق مشخص کرده اند.

 

 نقشه برداری زمینی

 

این بخش شامل توصیف کلمات و مفاهیم پایه زیر است :

بیان موقعیت نقاط در سطح زمین

مختصات نقطه در نقشه

مقیاس

انواع مقیاس ها

سطح مبنا

توجیه نقشه

شمال جغرافیایی یا شمال حقیقی

شبکه بندی نقشه

 گرا یا   Azimut

انحراف مغناطیسی

ترازیابی

سطح تراز مبنا

ادامه مطلب

کار نصب باتری ها در ایستگاه بین المللی فضایی به پایان رسید

کار نصب باتری ها در ایستگاه بین المللی فضایی به پایان رسید

 

فضانوردان آمریکایی "مایک گوود" و "گرت رایزمن" روز جمعه دو باتری آخر از 12 باتری را که می بایست در ایستگاه بین المللی فضایی تعویض شوند، نصب کردند.

 

به گزارش ایرنا و به نقل از یونایتدپرس، شش باتری از 170 کیلوگرم باتریها، در ماه ژوییه تعویض شد و چهار باتری دیگر روز چهارشنبه در جریان دومین پیاده روی فضایی و دو باتری آخر روز جمعه در جریان سومین پیاده روی فضایی توسط گوود و گرت نصب شدند.
مقامات ناسا اعلام کردند: ارزش این 12 باتری 3/5 میلیون دلار است که با آنکه عمر آنها شش سال بود، اما برای 10 سال کار کردند.
همچنین گوود و رایسمن روز جمعه در سومین و آخرین پیاده روی فضایی ماموریت خود در جریان پرواز با آتلانتیس یک کابل خنک کننده آمونیاک را نصب کردند.
آخرین مأموریت شاتل فضایی آتلانتیس روز جمعه 24 اردیبهشت از مرکز فضایی کندی در فلوریدا آغاز شد و بعد از 2 روز سفر به ایستگاه بین‌المللی فضا رسید.
نخستین پرواز شاتل آتلانتیس در سال 1985 انجام شد و از آن‌زمان تاکنون این شاتل 32 پرواز انجام داده و در طی این مدت فضانوردان و تجهیزات مختلف را به همراه خود به مدار زمین برده اند.


شش فضانورد برای ماموریت شبیه سازی شده به مریخ آماده می شوند

شش فضانورد برای ماموریت شبیه سازی شده به مریخ آماده می شوند

 

شش فضا‌نورد از روسیه، اروپا و چین برای انجام یک سفر شبیه سازی شده به مریخ در حال آماده شدن هستند.

 

به گزارش ایرنا و به نقل از رویترز، در جریان این سفر شبیه سازی شده 520 روزه به مریخ، محققان اثرات انزوای طولانی مدت بر انسان ها را بررسی خواهند کرد.
در این ماموریت شبیه سازی شده سه فضانورد روس، یک فضانورد ایتالیایی ـ کلمبیایی تبار، یک ‌فرانسوی و یک چینی روز سوم ژوئن (13 خرداد) در یک سری اتاقک های تنگ مبحوس خواهند شد و تا نوامبر 2011 آنجا خواهند ماند.
"مارتین زل" از آژانس فضایی اروپا، گفت: سفر به مریخ 520 روز طول می‌کشد که این سفر از لحاظ مدت زمانی که طول می کشد بی‌سابقه و بسیار سخت خواهد بود.
وی که در بخش مأموریت‌های سرنشین دار آژانس فضایی اروپا فعالیت دارد، گفت: به تصور من زمانیکه در مورد مأموریت فرستادن انسان به این سیاره سرخ صحبت می‌کنیم باید در نظر بگیریم که این مأموریت سخت تا 20 و یا 30 سال دیگر قابل انجام نخواهد بود.
این شش فضانورد هرکدام به اندازه سه متر مربع "فضای شخصی" خواهند داشت و به جزء موارد خاص یا اضطراری که شبیه سازی می شوند، هر هفته دو روز وقت استراحت دارند .
این 6 فضا‌نورد همانند فضانوردان خدمه ایستگاه بین‌المللی فضا، زندگی و کار خواهند کرد و در طی روز باید آزمایش‌های علمی انجام دهند.


حیات مصنوعی تولید شد

حیات مصنوعی تولید شد

 

محققان آمریکایی موفق شده اند نخستین سلول زنده مصنوعی را تولید کنند.

 

به گزارش ایرنا از بی بی سی نیوز؛ این محققان موفق شده اند پس از تولید ماده ژنتیکی یک نوع باکتری، آن را در داخل یک سلول میزبان تزریق کنند.
نتیجه این تحقیق که در آزمایشگاه های موسسه جی کریگ ونتر انجام شده، در نشریه علمی ساینس منتشر شده است.
محققان امیدوارند از این دستاورد برای تولید باکتری هایی با خاصیت درمانی، تولید سوخت و پاکسازی محیط زیست استفاده کنند اما منتقدان این کار را خطرناک می دانند.
محققان موسسه جی کریگ ونتر پیش از این موفق شده بودند به طور جداگانه ماده ژنیتک باکتری را تولید کنند و کرومزوم های یک باکتری زنده را به داخل سلول باکتری دیگری تزریق کنند.
تحقیقات جدید این موسسه که به تولید سلول زنده مصنوعی منتهی شده، تلفیقی از دو دستاورد قبلی محققان آن است.هر چند که فقط ماده ژنتیک سلول جدید به طور مصنوعی تولید شده است.
دکتر کریگ ونتر، سرپرست محققان در این آزمایش می گوید این نخستین بار است که دی ان ای مصنوعی کنترل کامل یک سلول را در اختیار گرفته است.
دکتر ونتر این موفقیت را به تولید نرم افزاری جدید برای یک سلول زنده تشبیه کرده است.
وی افزود: "به محض این که ماده ژنتیک جدید وارد سلول می شود، سلول، آن را می خواند و به گونه مشخص شده به وسیله این مواد ژنتیک تبدیل می شود."
او گفت باکتری جدید سپس تکثیر می شود و میلیاردها سلول جدید تولید می شوند که ماده ژنتیک آنها همان ماده ژنتیک مصنوعی تولید شده در آزمایشگاه است.
دکتر ونتر و همکارانش امیدوارند بتوانند از این موفقیت برای تولید باکتری های مفید استفاده کنند.آنها گفتگوهایی را با شرکت های داروسازی و تولید سوخت آغاز کرده اند.
در این حال، منتقدان هشدار می دهند که این دانشمندان درباره اثرات مفید سلول های مصنوعی اغراق می کنند.
دکتر هلن والاس، از موسسه گرینواچ در انگلیس که بر توسعه فناوری های ژنتیک نظارت می کنند، گفت: که تولید باکتری مصنوعی می تواند خطرناک باشد.
دکتر والاس گفت: "اگر ارگانیسم های جدید را وارد محیط زیست کنیم، ممکن است ضرر آن بیشتر از فایده اش باشد."
او گفت هنوز مشخص نیست رفتار این جانداران جدید در محیط زیست چگونه خواهد بود.
به گفته والاس وارد کردن باکتری های مصنوعی برای پاکسازی محیط زیست خود می تواند نوعی باعث آلودگی این محیط باشد.
نگرانی هایی درباره جنبه های اخلاقی تولید سلول های مصنوعی ابراز شده است.


زنان باردار و کودکان از مراکز پزشکی هسته ای فاصله بگیرند

زنان باردار و کودکان از مراکز پزشکی هسته ای فاصله بگیرند

 

رئیس مرکزمدیریت حوادث و فوریت های پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران گفت:‌ زنان باردار و کودکان زیر پنج سال باید از نزدیک شدن به محیط های درمانی که در آن از رادیو داروها و ایزوتوپ های مختلف دارویی به منظور تشخیص و درمان بهره می گیرند تا حد امکان دور باشند.

 

به گزارش ایرنا از دانشگاه علوم پزشکی ایران دکتر رضا محمدی که در نخستین کارگاه آموزشی اقدامات پزشکی در اورژانس هسته ای سخن می گفت، افزود: البته مصرف مایعات به ویژه نوشیدنی های حاوی قند و یا شکر در دفع مناسب و سریع باقی مانده رادیو داروها از بدن بیماران بسیار موثر است.
نخستین کارگاه آموزشی اقدامات پزشکی در اورژانس هسته ای توسط مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران و با همکاری مدیریت بحران شهرداری منطقه 6 تهران، سازمان انرژی اتمی ، آژانس بین المللی انرژی اتمی و مرکز مدیریت و حوادث و فوریتهای پزشکی کشور در مرکز مدیریت بحران شهرداری منطقه 6 واقع در پارک لاله آغاز به کار کرد و تا پنجم خرداد ماه ادامه دارد.
وی با بیان اینکه این کارگاه با هدف آشنایی پزشکان و کارشناسان با اورژانس های هسته ای برگزار می شود اظهار داشت : با توجه به اینکه پزشکی هسته ای در حیطه های مختلف از جمله رادیو دارو ، تشخیص و درمان های نوین استفاده می شود آشنایی و کسب اطلاعات گروههای پزشکی لازم و ضروری است.
محمدی افزود: آشنایی با فیزیک هسته ای(مقیاس های اندازه گیری و منابع هسته ای)،ابزار های مرتبط ،آشنایی با بروز حوادث و اثرات آن بر روی انسان و بافت های زنده و راه های پیشگیری و درمان حفاظت و ایمنی در مقابل موارد هسته ای از جمله موارد مورد بحث در این کارگاه است.
وی ادامه داد: هم اکنون بیش از یک صد مرکز پزشکی هسته ای در سراسر کشور مشغول اقدامات تشخیصی و درمان با داروهای رادیو اکتیو هستند که این روند نقش موثری در تشخیص به موقع و درمان بسیاری از بیماری ها دارد.
محمدی گفت: تشخیص و درمان برخی بیماریهای تیروئید همچنین تشخیص برخی از بیماریها کلیوی و مجاری ادرار، قلبی و عروق ، استخوان و مفاصل با رادیو داروها و ابزارهای تشخیصی آن امروزه در دنیا و بویژه ایران پیشرفت های خوبی داشته است.
رئیس مرکزمدیریت حوادث و فوریت های پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به اینکه افرادی که با مواد هسته ای برخورد می کنند نیازی نیست نگران باشند اظهار داشت: برای از بین بردن آلودگی محیط و بدن افراد بهترین راه، شستشو با آب است.
به افراد شرکت کننده در کارگاه های این همایش از سوی سازمان انرژی اتمی و آژانس بین المللی اتمی ایران گواهی حضور داده می شود.


هابل صحنه خوردن یک سیاره توسط ستاره مادر را ثبت کرد

هابل صحنه خوردن یک سیاره توسط ستاره مادر را ثبت کرد

 

دستگاه طیف نگار سرچشمه کیهانی (COS) تلسکوپ فضایی هابل صحنه خورده شدن داغترین سیاره شناخته شده در کهکشان راه شیری توسط ستاره مادرش را ثبت کرد.

 

به گزارش تایم او ایندیا، این سیاره که WASP-12b نام داشت به ستاره خورشید مانندی که حدود دو هزار و 800درجه فرانهایت گرما دارد نزدیک بود.
نیروهای جذر و مادی جاذبه ستاره باعث شد جو این سیاره به اندازه سه برابر سه برابر شعاع مشتری منبسط شود و مواد آن بسوی ستاره کشیده شود.
این سیاره 40 درصد بزرگتر از مشتری است.
کارول هاسول از دانشگاه آزاد انگلیس و سرپرست این تحقیقات می گوید: ابر عظیمی از مواد را در اطراف سیاره مشاهده کردیم که درحال فرار از آن و کشیده شدن بسوری ستاره بود. ما عناصر شیمیایی را شناسایی کردیم که پیش از این هرگز بر روی سیارات خارج از منظومه خودمان مشاهده نکرده بودیم.
تحقیقی که سال گذشته انجام شد پیش بینی کرد که نیروی جاذبه ستاره باعث تغییر شکل در سطح سیاره می شود و نیروهای جزر و مدی جاذبه ای، درون سیاره را آن قدر داغ می کند که باعث انبساط بسیار زیاد جو بیرونی آن می شود.
اکنون هابل این پیش بینی را تایید کرده است.
سیاره WASP-12 یک ستاره کوتوله زرد بود که تقریبا در فاصله 600 سال نوری در صورت فلکی ارابه ران قرار داشت.
این سیاره فراشمسی در سال 2008 توسط تلسکوپ انگلیسی (WASP) کشف شد.
این سیاره داغ آن قدر به ستاره خود نزدیک بود که در مدت 1/1 روز آن را دور می زد.
نتایج این تحقیقات در نشریه مجموعه مقالات اخترفیزیک منتشر شده است.

 

منبع: ایرنا