گروه نجوم تیشتر لشت نشا (گیلان)

گروه نجوم تیشتر گیلان به ارائه خبر علمی با اولویت خبر نجومی می پردازد

روز نجوم سال 89 در پیش است

روز نجوم سال 89 در پیش است

 

اتحادیه نجوم (Astronomical League) هماهنگ‌کننده برنامه‌های روز جهانی نجوم، زمان برگزاری روز نجوم سال 2009 را شنبه 2 ماه می اعلام کرده است. طبق دستور العمل اتحادیه نجوم با توجه به‌ تعطیلی روز جمعه در ایران و نیز با هدف جذب عموم مردم، این روز همواره یک روز قبل در ایران برگزار می‌شود، به‌ این ترتیب جمعه 11 اردیبهشت 1388 روز نجوم در سال جاری است.

 

انجمن نجوم ایران-شاخه آماتوری در تلاش است با همکاری گروه‌ها و علاقه‌مندان به نجوم، امسال روز و هفته نجوم را هرچه باشکوه‌تر برگزار کند.

روز نجوم امسال با شعار "آسمانی پر ستاره، بدون آلودگی نوری" با هدف آشنا کردن عموم مردم با آثار زیان‌بار آلودگی نوری بر محیط زیست برگزار می‌شود.

 

گزارش‌های برگزاری مراسم روز نجوم را علاوه ‌بر ارسال به‌ انجمن نجوم ایران و ماهنامه نجوم می‌توانید به‌ اتحادیه نجوم نیز بفرستید.

 

 

در صورتی که مایلید در برگزاری روز نجوم همکاری نمایید یا ایده هایی برای برگزاری این روز و هفته نجوم دارید، می توانید با نشانی    astroday@asiac.ir This email address is being protected from spam bots, you need Javascript enabled to view it  ارتباط برقرار کنید.

 


  منبع : کمیته برگزاری مراسم هفته و روز نجوم سال 1388 - nojumnews.com


عامل اصلى عصر یخبندان عظیم کشف شد

عامل اصلى عصر یخبندان عظیم کشف شد

 

 

دانشمندان در یک پژوهش جدید موفق شده‌اند فاکتور کلیدى را که موجب سرد شدن سریع جهان در حدود 13 هزار سال پیش در دوره‌اى موسوم به یخبندان بزرگ شده بود، شناسایى کنند. تیم پژوهشى شامل دکتر مارک بیتمن از دپارتمان ژئوگرافى در دانشگاه شیفلد یک مسیر سیلاب عظیم را در آمریکاى شمالى شناسایى کرده‌اند که آب‌هاى حاصل از ذوب شدن یک ورقه عظیم یخى را به درون اقیانوس‌ها هدایت مى‌کرده و به عصر یخبندان بزرگ به طور ناگهانى خاتمه داده است. محققان دریافته‌اند که این جریان سیلاب عظیم باعث شده که مقدار بسیار زیادى آب شیرین با آب شور اقیانوس منجمد شمالى ترکیب شود. در نتیجه به دلیل سرماى این منطقه یخ‌هاى بیشترى شکل گرفته به سمت آتلانتیک شمالى جریان یافته و باعث شده که ادامه جریان Gulf Stream به سمت شمال متوقف شود. وقتى گرماى حاصل از جریان Gulf Stream به آتلانتیک نرسد دماى هوا در منطقه اروپا از آنچه که امروزه هست به دماهاى یخبندان و انجماد با متوسط دماهاى زمستانى منهاى 25 درجه سانتى گراد مى‌رسد. این پدیده سرد کننده تحت عنوان Younger Dryas یا یخبندان بزرگ شناخته شده است که شرایط سرد آن حدود 1400 سال طول مى کشیده است.

منبع: GSI


کشف تولد ستاره های تنها بر روی پل میان کهکشانها

کشف تولد ستاره های تنها بر روی پل میان کهکشانها

 

دانشمندان دانشگاه ساوث هامپتون موفق به شناسایی ستاره هایی شده اند که بر روی پل ماژلانی واقع در میان دو ابر ماژلانی کوچک و بزرگ متولد شده اند.بیشتر ستاره ها در جهان هستی به شکل گروهی قرار داشته و توسط بیلیونها کهکشان مانند کهکشان راه شیری خوشه بندی می شوند. با این حال اکنون شواهدی به دست آمده که نشان می دهد امکان تولد ستاره های تنها در فضای میان دو کهکشان نیز وجود دارد.دانشمندان در دانشگاه ساوث همپتون انگلستان با بررسی پرتوهای ایکس که از فضای میانی ابرهای ماژلانی کوچک و بزرگ، دو کهکشان نزدیک و همسایه کهکشان راه شیری دریافت شده است دریافتند این پرتوها از سیستم ستاره ای دوتایی ناشی می شود که در آن ستاره ای نوترونی ماده را از همراه بزرگ و عظیم خود می رباید.چنین سیستمی پیش از این در جریاناتی گازی مشهور به پل ماژلانی میان دو کهکشان ماژلانی ردیابی شده بود. با این حال دانشمندان طی مطالعات جدید خود دو نمونه جدید از این پدیده را شناسایی کرده و موفق به کشف نشانه های ابتدایی از سه سیستم ستاره ای دیگر شدند.بر اساس گزارش پاپ ساینس، پل ماژلانی منطقه ای ایده آل برای مطالعه دقیق بر روی فعل و انفعالات شدیدی مانند تعامل دو ستاره جدید به شمار می رود زیرا منطقه ای بسیار نزدیک بوده و می تواند جزئیات زیادی را از فعالیتهای سیستمهای ستاره ای در اختیار دانشمندان قرار دهد.

منبع: مهر - GSI


ماده تاریک از جنس سیاه‌چاله‌ها است

ماده تاریک از جنس سیاه‌چاله‌ها است

 

نتایج یک تحقیق جدید نشان داده است که ماده مرموز موسوم به ماده تاریک ممکن است از سیاه‌چاله‌ها بوجود آمده باشد. دانشمندان معتقدند که ماده تاریک یک ماده فرضى است که 25 درصد از کل ماده در کائنات را تشکیل مى‌دهد و مانع از جدا شدن کهکشان ها در حین گردش آنها مى‌شود؛ اما به رغم چندین دهه تحقیق دانشمندان هنوز دقیقا از ماهیت واقعى این ماده اطلاع ندارند. پروفسور پاول فرامپتون از دانشگاه کارولیناى شمالى ادعا مى ‌کند که این ماده گمشده ممکن است سیاه‌چاله‌هاى ابتدایى به در ابعاد متوسط باشد که نه آنقدر کوچک هستند که دیده نشوند و نه آنقدر بزرگ هستند که بر اثر تشعشعات هاوکینگ تبخیر شوند. فرامپتون مى‌گوید هیچ یک از ذرات در مدل استاندارد فیزیک ذرات خواص مورد نیاز ماده تاریک را ندارند که به لحاظ الکتریکى خنثى است، طول عمر زیادى دارد و به آرامى حرکت مى‌کند. وى در مقاله جدید خود مى‌نویسد: پس از یک دهه مطالعه هنوز هیچ کس نتوانسته نمونه‌اى از ماده تاریک را تولید کند؛ بنابراین فرامپتون رویکرد متفاوتى را اتخاذ کرده است. وى در ابتدا مقیاس بى‌نظمى کائناتى را مشخص کرد. سپس با استفاده از آن به عنوان حداکثر محدودیت با افزودن این بى‌نظمى به تمام سیاه‌چاله‌هاى شناخته شده در کائنات پائینترین حد محدودیت را محاسبه کرد. فرامپتون فرض کرد که یک سیاه‌چاله غول پیکر در مرکز هر کهکشانى وجود دارد. پس این اختلاف بین بى‌نظمى‌ها باید ناشى از عامل دیگرى باشد. این فیزیکدان چنین نتیجه گرفت که ماده مرئى به میزان کافى براى محاسبه بى‌نظمى گمشده وجود ندارد؛ بنابراین آنچه باقى مى ماند باید بى‌نظمى مربوط به ماده تاریک گمشده باشد. وى بر اساس این فرضیه معتقد است که سیاه‌چاله‌هاى ابتدایى در اندازه هاى متوسط مى‌توانند منشا بوجود آمدن ماده تاریک باشند.

منبع: ایسنا - GSI


کشف منابع آب در زمین با استفاده از فناورى مریخى

 

کشف منابع آب در زمین با استفاده از فناورى مریخى

 

بنا بر ادعاى دانشمندان ناسا این کار مى تواند از درگیرى و جنگ بر سرآب جلوگیرى کند.به گزارش تایم او ایندیا؛ این فناورى ناسا که "مارسیس" نام دارد، شامل یک رادار عمق سنج با یک آنتن 40 مترى است.در سال 2007 این کاوشگر کشف کرد که در زیر بیابانى که سطح مریخ را پوشانده آن قدر آب منجمد وجود دارد که مى تواند این سیاره سرخ را در خود فرو برد.این کاوشگر توانست امواج رادیویى را به عمق 7/3 کیلومترى زیر سطح مریخ گسیل کند.به گفته متخصصان ناسا، از همین فناورى مى توان براى یافتن آب هاى مخفى در بیابانهاى خاورمیانه و شمال آفریقا بهره برد.این فناورى مى تواند آب را در عمق بیش از هشتصد مترى زیر سطح بیابانهایى که بخش عمده اى از خاورمیانه و شمال آفریقا را شامل مى شود، کشف کند

منبع:  ایرنا - GSI


کشف کهکشانی که هر سال 250 خورشید تولید می کند

کشف کهکشانی که هر سال 250 خورشید تولید می کند

 

محققان دانشگاه دورهام انگلیس با کمک تلسکوپ "آپکس" واقع در کوههای آند و ارتفاع 5 هزار متری از سطح دریا موفق شدند این کهکشان جدید را که SMM J2135-0102 نام دارد کشف کنند.

این کهکشان آنچنان دور است که وقایعی که اکنون در آن مشاهده می شوند 10 میلیارد سال قبل رخ داده اند. به این دلیل این ستاره شناسان موفق شده اند برای اولین بار اندازه گیریهای مستقیمی از ابعاد و نور مناطق تشکیل ستارگان در جهان نخستین (تنها حدود 4 میلیار سال پس از بیگ بنگ) به دست آورند.

این دانشمندان در این خصوص اظهار داشتند: "ما دریافتیم که SMM J2135-0102 در حال تولید ستارگان با یک ریتم برابر با حدود 250 خورشید در هر سال است."براساس گزارش نیچر، این کهکشان جدید به دلیل جرم بسیار زیادی که دارد حتی از فاصله 10 میلیارد سال نوری نیز بسیار درخشان دیده می شود.

بزرگنمایی 32 برابر تلکسوپ "آپکس"، جزئیات بی سابقه ای را از ابعاد و جرم این کهکشان ارائه کرده است. این بزرگنمایی اجازه می دهد که دانشمندان ابرهای منشای تشکیل ستارگان را در داخل این کهکشان و در مقیاس بسیار جزئی حتی برابر با چند صد سال نوری شناسایی کنند.

نتایج این رصدها حاکی از آن است که این "کارخانه های ستاره سازی" از نظر ابعاد بسیار شبیه به ابرهای تشکیل دهنده ستارگان در کهکشان راه شیری هستند اما 100 برابر درخشان تر از ابرهای حاضر در کهکشان راه شیری به نظر می رسند.

این کشف نشان می دهد که تشکیل ستارگان در اولین فازهای زندگی کهکشانها فرایندی بسیار نیرومند بوده است.

منبع: www.gsi.ir


دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( Google Maps )

دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( Google Maps )

 

این نرم افزار با اتصال به اینترنت نقشه اینترنتی گوگل Google Maps را دریافت می کند

و ظاهرا امکان ذخیره هم ایجاد می کند

 

دانلود

 

نویسنده : علی پوررسول


دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( Sideralis )

دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( Sideralis )

 

این نرم افزار اطلاعات عددی بهتری نسبت به نرم افزار قبلی به شما ارائه می کند

و به دو صورت سه بعدی و دو بعدی قابل استفاده است که البته در حالت دو بعدی

قابلیت بزرگنمایی پیدا می کند و همچنین می تواند به مانند قطب نمایی عمل کند

که از روی هر کدام از اجرام ستاره ای و یا غیر ستاره ای می توان جهت ها را تشخیص داد

 

دانلود

 

نویسنده : علی پوررسول


دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( horoscope )

دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( horoscope )

 

این نرم افزار با پرسیدن تاریخ تولدتان برج فلکی تاریخ تولدتان را اعلام می کند

و همچنین می توانید گشتی در صورتهای فلکی دائرة البروج داشته باشید

 

دانلود

 

نویسنده : علی پوررسول


دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( compass )

دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( compass )

 

دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( compass ) .

دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( compass ) ..

 

این نرم افزار بر اساس مختصات محل سکونتتان و با استفاده از ماه و خورشید

جهت های اصلی و جهت قبله ( مکه مکرمه ) را نشان می دهد

 

دانلود

 

نویسنده : علی پوررسول


دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( Moon Phases )

دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( Moon Phases )

 

این نرم افزار موبایل بوسیله ساعت و تاریخ گوشی تان فاز ماه را به دقت اندازه گیری می کند

 

دانلود

 

نویسنده : علی پوررسول


دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( Mobile Solar System )

دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( Mobile Solar System )

 

این نرم افزار اطلاعات عددی راجع به اجرام منظومه شمسی از جمله خورشید و سیارات

ارائه می کند

 

دانلود

 

نویسنده علی پوررسول


دانلود نرم افزار نجومی موبایل ( MobileStarChart )

MobileStarChart 1

 

MobileStarChart 2

 

این نرم افزار نجومی در موبایل مانند نرم افزار Starry Night در کامپیوتر به محاسبه

مکان ستارگان و سیارات و همچنین اجرام مسیه و اجرام فهرست NGC می پردازد

البته قطعا دقت ها در حد نرم افزار های کامپیوتری نخواهد بود

علاوه بر این به دقت ورود اطلاعات محل سکونتتان نیز بستگی دارد

 

دانلود

 

نویسنده : علی پوررسول


کابل برق را فراموش کنید : برق را به تلویزیون خود بتابانید !

کابل برق را فراموش کنید : برق را به تلویزیون خود بتابانید !

 

انتقال نیروی برق بدون استفاده از سیم، از رویاهای دیرینه نویسندگان علمی‌تخیلی به شمار می‌رود. اما با پیشرفت‌های مهندسی، ابزارهای همراه و خودروهای الکتریکی، این رویا به زودی به واقعیت می‌پیوندد.

مجید جویا: کابل‌های برق همواره گرد و غبار را به خود جلب می‌کنند. کامپیوترها، تلویزیون‌ها و پخش کننده‌های موسیقی هر ساله باریک‌تر می‌شوند، ولی سیم‌های جمع شده در گوشه هر اتاق، یک مانع زشت بر سر راه مینیمالیسم واقعی است. آیا راهی برای حل این مشکل وجود دارد؟

بعد از آن دردسر شارژ تلفن‌ها، ام‌پی‌تری پلیرها و پی‌دی‌ای‌ها قرار دارد. معمولا خیلی دردسر ساز نیست، ولی خیلی پیش می‌آید که شارژ باطری را فراموش کنید و خانه را با یک باطری خالی ترک کنید. آیا زندگی ساده‌تر نمی‌شد اگر هنگامی که وارد یک ساختمان می‌شدید، نیروی برق به طور نامرئی به دستگاه شما تابیده می‌شد؟ ارتباطات بی‌سیم در همه جا وجود دارد، پس چرا ما نمی‌توانیم برای همیشه دستگاه‌های الکترونیک خود را هم از کابل‌های برق جدا کنیم. نیوساینتیست در مقاله‌ای به پاسخی برای این پرسش پرداخته است.

تا کنون بهره‌وری پایین انتقال توان و مسائل ایمنی، تلاش‌ها برای انتقال بی‌سیم نیروی برق را بی‌اثر کرده بود، ولی چند شرکت نوآور جدید التاسیس و چند نام بزرگ، مانند سونی و اینتل، یک بار دیگر سعی دارند این امر را ممکن سازند. چند ساله اخیر شاهد ارائه سمینارهایی بوده است که وعده تامین نیروی الکتریکی مورد نیاز برای موبایل‌ها، لپتاپ‌ها و تلویزیون‌ها به صورت بی‌سیم می‌دهند. آیا ما به زودی شاهد وداع با سیم، یک بار و برای همیشه خواهیم بود؟

آرزویی به قدمت تولید برق
ایده انتقال بی‌سیم نیرو تقریبا به اندازه خود تولید برق قدمت دارد. در آغاز قرن بیستم، نیکلا تسلا پیشنهاد استفاده از کویل‌های بزرگ برای انتقال برق از طریق لایه تروپوسفر اتمسفر به خانه‌ها را داد. او حتی شروع به ساخت یک برج به نام واردن‌کلیف در لانگ‌آیلند نیویورک کرد، که یک برج مخابراتی خیلی بزرگ بود که می‌توانست با استفاده از آن ایده خود برای انتقال بی‌سیم نیروی برق را بیازماید. ولی داستان جایی قطع شد که حامیان مالی وی، هنگامی که دریافتند که هیچ راه عملی وجود ندارد که بشود مطمئن شد که مردم پول برقی را که از ان استفاده می‌کنند می‌پردازند، و در عوض شبکه برق سیمی گسترش یافت.

انتقال بی‌سیم دوباره در دهه 1960 بروز یافت، زمانی که یک هلیکوپتر مینیاتوری به نمایش درآمد که انرژی خود را از امواج مایکروویوی دریافت می‌کرد که از زمین به آن تابیده می‌شد. برخی ادعا کردند که یک روز ما قادر خواهیم بود که نیروی مورد نیاز فضاپیماهای خود را با تاباندن پرتوهای لیزر به آنها تامین کنیم. و به همین ترتیب، کارهای نظری زیادی بر روی احتمال تاباندن نیرو به زمین از فضاپیماهایی که انرژی خورشیدی را جذب می‌کنند، انجام شد.

با این وجود، انتقال نیروی بی‌سیم زمین به زمین در فاصله طولانی، نیاز به زیرساخت‌های گران قیمتی دارد، و با نگرانی‌ها در مورد امنیت انتقال نیرو از طریق امواج مایکروویو پرتوان، خیلی از این ایده استقبال نشد.

ادامه مطلب

استراق‌سمع از فاصله 82 میلیارد کیلومتری

استراق‌سمع از فاصله 82 میلیارد کیلومتری

 

استفاده از نیروی گرانشی خورشید برای ارسال پیام‌های زمینی و تقویت پیام‌های ارسالی موجودات هوشمند فرازمینی، تازه‌ترین ابتکاری است که فرانک درک، بنیان‌گذار پروژه جستجوی هوش فرازمینی مطرح کرده است.

فاطمه محمدی‌نژاد: فرانک دِرِک، بنیان‌گذار جستجوی هوش فرازمینی، قصد دارد برای گسترش جستجوی موجودات هوشمند فضایی به 82 میلیارد کیلومتر دورتر از زمین سفر کند! در این نقطه از فضا، سیگنال‌های الکترومغناطیسی ارسالی از سیاراتی که در حال گردش به دور ستارگان خود هستند، تحت تاثیر نیروی گرانشی خورشید، تقویت می‌شوند و از این‌رو، آسان‌تر می‌توان آن‌ها را کشف کرد. به این شیوه، عدسی گرانشی گفته می‌شود.

به گزارش نیوساینتیست، درک پیشنهاد داده که فضاپیماهایی به قصد شنود مکالمات موجودات فضایی به این مکان ارسال شوند، زیرا عملکرد تلسکوپ‌های روی زمین در این زمینه بسیار ضعیف است.

البته این ایده‌ای جدید یا بکری نیست؛ ولی به علت وجود فاصله زیاد هرگز عملی نشده است. مقصد مورد نظر درک، 550 برابر فاصله زمین تا خورشید است و با فناوری‌های امروزی، چند صد سال طول می‌کشد تا فضاپیمایی بتواند به این فاصله برسد. فضاپیمای ویجر که بیش‌از سی سال پیش به فضا پرتاب شدند، تازه به فاصله 100 واحد نجومی (هر واحد نجومی معادل فاصله زمین تا خورشید است) رسیده‌اند.

از عدسی‌های گرانشی هم‌چنین می‌توان برای ارسال علائم نیز استفاده کرد. بنابراین علائم می‌توانند تا فاصله‌های دورتری سفر کنند و تمدن‌های دوردست در کهکشان، شانس یافتن ما را بدست آورند!. به گفته درک، ممکن است تمدن‌های هوشمند با استفاده از این شیوه‌ها، شبکه اینترنتی میان‌کهکشانی تولید کرده و تنها در انتظار برقراری ارتباط ما باشند.

منبع : خبر آنلاین - هوپا


رکوردشکنی در سرن و آغاز عصری نوین در فیزیک

پس از سال‌ها انتظار، رویای فیزیک‌دانان به حقیقت پیوست و نخستین ذرات با انرژی 7 ترا الکترون‌ولت در شتاب‌دهنده ال.اچ.سی به یکدیگر برخورد کردند. با این انرژی می‌توان ریزترین ساختارهای عالم را آشکار کرد.

تصور کنید می‌خواهید دو سوزن را از دو طرف اقیانوس اطلس با سرعت به سوی یکدیگر شلیک کنید؛ طوری‌که دقیقا در وسط اقیانوس به یکدیگر برخورد کنند. مهندسان آزمایشگاه هسته‌ای اروپا، سرن، روز گذشته کاری به همین دشواری را تجربه کردند و با شتاب دادن دو باریکه از هسته‌های هیدروژن و رساندن انرژی آن‌ها به 3.5 هزار میلیارد الکترون‌ولت، آن‌ها را به هم کوباندند.

اولین برخورد بین دو ذره هیدروژن با انرژی کل 7 ترا الکترون ولت در ساعت 15:36 روز سه‌شنبه 10 فروردین / 11:06 سی‌ام مارس به وقت جهانی، اتفاق افتاد. دانشمندان آزمایش سی.ام.اس که این برخورد را ثبت کردند.

رکوردشکنی در سرن و آغاز عصری نوین در فیزیک

کارشناسان برخورددهنده بزرگ هادرون، ال.اچ.سی از صبح دیروز تلاش خود را برای شکستن رکورد پرانرژی‌ترین برخورد ذرات در زمین آغاز کردند. رکورد پیشین این برخورد، 2.36 ترا الکترون‌ولت بود که قبل از زمستان گذشته در ال.اچ.سی بدست آمد. الکترون‌ولت، واحد انرژی و معادل ده به توان منفی 19 ژول است و ترا معادل هزار میلیارد است.

دست‌یابی به انرژی 7 ترا الکترون‌ولت، نقطه‌ای مهم در دنیای فیزیک به شمار می‌رود؛ چراکه طی 18 تا 24 ماه آینده، هزاران میلیارد برخورد در این انرژی اتفاق خواهد افتاد و اطلاعات بدست آمده از آنها، برای تعیین دقیق کمیت‌های فیزیکی و آزمایش پیش‌بینی‌های فیزیک‌دانان استفاده خواهد شد.

منبع: خبر آنلاین


برای مقابله با گرمایش جهانی باید زمین را دست‌کاری کرد

برای مقابله با گرمایش جهانی باید زمین را دست‌کاری کرد

 

تا همین چند سال پیش، پیشنهادهایی مانند نصب سایبان‌های وسیع و جذب دی‌اکسیدکربن از جو برای خنک کردن زمین به نظر خیالی می‌رسید، اما امروز حتی سیاستمداران هم به چنین ایده‌هایی توجه می‌کنند.

 

فاطمه محمدی‌نژاد: تا همین چند سال پیش، پیشنهادهایی مانند نصب سایبان‌های وسیع و جذب دی‌اکسیدکربن از جو برای خنک کردن زمین به نظر خیالی می‌رسید، اما اکنون سیاستمداران کشورهای آمریکا و انگلیس چنین ایده‌هایی را نیز مد نظر قرار می‌دهند. در نشستی متشکل از دانشمندان و خبرگان سیاسی که هفته گذشته در آسیلومار کالیفرنیا برگزار شد، مذاکرات جزئی در رابطه با اینکه چه کسی عملیات نجات سیاره را بر عهده خواهد گرفت، انجام شد.

به گزارش نیوساینتیست، در این نشست توافق نظر بر این بود که کاهش شدید انتشار گازهای گلخانه‌ای بهترین روش برای محدود کردن خشک‌سالی‌های فاجعه‌بار و افزایش سطح دریاها ناشی از گرمایش زمین خواهد بود. اما شکست اجلاس کپنهاگ دانمارک در آذر 2009 / 1388 و انتشار بی‌رحمانه گاز CO2 در جهان، بسیاری را بر آن داشته است تا به راه‌حل‌های مهندسی جغرافیایی روی آورند.

برای مقابله با گرمایش جهانی باید زمین را دست‌کاری کرد.
درختان مصنوعی
برای مقابله با گرمایش جهانی باید زمین را دست‌کاری کرد..برخی در مقابل نظریه تولید درختان مصنوعی که دی‌اکسیدکربن را مستقیما از اتمسفر می‌مکند، به مخالفت پرداختند. اما از طرفی نیز در مورد نظریات جنجالی‌تری چون بازگرداندن انرژی به فضا، سیاست‌گذاران به دانشمندان هشدار دادند که این امر می‌تواند واکنش شدید عمومی را در پی داشته باشد.

اولیور وینگنتر از موسسه معدن و فناوری در نیومکزیکو، جزئیات برنامه‌ای را برای تغییر مسیر بادهای غربی تشریح کرد. تصور می‌شود تغییرات دما و فشار در اقیانوس جنوبی طی 50 سال گذشته باعث تغییر جهت 3 تا 4 درجه‌ای بادهای غربی به سمت جنوب شده است. این تغییرات باعث می‌شود جریان‌های اقیانوسی که آب گرم و شور را به سطح می‌آورند، تقویت شده و در نتیجه یخ‌های قطب جنوب ذوب شوند.

وینگنتر پیشنهاد می‌کند تا اقیانوس را با ذرات آهن بذرپاشی کرده و شرایط رشد بیشتر و سریع‌تر فیتوپلانکتون‌ها را فراهم آورند. پلانکتون‌ها ماده‌ای شیمیایی با نام دیمتیل سولفید را به جو می‌فرستند که باعث شکل‌گیری قطرات ریز ابر می‌شود. قطرات بیشتر به معنای ابرهای سفیدتری است که انرژی بیشتری را از زمین دور نگاه می‌دارند. طبق محاسبات وینگنتر این عمل می‌تواند دمای منطقه را به میزان 0.5 درجه سانتی‌گراد کاهش دهد که این امر نیز موجب بازگشت بادهای غربی به موقعیت اصلی خود را فراهم می‌کند.

تاثیرات جانبی
برای مقابله با گرمایش جهانی باید زمین را دست‌کاری کرد...با این حال هنوز اطلاعی در مورد تاثیرات جانبی در دست نیست. خنک کردن منطقه‌ای کوچک به میزان 0.5 درجه می‌تواند تغییراتی اساسی در الگوهای بارش ایجاد کند. تاثیر رشد و نمو پلانکتون‌ها بر زندگی اقیانوسی نیز ناشناخته است. مدل‌های رایانه‌ای تا حدودی می‌توانند این خلاءها را پر کنند و وینگنتر حداقل ده سال مطالعه کامپیوتری را پیش از آغاز چنین عملیاتی پیش‌بینی می‌کند. روش‌های دیگر ممکن است سریع‌تر از مرحله آزمایش عبور کنند، اما این سوال مطرح است که آیا باید اجازه چنین آزمایش‌هایی داده شود یا خیر.

مدل‌سازی‌ها تاکنون نشان داده‌اند که ابرهای استراتوسفری متشکل از سولفات به سرعت می‌توانند سیاره را خنک کنند. دیوید کیت از دانشگاه کالگاری کانادا در مقاله‌ای که به نیچر ارسال کرده،‌ پیشنهادی را در مورد پاشیدن یک تن ذرات سولفات از هواپیمای ناسا از ارتفاع 20 کیلومتری مطرح کرده است. این نتایج ممکن است به محققان برای بازسازی مدل‌هایشان کمک کند و تعداد ذرات پخش شده مسلما بسیار کمتر از میزان لازم برای خنک کردن محسوس خواهد بود.

راه‌حل نمکی
برای مقابله با گرمایش جهانی باید زمین را دست‌کاری کرد....سیلور لاینینگ، یک شرکت غیرانتفاعی که توسط کلی وانسر در سن‌فرانسیسکوی کالیفرنیا تاسیس شد، گروهی از 35 دانشمند را در اختیار دارد که بر روی یک روش خنک کننده کار می‌کنند. در این روش ناوگان کوچکی از قایق‌ها ذرات نمک دریایی را به جو شلیک می‌کنند که این امر باعث سفید شدن ابرها می‌شود.

این گروه به دنبال سرمایه برای انجام تحقیقات ناوبری شامل 10 کشتی و ده‌هزار کیلومتر مربع از اقیانوس است. کلی وانسر معتقد است این عملیات می‌تواند در 3 یا 4 سال انجام شود. در این تحقیقات از ذرات زیادی برای ایجاد سردی قابل ملاحظه استفاده نخواهد شد. بسیاری از دانشمندان آب‌وهوا در آسیلومار معتقدند جریان‌های معمول اقیانوسی که دیگر آزمایش‌های اقیانوس‌شناسی را نیز کنترل می‌کند، ممکن است باعث بروز خطاهایی در این پروژه شود.

وانسر اعلام کرد جریان‌های اضافی ممکن است تاخیرات خطرناکی را ایجاد کند، بطوری که دولت‌ها مدتی بعد مجبور به استفاده از فناوری‌هایی شوند که پیش از این به‌درستی آزمایش نشده است. آن‌ها نسبت به یک واکنش عمومی هشدار دادند مگر این‌که مهندسین جغرافیایی پیش از انجام چنین تحقیقاتی با عموم صحبت کنند. شوبیتا پارتاساراتی از دانشگاه میشیگان گفت:« هدف، توسعه این فرایند است. مسیر از قبل مشخص شده است.»

چشم‌انداز جهانی
برای مقابله با گرمایش جهانی باید زمین را دست‌کاری کرد.....اگر آزمایش‌ها تا مقیاسی بزرگ‌تر پیش روند، مشکل دوم به‌وجود خواهد آمد. کدام ملت باید در مورد امنیت یک طرح و اجرای آن نظر دهد؟ بسیاری بر این عقیده هستند که برخی از راه‌حل‌ها تاثیر جهانی دارند و تنها پس از مذاکرات جهانی امکان اجرای آن‌ها مثلا توسط سازمان ملل وجود دارد. این مذاکرات باید شامل برنامه‌هایی برای جبران خسارت افرادی باشد که محل زندگیشان احتمالا به علت تاثیرات جانبی تخریب خواهد شد. اما برخی معتقدند که مذاکرات جهانی غیرممکن خواهد بود.

ریچارد بندیکت، رئیس شورای ملی علم و محیط آمریکا و مذاکره‌کننده سابق دولت آمریکا، اسنادی را جمع‌آوری کرده و در آن اعلام کرده است که کنترل اصلی تحقیقات مهندسی جغرافیایی باید بوسیله گروهی متشکل از 14 کشور شامل آمریکا، چندین کشور اروپایی، هند و چین انجام گیرد. این پیشنهاد توجه بسیاری را به خود جلب کرد، اما حداقل یک نفر نارضایتی خود را ابراز داشت. پابلو سوارز که در دانشگاه بوستون در رابطه با آب‌وهوا و فجایع بشری مطالعه می‌کند، گفت:« من نمی‌توانم تصور کنم که چند کشور برای همه تصمیم‌گیری کنند. شرکت دادن همه در این کار مشکل است اما این توجیهی برای انجام ندادن این کار نیست.»

پارتاساراتی هشدار داد، نبود مشاوره ممکن است مخالفت‌هایی را در رابطه با مهندسی جغرافیایی برانگیزد، درست همانند مخالفت‌هایی که در مورد استفاده از محصولات اصلاح‌شده ژنتیکی صورت گرفت. به نظر می‌رسد از هم‌اکنون این اعتراض‌ها آغاز شده است. در حالی که نمایندگان در حال مذاکره در آسیلومار بودند، یگانی از 70 گروه محیطی، بهداشتی و اجتماعی با انتشار نامه‌ای سرگشاده به این نشست حمله کردند. در این نامه نوشته شده است: «چنین مذاکراتی نمی‌تواند بدون حضور تمامی اعضای سازمان ملل انجام گیرد. تصمیم‌گیری برای تحقیقات مهندسی جغرافیایی و آزمایش آن در غیاب این گروه نابجا و غیرمسئولانه است.» 

منبع: خبر آنلاین


مایاها

مایاها

مایاها که بودند و چگونه زیستند؟

 

غریبه زمانی به شهر رسید که فصل گرما و خشکی آغاز شده بود. تنها در این فصل بود که معابر جنگل سخت و خشک می شد و جنگاوران مجال می یافتند راه خود را از میان درختان انبوه بیابند. غریبه، پیشاپیش مردانش از معبر اصلی شهر "واکا" گذشت و در ادامه از مقابل معابد و بازارهای شهر هم گذر کرد. مردم، تحت تأثیر هیبت آن مردان جنگی، با آن تاج های پرنشان برسر، نیزه ها و سپرهای آینه مانندشان، مبهوت و خیره، نظاره گر این نمایش قدرت بودند.

    در متون باستانی، تاریخ این رویداد، هشتم ژانویه سال378 میلادی و نام آن غریبه "آتش مولود"(Fire is Born) عنوان شده است. او به عنوان فرستاده و سفیر فرمانروای قدرتمند کوهپایه های مکزیک وارد"واکا"- گواتمالای امروز- شده بود، اما تا چند دهه پس از آن، نامش در سراسر قلمرو تمدن جنگلی "مایا" برسر زبانها می چرخید. در طول حیات او، تمدن مایا به اوج قدرت و شکوه خود رسید؛ قدرتی که تا پنج قرن دوام داشت.

ادامه مطلب

دیوار صوتی

 دیوار صوتی

 

در اعصار آغازین دوران هوانوردی ابتدایی، هواپیما ها بیشتر با سرعت های بسیار پایین نسبت به هواپیما های امروزی پرواز می کردند که حتی به بیشتر از ۳۰۰ کیلومتر در ساعت نمی رسید؛ در حالی که چنین سرعتی، سرعت مطلوب برای تیک آف یا برخاست یک هواپیمای جنگنده امروزی است و رسیدن به چنین سرعتی، ابداً مستلزم تلاش بسیار و فشار آوردن بیش از حد به موتور نمی باشد.

 

 

اما رفته رفته، سرعت هواپیما ها حتی با موتورهای پیستونی به گاه بالای ۶۵۰ کیلومتر بر ساعت رسیده و از آن زمان بود که دانشمندان علوم آیرودینامیک دریافتند که با افزایش سرعت، به تدریج میزان پسا افزایش پیدا کرده و در سرعت معینی، دیگر هواپیما قادر به سرعت گرفتن نبوده، گاه نیز استال می شوند.

در آن زمان، علت این موضوع بدین گونه بیان شد که با افزایش سرعت، به تدریج سرعت گردش انتها یا نوک پره های پروانه ی موتور، به سرعت صوت نزدیک شده و سرانجام در حداکثر سرعت یک هواپیمای پیستونی که حدود ۹۵۰ کیلومتر می باشد، سرعت انتهای پره ها از سرعت صوت گذشته و پسا یا درگ بسیاری ایجاد می شود که خود مانع سرعت گرفتن بیشتر هواپیماست.

در چنین سرعت هایی، پروانه موتور هواپیماهای پیستونی، نه تنها تراست یا نیروی کشش تولید نمی کند، بلکه در اثر سرعت بسیار زیاد، تبدیل به یک دیسک یا دایره توپر چرخنده می شود که جز ایجاد درگ و پسا، کار دیگری انجام نمی دهد.

آیرودینامیست های آن زمان این حد را یک محدوده سرعت یا همان دیوار صوتی در نظر گرفته و بسیاری از آنان نیز بر این عقیده بودند که گذشتن از دیوار صوتی و پشت سر گذاشتن آن، کاریست غیر ممکن؛ اما با ورود به عصر جت و پیشرفت علم آیرودینامیک، همه ما شاهد هستیم که این کار برای جنگنده های امروزی کاری بس سهل و آسان است.

حال، پس بررسی تاریخچه آن، بهتر است به اصل موضوع بپردازیم و نخست، ببینیم که خصوصیات صوت و دیوار صوتی چیست و چرا گذر از آن نیازمند قدرت و کشش و توانایی زیادی است.

صوت، در شرایط عادی (دما، فشار و … معمولی) در سطح دریا دارای سرعتی معادل ۳۳۲ متر بر ثانیه یا ۱,۱۹۵ کیلومتر بر ساعت می باشد که این سرعت، با افزایش ارتفاع و کاهش فشار و تراکم هوا، کاهش یافته و در ارتفاعات بالاتر، صوت فواصل را با سرعت کمتری می پیماید.

این مسئله بدین صورت است که صوت همانطور که می دانیم، از طریق ضربات ملکول های هوا به یکدیگر و انتقال انرژی آن ها فضا را طی می کند و هرچه تعداد مولکول ها در یک حجم معین بیشتر باشند، انتقال انرژی زودتر صورت پذیرفته و صوت با سرعت بیشتری انتقال می یابد؛ چنانکه سرعت صوت در مایعات بیشتر از هوا و در جامدات بسیار بیشتر از مایعات و هوا و معادل ۶۰۰۰ کیلومتر بر ساعت است. پس در نتیجه افزایش ارتفاع، تعداد ملکول ها در یک حجم معین کاهش یافته و صوت با سرعت کمتری فضا را می پیماید.

دیوار صوتی، شیئی فیزیکی و قابل روئیت نیست؛ بلکه، به دلیل اینکه گذشتن از سرعت صوت نیازمند توان بسیار بالای موتور و آیرودینامیک بسیار خوب می باشد، این حد را یک مانع برای رسیدن به سرعت های بالاتر دانسته و از آن به نام دیوار صوتی یاد می کنند.

عدد ماخ، در حقیقت همان نسبت سرعت شی پرنده یا همان هواپیما به سرعت صوت محیط است که به احترام دانشمندی آلمانی که برای اولین بار چنین مقیاسی را در نظر گرفت، آن را «ماخ» نام نهادند. پس عدد ماخ، کمیتی متغیر است و بسته به خصوصیات هوا مانند دما و فشار، تغییر کرده و کاهش یا افزایش می یابد.

اما حال که با عدد ماخ آشنا شدیم، به مهمترین و اصلی ترین عامل ایجاد دیوار صوتی یعنی همان «امواج ضربه ای یا Shockwaves» پرداخته و دلیل ایجاد درگ و پسای زیاد را در سرعت های نزدیک سرعت صوت، بررسی خواهیم کرد.

امواج ضربه ای یا شاک ویو ها، در حقیقت همان عامل اصلی ایجاد دیوار صوتی هستند. امواج ضربه ای، تغییری ناگهانی در فشار و دمای یک لایه از هواست که می تواند به لایه های دیگر منتقل شده و به صورت یک موج فضا را بپیماید.

برای درک بهتر مطلب، وقتی که سنگی در آب انداخته می شود، موج های در آب به وجود می آیند که به سمت خارج در حال حرکتند. این امواج، نتیجه افزایش سرعت یا اعمال نیرو به لایه ای از ملکول های آب است که قادر به انتقال به لایه های دیگر نیز می باشد، و امواج ضربه ای نیز، همان امواج درون آب هستند، با این تفاوت که آن ها در سیالی دیگر به جای آب به نام هوا، تشکیل می شوند.

در سرعت های نزدیک سرعت صوت، فرضیه غیر قابل تراکم بودن هوا رد شده و ضریب تراکم هوا به ۱۶% در می رسد، که مقداری غیر قابل چشم پوشی است. در این سرعت ها هوای جلوی بال یا لبه حمله به شدت متراکم گشته و دما و فشار آن به طرز قابل توجهی افزایش می یابد، همین مسئله، یکی از عوامل ایجاد امواج ضربه ای است. هواپیما با حرکت خود در هوا، نظم فشار هوای محیط را بر هم می زند و همانند قایقی که در آب در حال حرکت است، امواجی از آن ساطع شده و به دلیل اینکه این امواج با سرعت صوت حرکت می کنند و هواپیما زیر سرعت صوت در حال سیر است، از آن دور می شوند. اما کم کم، با نزدیک شدن به سرعت های ترانسونیک و حدود سرعت صوت، این امواج فرصت دور شدن از هواپیما را نداشته و در جلوی بال متراکم می شوند. در مناطقی از بدنه هواپیما که سطوح ناموزونی نسبت به جهت حرکت هواپیما دارد، سرعت گذر هوا افزایش یافته و بر اساس اصل برنولی، با افزایش سرعت سیال، فشار آن کاهش می یابد.

در چنین سرعت هایی، هوای اطراف این سطوح به سرعت صوت می رسد، گرچه هواپیما هنوز به سرعت صوت نرسیده باشد. در نتیجه رسیدن بعضی سطوح به سرعت صوت، امواج ضربه ای تولید شده و درگ یا پسای فراوانی را قبل از رسیدن به سرعت صوت تولید می کنند، که همین مسئله گذر از دیوار صوتی را مشکل می نماید.

به سرعتی که در آن حداقل یکی از سطوح هواپیما به سرعت صوت رسیده باشد،( گرچه این پدیده در مورد خود هواپیما صادق نباشد)، عدد ماخ بحرانی یا Critical Mach Number می گویند.

عدد ماخ بحرانی را می توان به سرعتی که نمودار پسا در مقابل سرعت سیر صعودی می گیرد، نیز تعریف نمود. در این سرعت، فرامین هواپیما کم کم شروع به درست جواب ندادن کرده و حالتی شبیه به کوبیدن بر روی بال توسط امواج ضربه ای به وجود می آید که با گذر از دیوار صوتی، فرامین هواپیما به حالت طبیعی خود باز می گردند.

بنابراین، در سرعتی که هواپیما به عدد ماخ بحرانی خویش می رسد، پسا به دلیل ایجاد امواج ضربه ای به طور قابل توجهی افزایش می یابد، پس، باید تلاش بر آن باشد تا عدد ماخ بحرانی هر چه بیشتر با بهبود ویژگی های آیرودینامیکی افزایش یابد، چون اگر این اتفاق در سرعت های پایین تر رخ دهد، هواپیما نیز باید از سرعت پایین تری جدال با افزایش پسا را شروع کند.

حال ببینیم که چرا با تولید امواج ضربه ای، پسا افزایش می یابد.

قانونی در مبحث دیوار صوتی بیان می کند که هر جریان هوایی که از یک موج ضربه ای بگذرد، موج ضربه ای انرژی کنتیکی یا جنشی سرعتی آن را گرفته و در خور تبدیل به گرما و افزایش فشار می کند، در نیتجه سرعت جریان هوای گذرنده از موج ضربه ای به میزان قابل توجهی کاهش می یابد. با کاهش سرعت جریان هوا در جلوی بال ها در سرعت های نزدیک سرعت صوت، تلاش پیشرانه یا موتورهای هواپیما باید چند برابر شود تا اثر کاهش سرعت در اثر موج ضربه ای را خنثی نماید. در صورتی که عدد ماخ بحرانی هواپیمایی پایین باشد، در سرعت های پایین باید نیروی رانشی هواپیما چند برابر شود که مصرف سوخت فوق العاده ای را برای گذر از دیوار صوتی به دنبال خواهد داشت؛ اما، در صورت بالا بودن عدد ماخ بحرانی، هواپیما فقط مدت کوتاهی نیازمند قدرت و کشش بسیار زیاد برای شکستن دیوار صوتی می باشد.

با اعمال نیروی فراوان رانشی، سرانجام هواپیما بر مشکل پسای زیاد فائق آمده و از دیوار صوتی می گذرد. در نتیجه این عمل، امواج تولید شده توسط هواپیما از آن جا مانده و پشت سر هواپیما حرکت می کنند. در این حالت، وضعیت به حالت عادی بازگشته و پسای ایجاد شده به وضعیت نرمال باز می گردد. بعضی از هواپیما ها از تمام نیروی پس سوزشان یا ۱۰۰% قدرت موتور برای گذر از دیوار صوتی و یا سرعت ۱,۱۹۵ کیلومتر بر ساعت استفاده می کنند، در حالی که در سرعت های بسیار بالاتر، تنها از ۳۰% قدرت موتور برای رانش به جلو بهره می جویند. با دقت در این مثال، می توان به خوبی افزایش درگ و پسا و قدرت فروان لازم برای غلبه بر آن در سرعت های نزدیک به سرعت صوت را درک و تجزیه و تحلیل نمود.

امواج ضربه ای توسط هواپیما در سرعت صوت، بسیار قدرتمند می باشند، چنانکه در صورت پرواز هواپیما نزدیک به زمین و گذر آن از دیوار صوتی، امواج ضربه ای با منتهای قدرت به اجسام زمینی مانند شیشه های منازل و ساختمانها برخورد نموده و باعث شکستن آن ها می شود، یا حتی اگر شخصی در معرض امواج ضربه ای به طور مستقیم قرار گیرد، احتمال از دست دادن شنوایی و پاره شدن پرده گوش بسیار است. از امواج ضربه ای، در بمب ها و تسلیحات دیگر نیز استفاده می شود.

بمب ها با یک افزایش دما و فشار ناگهانی در لایه هایی از هوا، امواج ضربه ای به وجود آورده که از طریق هوا انتقال یافته و باعث شکستن شیشه ها و تخریب دیوار ها نیز می شود. اگر شخصی در فاصله ای نسبتاً نزدیک در فضایی تهی از هوا و خلاء، حتی نزدیک یک بمب ده تنی ایستاده باشد، بر فرض منفجر کردن بمب، آسیبی به وی نخواهد رسید، چون هوایی برای انتقال امواج ضربه ای وجود ندارد.

به دلیل تولید امواج ضربه ای در سرعت های حدود سرعت صوت، خلبانان سعی می کنند فقط مدت کوتاهی در چنین سرعت هایی ترانسونیک پرواز کرده و به زودی از دیوار صوتی گذر کنند، چون پرواز در این سرعت ها نیروی بسیار زیاد موتور در نیتجه افزایش فوق العاده میزان مصرف سوخت را در پی دارد.

اما حال ببینیم صدایی انفجار مانند که در هنگام شکستن دیوار صوتی تولید می شود نتیجه چیست. امواج حاصله از حرکت هواپیما یا صدای تولید شده در اثر حرکت، هر بار در سرعت های زیر سرعت صوت از هواپیما دور شده و به گوش شنونده می رسد. اما با رسیدن هواپیما به سرعت صوت، این صداها دیگر فرصت دور شدن از هواپیما را نداشته و کلاً در جلوی هواپیما جمع می شوند.

با گذر از سرعت صوت، صدایی چند ده برابر شده از حرکت هواپیما با هم به گوش شنونده می رسد که مانند یک انفجار شدید یا صدای رعد و برقی بسیار قدرتمند می باشد. شاید در تصاویر هواپیماهای در حال گذر از دیوار صوتی، هاله ای سفید رنگ را در اطراف هواپیما مشاهده کرده باشید. در هنگام گذر از دیوار صوتی، اگر هواپیما نزدیک به زمین و در محیطی مرطوب با درصد بخار آب زیاد باشد، بخار آب هوا در اثر امواج ضربه ای فشرده شده و ابر سفیدی را برای چند ثانیه پدید می آورند که همان هاله سفید رنگ قابل روئیت در تصاویر است. اما از امواج ضربه ای در موتورهای جت نیز استفاده می شود. بدین گونه که، هوا ورودی در موتورهای جت، حتی اگر هواپیما با سرعت های بالای صوت پروزا نماید، باید زیر سرعت صوت باشد تا قابلیت احتراق را در موتور داشته باشد.

بنابراین، اکثراً در ورودی موتورهای هواپیماهای جنگنده مخروطی را به شکل کامل یا نصف مانند هواپیماهای میگ ۲۱ یا اف ۱۰۴ ستارفایتر می بینیم، که فلسفه ایجاد این مخروط تولید عمدی امواج ضربه ای است.

در صورت تولید امواج ضربه ای، هوای عبوری از میان آن با سرعت کاهش یافته یا زیر صوت وارد موتور می شود و فرآیند احتراق به طور کامل انجام می پذیرد. برای انجام پرواز های مافوق صوت، اغلب هواپیماهای جنگنده از مقطع بال های ویژه ای که عدد ماخ بحرانی را به حداکثر می رسانند، استفاده می نمایند و مقطع بال ها معمولاً بسیار نازک و متقارن می باشد. به عقب برگشتگی بال های هواپیماهای مدرن نیز در نتیجه تلاش برای افزایش عدد ماخ بحرانی بوده چرا که آزمایش های تونل باد نشان داده که با به عقب برگشتگی بال ها به میزان چند درجه عدد ماخ بحرانی به میزان قابل توجهی افزایش می یابد، تا جایی که هواپیماهای مسافربری سریع السیر مانند بوئینگ ۷۴۷ که در حدود سرعت صوت یا حدود ۹۸۰ کیلومتر بر ساعت پرواز می کنند، نیز به بال هایی به عقب برگشته مجهزند. در برخی از هواپیماها، مانند هواپیمای اف ۱۴ تامکت، از سیستم بال های متغیر استفاده شده که در این سیستم، در سرعت های پایین که از عدد ماخ بحرانی خبری نیست بال ها گسترده می شوند و برای فراوانی تولید می کنند، ولی رفته رفته با نزدیک شدن به سرعت صوت، کامپیوتر موجود در این سیستم خود زاویه لازم برای افزایش عدد ماخ بحرانی را محاسبه کرده و بال را متناسب با زوایه آن تغییر داده و به عقب بر می گرداند. این سیستم به دلیل هزینه های بالا و سنگینی بیش از حد آن، دارای استفاده محدودی می باشد. هواپیماها کلاً از نظر سرعت نسبت به سرعت صوت به چند دسته زیر تقسیم می شوند:

▪ هواپیماهای زیر سرعت صوت یا مادون صوت با محدوده سرعت ۳۵۰ تا ۹۵۰ کیلومتر بر ساعت، Subsonic

▪ هواپیماهای حدود سرعت صوت با محدوده سرعت ۹۵۰ تا ۱۲۰۰ کیلومتر بر ساعت، Transonic

▪ هواپیماهای سرعت صوت با محدوده سرعت دقیقاً سرعت صوت نسبت به محیط، Sonic

▪ هواپیماهای بالای سرعت صوت یا مافوق سرعت صوت با محدوده سرعت ۱ ماخ تا ۵ ماخ، Supersonic

▪ هواپیماهای با سرعت بسیار بیشتر از سرعت صوت با محدوده سرعت ۵ ماخ و بالاتر، Hypersonic

لازم به ذکر است، اولین بار، خلبانی آزمایشی آمریکایی به نام چاک ییگر، با انجام اصلاحاتی بر روی یک بمب افکن قدیمی آن را به چهار موتور موشکی مجهز کرده و بر فراز بیایانی در آمریکا، پس از جدا شدن از هواپیمای مادر، به پرواز در آورد. پس چند ثانیه پرواز هواپیمای پرتقالی رنگ ملقب به X-۱ به صورت گلاید، خلبان چهار موتور موشکی خود را روشن کرده و پس از چند لحظه صدایی رعد آسا در آسمان شنیده شد که همان نتیجه شکستن دیوار صوتی برای اولین بار در جهان بود. در این آزمایش، این هواپیما به سرعت ۱۶/۱ ماخ دست یافت، و با ورود به عصر جت، رویای شکستن دیوار صوتی و پا گذاشتن به سرعت صوت نیز به واقعیتی بسیار قابل لمس مبدل گشت.

منبع: ایران دانش

دیوار صوتی 2


انرژی جزر و مد

ترجمه: مهندس عرفان کسراﻳﻰ

انرژی جزر و مد

مقدمه

 

نیروهای گرانشی مابین ماه  و خورشید و زمین  سبب بالا و پایین رفتن منظم آب اقیانوس ها در سراسر جهان گردیده که نتیجه آن امواج جزر و مدی می باشد. ماه نیرویی بیش از دو برابر نیرویی که خورشید بر امواج جزر و مد ﺗﺄثیر می گذارد اعمال می کند. در نتیجه جزر و مد به وضوح تابعی است از گردش ماه به دور زمین . ایجاد موج در روز و سیکل جزر در سطح هر جزئی از اقیانوس وجود دارد. دامنه ارتفاع موج  جزر و مد در اقیانوسهای آزاد در جایی که چندین سانتی متر آشفتگی در مرکز موج بالغ بر صدها کیلومتر آشفتگی می شود بسیار کم است.

 

به هر حال موج می تواند مطابق دستورالعمل خاصی زمانی که به نواحی اقلیمی می رسد افزایش پیدا کند و حجم عظیمی از آب را به فواصل کوچک رودخانه ها و دهانه ی رودها در وار ساحلی سرازیر ماید.                                                                                                        

 

برای نمونه جزرومد در دهانه رودخانه  فاندی در کانادا با دامنه ای در حدود ۱۶و ۱۷ متر از کرانه دریا در دنیا ازسایر نواحی بیشتر است.                                                                  

 

جزر و مدهای عظیم از این نوع را در سایر نواحی در سراسر جهان می توان مشاهده نمود. نظیر کانال بریستول در انگلستان. ساحل کیمبرلی در استرالیا و دریای اخوستسک در روسیه. جدول 1 شامل گستره ی دامنه ی جزر و مد در مناطق با موج بلند است.                                           

 

اغلب جزر و مدهای ساحلی کشندی شامل دو طغیان و دو فروکش با یک دوره نیم روزی دوازده ساعت و بیست و پنج دقیقه ای هستند. از این رو  برخی از سواحل وجود دارند که در آنجا جزر و مد تا دو مرتبه از لحاظ زمان جزر و مد  روزانه طولانی تر هستند یا اینکه دست کم تلفیقی از هر دو با اختلاف و نابرابری روزانه. اما به هر حال همیشه در دورهء روزانه یا نیم روزی ثابت هستند. میزان جزر و مد  در هر ماه قمری متغیر است. بلندترین جزر و مد ها جزر و مدهای بهاری نامیده می شوند که زمانی رخ می دهد که ماه و زمین و خورشید از نظر موقعیت مکانی  در یک خط مستقیم قرار می گیرند. (استقرار نقطه سه گانه)                                                                                                                           

 

 یا کهکشند نامیده می شوند. و زمانی رخ می دهند که (neap)  کوتاهترین جزر و مد ها

 

ماه و زمین و خورشید در زوایای قائم نسبت به یکدیگر قرار بگیرند. (تربیع ماه)

 

ایزاک نیوتن پدیده نخست را چنین فرموله کرد " هر روز اقیانوس می بایست دو مرتبه طغیان و فروکش کند و بیشترین ارتفاع آب نیز باید قاعدتاً در ساعت سوم پس از نزدیک شدن به نیمروز ظهر آن مکان اتفاق بیفتد."

 

نخستین جدول جزر و مدی به همراه پیش بینی رویداد دامنه جزر و مد توسط نیروی دریایی انگلستان در سال 1833 میلادی متتشر گردید. هرچند اطلاعات راجع به نوسانات جزر و مد

 

مدتها پیش از آن و در قرن چهارده میلادی در دسترس بود.

 

طغیان و فروکش جزر و مد در طول خط ساحلی منطقه می تواند به صورت زیر توضیح داده شود: ارتفاع کم موج جزر و مد از صدها کیلومتر در سطح اقیانوس ها براساس چرخش به دور زمین تا زمانی که امواج در آن اقلیم به لب دریا برخورد نماید زیر ماه امتداد پیدا می کند.

 

جرم آب توسط گرانش ماه کشیده می شود و دهانه رودخانه ها را پر می نماید. جایی که این جرم آب هیچ راهی برای گریز و پراکنده شدن در اقیانوس نمی یابد این امر به تداخل امواج و انباشته شدن آب در دهانه رودخانه ها منجر می شود. در نتیجه سطح آب بالا می آید (سیکل جزر و مد)

 

جزر و مد در مسیر حرکت ماه مجدداً فروکش می کند و از سمت اقیانوس دور شده به زمین نزدیک می شود و اثر این گرانش روی آب اقیانوس ها تدریجاً کاهش پیدا می کند. (سیکل فروکش)

ادامه مطلب

انفجار هسته ای

انفجار هسته ای

تعریف انفجار
 

انفجار اعم از عادی یا هسته ای عبارتست از رهایی مقدار زیادی انرژی در مدت زمانی بسیار کوتاه و در فضای محدود .

ساختار انفجاری هسته ای

در انفجار هسته ای حرارت و فشار حاصل از اندازه ای است که جرم بمب و همه مواد موجود در فضای مزبور را در آن واحد زمان بصورت توده ای از گاز داغ ، ملتهب و فشرده در آورده و تشکیل گوی آتشین که در حدود چند میلیون درجه حرارت است می دهد این گوی آتشین بلافاصله انبساط کرده و به لایه های بالای جو صعود می کند.انبساط سریع گوی آتشین فشار اطراف خود را بالا برده و موج انفجاری بسیار شدیدی و یا موج ضربه فوق العاده ای در زمین یا آب یا در زیر زمین ایجاد می کند که اثر تخریبی انفجار مربوط به آنها ست .

مشخصات انفجاری هسته ای

- در نزدیکی انفجار سرعت موج از یک کیلومتر درثانیه یعنی هزارها کیلومتر در ساعت بیشتر است .

- قسمت عمده ای از انرژی انفجار بصورت حرارت و نور آزاد می شود که در منطقه وسیعی ایجاد آتش سوزی نموده و حتی در فاصله های دورتر سبب سوختگی در پوست بدن موجودات زنده ای که در معرض آنها قرارگرفته باشند می گردد .

- مقدار زیاری اشعه نامرئی هسته ای به نام تشعشع هسته ای اولیه بوجود می آید که قدرت نفوذی فوق العاده ای داشته و بر حسب شدت تشعشع آنها آثار بیولوژیکی تشعشعات هسته ای وخیم یا کشنده در موجودات زنده بوجود می آورند .

- مواد حاصل از انفجار های هسته ای به شدت رادیو اکتیو بوده ومنطقه وسیعی را بطوری الوده می سازد که بر حسب نزدیکی یا دوری از مرکز انفجار تامدتی غیر قابل سکونت خواهند بود مانند هیروشیمای ژاپن .

- در انفجارهای معمولی درجه حرارت در مرکز انفجار به حدود 5000 درجه سانتیگراد درمورد انفجارهای هسته ای به ده ها میلیون درجه می رسد .

حوزه انفجارهسته ای

قطر کره آتشین از بمب هسته ای یک مگاتنی در یک هزارم ثانیه به حدود 150 متر رسیده ودر هر ثانیه به حداکثر اندازه خود که حدود 2000 متر است می رسد و پس از یک دقیقه نسبتا سرد شده و روشنایی خود را از دست می دهد این زمانی است که انفجار 7 کیلو متر صعود کرده است برای تصور میزان درخشندگی آن کافیست اشاره کنیم که :

- از فاصله یکصد کیلومتری از نور خورشید در وسط روز درخشنده تر است .

- در پاره ای از آزمایش ها که در طبقات بالای جو انجام گرفته نور حاصله از فاصله 1000 کیلومتری محسوم بوده است که تحت بعضی شرایط این نور می تواند موجب کوری موقتی یا سوختگی دائمی شبکیه چشم شود .

- در موقع آزمایشات هسته ای در معرض بودن تصادفی اشخاص موجب سوختگی شبکیه چشم درمسافت 10 مایلی در سلاح 20 کیلو تنی شده است .

- گوی آتشین همانطور که به سرعت بزرگ شده و صعود می کند تغییر شکل داده و پهن تر می شود ضمناً هوا و خاک و عناصر دیگر را از پایین به داخل خود می مکد و به همین ترتیب دنباله ای از غبار تشکیل می شود که گوی آتشین را به زمین وصل می کند کره آتشین بتدریج سرد شده و بصورت ابری متلاطم در می آید که ابتدا سرخ رنگ بوده و بعد سفید می شود در این حال با دنباله خود شکل قارچی به خود می گیرد .

تخریب بعد از انفجار هسته ای

- چنانچه انفجار در سطح زمین یا نزدیکی آن اتفاق بیافتد مقدار زیادی خاک و شن و مواد مختلف بخار شده و همراه با گوی آتشین بالا می روند یک صدم انرژی سلاح مگاتنی در تر کش سطحی کافی است که 4000 تن خاک و شن و سنگ را بخار نماید این مواد که بدین ترتیب به داخل گوی آتشین کشیده شده با مواد رادیو اکتیو مخلوط می شوند و ابر اتمی قارچ شکل انفجارات اتمی را شکل می دهند ذرات این باد بتدریج به زمین بازگشته و یا در اثر برف و باران به زمین ریخته خواهد شد این عمل ریزش اتمی نامیده شده و منبع تشعشعات باقیه خواهند بود .

- در انفجارهای زیر آبی مقدار زیادی آب بخار خواهد شد یک صدم انرژی سلاح یک مگاتنی کافیست که 20000 تن آب را بخار کند .

- انفجار زیر زمینی اتمی ایجاد تکانهایی مانند زمین لرزه می نماید در اثر این لرزش و جابه جاشدن قسمتی از سطح زمین خرابی بوجود می آید اما انرژی یک زلزله قوی با انرژی یک میلیون بمب اتمی برابر است!

تقسیم بندی انرژی انفجار سلاح اتمی

مجموع انرژی حاصله که به نام قدرت بمب نامیده می شود به سه اثر اولیه تقسیم می شود . گرچه تقسیم بندی انرژی تا اندازه ای به نوع سلاح و سوختنش وشرایط انفجار بستگی دارد ولی بطور کلی بصورت زیر تقسیم بندی می شود .

- 50% انرژی به توسط موج انفجاری یا موج ضربه حمل می شود .

- 35% انرژی را تشعشع حرارتی و امواج نورانی در خود دارند .

- 15% انرژی را تشعشع هسته ای ( 5% تشعشع ابتدایی 10% تشعشع باقیه ) دارد.

منبع: دانشنامه ی رشد - ایران دانش

عجیب ترین نظریه های کیهان شناسی

عجیب ترین نظریه های کیهان شناسی

 

آیا جهان ما می تواند غشاء شناوری در ابعاد  دیگر فضا باشد؟ ماهیت واقعی ماده تاریک چیست؟ بعد چهارم فضا و زمان کجاست؟ چرا هر دو سوی جهان مشابه هم است؟ در این مقاله به برسی 10 تئوری برتر جهان که به عنوان عجیب ترین تئوری های کیهان شناسی برگزیده شده اند خواهیم پرداخت و نگاهی بر این نظریه ها از قبیل تئوری برخوردهای غشایی، جهان های زاینده، بعد چهارم ، هستی طلایی، نفوذ جاذبه ،روح هستی، جهان کوچک، نوترون های خنثی، ماتریکس و... خواهیم داشت.


برخوردهای غشایی

1- آیا جهان ما می تواند غشاء شناوری در ابعاد دیگر فضا باشد که مرتباً به جهان های دیگر برخورد می کند؟ بر طبق یکی از نظریه های موجود در تئوری «جهان غشایی» (braneworld) فضا ابعاد زیادی دارد و تا زمانی که جاذبه بر آنها اعمال می شود ما در جهان خودمان که تنها دارای سه بعد می باشد محصوریم. نیل توروک (Neil Turok) از دانشگاه کمبریج و پائول استاینر (Paul Steinhardt) از دانشگاه پرینستون نیوجرسی، در ایالات متحده، در حال کار بر روی نظریه چگونگی رخداد بیگ بنگ در زمانی که جهان ما با جهان همسایه برخورد نمود، می باشند. این تصادف ها و برخوردها مرتب اتفاق می افتد و هر لحظه بیگ بنگ جدیدی را به وجود می آورد. بنابراین اگر این مدل از چرخه هستی درست باشد در واقع هستی ما فناناپذیر می باشد.

 

2- جهان های زاینده

زمانی که مواد در یک حجم فوق العاده کم در مرکز یک سیاه چاله فشرده می شوند یک انفجار بزرگ رخ داده و یک دنیای جدید (new baby universe) متولد می شود. قوانین فیزیکی در نسل جدید متولد شده ممکن است اندکی با والدین متفاوت باشد. این نطریه زاد و ولد هستی توسط لی اسمالین (Lee Smolin) از انستیتو پریمر در واترلو کانادا ارائه شده است. هستی هایی که سیاه چاله های زیادی تولید می کنند فرزندان زیادی نیز دارند. بنابراین در آخر جمعیت غالب را به خود اختصاص خواهند داد. اگر ما در جهان نوعی زندگی می کنیم آن جهان باید قوانین و ثابت های فیزیکی ای داشته باشد که تولید سیاه چاله ها را به بهترین نحو به انجام برساند. اما هنوز مشخص نشده که آیا جهان ما مشمول این قانون می شود یا خیر!

 

3- بعد چهارم (فضا-زمان)

یکی از عجیب ترین تئوری های گیتی شناسی این است که بعد چهارم فضا-زمان (space-time) در واقع ماده فوق العاده هادی ای(superfluid substance) است که در آن اصطکاک حرکتی برابر با صفر است. طبق نظریه فیزیکدانها پائول مازو (Pawel Mazur) از دانشگاه کارولینای جنوبی و جورج چاپلین (George Chapline) در آزمایشگاه لاورنس لیور مور (Lawrence Livermore) کالیفرنیا، اگر جهان در حال چرخش باشد بعد چهارم فوق العاده هادی تحت تاثیر گردابها قرار گرفته و پراکنده می شود و در واقع این گردابها بذر ساختارهایی نظیر کهکشانها را پخش می کنند. مازور معتقد است که جهان ما از یک ستاره در حال فروپاشی به وجود آمده، در جایی که مواد ستاره ای و فضاهای هادی می توانستند انرژی تاریک (dark energy) تولید کنند. انرژی تاریک در واقع نیرویی است که باعث گسترش هستی می شود.

 

4- هستی طلایی

چرا جهان دارای خصوصیاتی است که حیات را امکانپذیر می سازد؟ تنها با کنار هم قرار دادن چندین ثابت فیزیکی به هیچ ستاره، ماه یا هستی ای که تنها برای یک چشم بر هم زدنی موجودیت داشته باشد نمی رسیم. یک دلیل می تواند اصل انسان دوستی یا anthropic principle باشد. جهانی که به آن نگاه می کنیم باید گرم و غریب نواز و مهربان باشد در غیر این صورت اینجا نخواهیم بود تا آن را نظاره کنیم. اخیراً این نظریه طرفدارانی پیدا کرده چون نظریه تورم (theory of inflation)بیان می دارد که احتمالاً هستی های نامحدودی وجود دارد و نظریه رشته ای (string theory) به این نکته اشاره دارد که آنها احتمالا خواص مختلف و قوانین فیزیکی متفاوتی دارند.اما بسیاری از گیتی شناسان اصل انسان دوستی را به خاطر غیر عملی بودن و بیان احتمالات غیر قابل آزمایش رد می کنند.

 

5- نفوذ جاذبه

ماده تاریک (Dark matter) در واقع یک ماده یا جسم نیست و تنها یک نام گمراه کننده برای رفتار غیرعادی جاذبه می باشد. تئوری MOND (دینامیک نیوتونی تغیریافته) بیان می دارد که جاذبه به سرعتی که تئوری های کنونی پیش بینی می کنند از بین نمی رود. این جاذبه قوی تر می تواند با در کنار هم قرار دادن کهکشانها و خوشه ها نقش ماده تاریک را ایفا کند. در غیر این صورت اینها از هم پاشیده خواهند شد. فرم جدید برای نظریه ماند (MOND) که با نظریه نسبیت همخوانی دارد حرف های جالبی برای گفتن دارد. اما احتمالاً با الگوی نقطه ای میکروطول موج های پس زمینه ای سازگاری ندارد.

 

6- روح هستی

سه رمز گیتی شناسی مدرن را می توان در یک روح جمع نمود. پس از پذیرفتن قانون کلی نسبیت انیشتن گروهی از فیزیکدان ها یک ماده عجیبی به نام «روح همچگال» یا ghost condensate از تئوری جدیدشان ارائه دادند. این ماده می تواند نیروی جاذبه-دافعه ای را برای کنترل گسترش جهان در بیگ بنگ تولید کند. این درحالی است که افزایش شتاب آرامتری را موجب می شود که به انرژی تاریک (dark energy) نسبت می دهند. به علاوه اگر این ماده لغزنده تجمع یابد می تواند ماده تاریک (dark matter) را به وجود آورد.

 

7- جهان کوچک

الگوی نقطه ای در پس زمینه ی میکروطول موج های جهان داری نقص مشکوکی می باشد: به طوری که به طرز شگفت انگیزی نقطه های بزرگی در پس زمینه وجود دارد. یک توضیح قابل قبول این است که جهان کوچک است، آنقدر کوچک که اگر به زمان تولید پس زمینه میکرو طول موج ها بازگردیم هستی نمی توانست آن لکه های بزرگ را نگه دارد.

 

8- چرا هر دو سوی جهان مشابه هم است؟ این یک معماست چون چیزهای قابل روئیت در هستی هرگز قابل دسترس نبوده حتی اگر به اوایل بیگ بنگ نیز برگردیم ، به زمانی که این مناطق خیلی به هم نزدیکتر بودند، نور نیز زمان کافی برای رسیدن به نقطه ای دیگر را نداشت. حتی زمان برای توازن دما و غلظت هم کافی نبود. اما الان این توازن برقرار است. اما یک راه حل این است: حرکت نور در گذشته بسیار سریعتر از اکنون بوده است! اما برای عملی کردن این راه حل به یک بازنگری اساسی و کلی در مورد تئوری نسبیت انیشن احتیاج است.

 

9- نوترون های خنثی

ماده تاریک از اجزای دافعی تشکیل شده – نوترون های خنثی یا sterile neutrinos – و تنها تحت تاثیر جاذبه بر یکدیگر اثر می گذارند و این امر آنها را غیر قابل شناسایی می سازد. اما حتماً باید خواص درستی داشته باشند تا ماده تاریک گرم بوده و با سرعت چندین کیلومتر در ثانیه حرکت کنند. این نوترون های خنثی می توانند در شکل گیری ستارگان و سیاه چاله ها موثر باشند.

 

10- ماتریکس

شاید هستی ما واقعی نباشد. پروفسور نیک باستروم (Nick Bostrom) چنین ابراز می کند که ما احتمالاً داخل یک شبیه ساز کامپیوتری زندگی می کنیم. با فرض این مساله شبیه سازی دانش و آگاهی نیز امکان پذیر می شود و سپس تمدن آینده نیز از آن تبعیت می کند. اکثر جهان های مشاهده شده یک بار شبیه سازی شدند. شانس زیادی هست که ما در یکی از آنها هستیم. در این مورد شاید تمام عجایب گیتی شناسی از جمله ماده تاریک و انرژی تاریک تکه هایی هستند که به آسانی به هم می چسبند تا بتوانند تناقضات و ناهماهنگی های موجود در شبیه سازی مان را بپوشانند.

منبع: ایران دانش


اعداد اول ، اعداد اول مرسن ، بزرگترین عدد اول کشف شده

اعداد اول ، اعداد اول مرسن ، بزرگترین عدد اول کشف شده

تعریف اعداد اول (odd numbers): «اعداد اول» در علم ریاضیات به اعدادی نظیر 2، 3، 5، 7 و ‪ ۱۱گفته میشود که تنها بر خودشان و همچنین عدد یک بخش پذیر بوده و به هیچ عدد دیگری قابل تقسیم نیستند.

تعریف اعداد اول مرسن (Mersenne odd numbers): به آن دسته از اعداد اولی که برابر یکی از توانهای عدد دو منهای یک ‪ هستند، اعداد «اول مرسن» گفته میشود. به طور مثال، عدد ۷ یک «عدد اول مرسن» است؛ زیرا برابر است با عدد ۲ به توان 3 (یعنی۸) منهای یک.

فرمول ساده مرسن برای اعداد اول.

اعداد اول ، اعداد اول مرسن ، بزرگترین عدد اول کشف شده.

Marin Mersenne, 1588 - 1648

مارین مرسن (۱۶۴۸-۱۵۸۸) کاشف فرمول معروفی برای اعداد اول.

در دی ماه 1384 دانشمندان دانشگاه ایالتی «میسوری» آمریکا موفق شدند با استفاده از توان محاسباتی هزاران رایانه، بزرگترین «عدد اول» شناسایی شده در جهان تا آن زمان را با ۹ میلیون و یکصد و پنجاه و دو ‪هزار و پنجاه و دورقم شناسایی کنند. به گزارش بخش خبر آوری اطلاعات ایران، از ایرنا، این دومین باری بود که یک عدد اول بسیار بزرگ در طرح موسوم به «شناسایی اعداد اول مرسن به کمک شبکه رایانه‌ای»

(Great Internet Mersenne Prime Search)

یا به اختصار (GIMPS) کشف میشد.

در طرح شناسایی «اعداد اول مرسن» از توان محاسباتی بلااستفاده رایانه‌های بیش از ۲۰۰ هزار داوطلب در سرتاسر جهان استفاده میشود.
بزرگترین اعداد اول شناسایی شده در چند سال قبل همگی عدد اول از نوع «مرسن» (Mersenne) بوده‌اند و عدد اولی که در سال 1384 شناسایی شد نیز یک «عدد اول مرسن» بوده و برابر است با دو به توان سی میلیون و چهارصد و دو هزار و چهارصد و پنجاه و هفت منهای یک. تا آن زمان چهل و سه عدد اول مرسن در جهان شناسایی شده بود. تیم مذکور که این عدد اول بزرگ را کشف کرد، برنده صد هزار دلار جایزه شد.

دانلود عدد اول نه میلیون رقمی- این عدد بزرگ را میتوانید به شکل یک فایل متنی txt به حجم 5/4 مگابایت از اینجا (دانلود) کنید یا به سایت زیر بروید:

http://www.mersenneforum.org/txt/43.txt

بزرگ ترین عدد اول: بزرگترین (در واقع جدیدترین) عدد اول دنیا در مهر ماه 1387 کشف شد. بدیهی است که این عدد اول تازه کشف شده بزرگترین عدد اول نخواهد بود چرا که طبق یک قضیه در تئوری اعداد، اعداد اول نامتناهی هستند.

به گزارش واحد مرکزی خبر و به نقل از شبکه تلویزیونی فاکس نیوز (Fox News)، ریاضیدانان دانشگاه معروف یو. سی.ال.ای (UCLA) آمریکا اعلام کردند که با کمک هفتاد و پنج دستگاه رایانه، عددی سیزده میلیون رقمی را که جزو اعداد اول بوده و فقط بر خود و بر یک بخش پذیر است، خلق کرده اند.
ریاضیدانان آمریکایی با خلق این عدد بسیار بزرگ، جایزه صد و ده هزار دلاری یک شرکت اینترنتی را به خاطر خدمت ارزنده به دانش ریاضی نصیب خودکردند.

به نقل از «جام جم آنلاین» گروهی از دانشمندان امریکائی و آلمانی با همکاری یکدیگر موفق به یافتن دو عدد شدند که گفته میشود بزرگ‌ترین اعداد اولی هستند که تاکنون بشر موفق به محاسبه آن گردیده است. کشف این دو عدد در جریان پروژه Great Internet Mersenne Prime Search یا (GIMPS) که دوازده سال  از عمر آن می‌گذرد (شروع از سال 1996)، اتفاق افتاد.

اعداد اول ، اعداد اول مرسن ، بزرگترین عدد اول کشف شده..

بزرگترین عدد اول: بزرگ‌ترین عدد اول که یک عدد 12978189 رقمی می‌باشد (حدود سیزده میلیون رقمی)، توسط تیمی از دانشگاه کالیفرنیا (UCLA) به دست آمد.

دومین عدد اول بزرگ: دومین عدد اول بزرگ که به دست یک پزشک کاربر آلمانی کشف گردید، شامل 11185272 رقم است.

یافتن اعداد اول فوق العاده بزرگ چه فایده ای دارد؟ اهمیت یافتن این اعداد در کاربرد آنان و افزایش کارآئی و اثربخشی بهتر سیستم های رمزنگاری یا (Cryptography) خواهد بود. در واقع، هدف اصلی این تحقیقات دستیابی به روشی غیرقابل نفوذ و قابل اطمینان از سیستم های رمزنگاری میباشد. اعداد اول در بحث ریاضیات و رمزنگاری از اهمیت بسزائی برخوردار می‌باشند اما دستاوردهای مهمتر، این گونه به دست خواهند آمد که دریابیم مسائل و مشکلات بزرگتر را میتوان با روشهای مشابه حل کرد.

حامی مال این طرح چیست؟ جستجو به دنبال اعداد اول بزرگ (که تنها بر عدد یک و خودشان قابل قسمت می‌باشند) از سوی بنیاد

(Electronic Frontier Foundation)

که به اختصار (EFF) خوانده میشود، حمایت شده و این بنیاد نقش حامی مالی و اسپانسر چنین فعالیتهایی را ایفا میکند.  جان گیلمور John Gilmore بنیانگزار بنیاد EFF و رئیس پروژه جوایز این بنیاد می‌گوید: «جوایز EFF مشوق همکاری میباشند».

تیم دانشگاه UCLA مبلغ یکصد هزار دلار جایزه برای به دست آوردن یک عدد اول ده میلیون رقمی از EFF دریافت کرد. جوایز بزرگتر شامل یکصد و پنجاه هزار دلار برای کشف عدد اول یکصد میلیون رقمی و مبلغ دویست و پنجاه هزار دلار برای محاسبه عدد اول یک میلیارد رقمی هستند.

منبع :

 www.training-math.blogfa.com - irdanesh.persianblog.ir


سیارات فراخورشیدی ( خارج ار منظومه شمسی )

مبحث سیارات فراخورشیدی نخستین بار در سال 1990 و با کشف اولین سیاره‌ خارج از منظومه شمسی مطرح شد. گرچه آن سیاره به دور ستاره‌‌ای در حال زوال پیدا شد، اما به شدت کنجکاوی منجمان را برای کشف سیارات فراخورشیدی برانگیخت. از سوی دیگر، از آنجا که در آن زمان امیدها برای کشف حیات در منظومه شمسی به خصوص سیاره مریخ روز به روز کمتر می‌شد و مطالعات بر اقمار مشتری و زحل هنوز در حد گسترده‌ای شروع نشده بود، امکان کشف سیاره‌ای با شرایط  شکل‌گیری حیات خارج از منظومه شمسی، ایده‌ای بس مهیج می‌نمود.

جستجو برای یافتن سیارات فراخورشیدی آغاز شد و دیری نپایید تا نخستین سیاره فراخورشیدی که به دور ستاره‌ای مانند خورشید در حال گردش بود در سال 1995 کشف شد. کشف این سیاره سرآغازی بود برای جستجوی گسترده‌تر به دنبال پاسخی برای یکی از قدیمی‌ترین، بنیادی‌‌ترین و مهم‌ترین سوالات ذهن بشر: آیا ما در جهان تنها هستیم؟

نخستین گام برای پاسخ به این سوال و یافتن حیات هوشمند در سایر سیارات، پیدا کردن گونه‌های ساده‌تر حیات مانند باکتری‌ها و موجودات تک سلولی است. بدین منظور، یافتن سیاراتی که شرایط  تکوین حیات را دارا باشند مهم‌ترین ماموریت دانشمندانی است که در این زمینه تحقیق می‌کنند. علاوه بر این، دریافتن این مساله که آیا منظومه ما منظومه‌ای منحصر به‍‌فرد است یا خیر نیز می‌تواند کمک شایانی به حل بزرگ‌ترین معمای بشر کند.
 
 
سیارات فراخورشیدی ( خارج ار منظومه شمسی )
شکل 1 – تصویر هنری از یک سیاره فراخورشیدی
 

از زمان کشف نخستین سیارات فراخورشیدی تاکنون بیش از 230 سیاره خارج از منظومه شمسی کشف شده‌اند که عموما دارای شرایطی بسیار متفاوت از یکدیگرند. برخی سیارات غول‌پیکر و گازی و شبیه مشتری و برخی دیگر سیارات خاکی مانند سیارات داخلی منظومه شمسی هستند. برخی آنقدر به ستاره خود نزدیکند که همواره یک سمت خود را رو به ستاره می‌بینند و برخی آنقدر دور که امکان بروز و رشد حیات در آنها به حداقل می‌رسد. برخی از این سیارات به دور ستارگانی در حال گردشند که زندگی بر روی آنها را تقریبا ناممکن می‌سازد - مانند تپ اخترها که ستارگان نوترونی در حال چرخش با میدان‌های مغناطیسی قوی و سرعت‌های بالا هستند. فوران اشعه‌های گاما از سطح تپ اخترها به سیاراتی که در اطراف آنها در گردشند اجازه بروز و تکامل حیات را نمی‌دهد.

تعداد سیارات فراخورشیدی روز به روز در حال افزایش است. در این جهان فراخ، گرچه کشف سیارات جدید دریایی از اطلاعات را در اختیار سیاره‌شناسان قرار می‌دهد، اما دانشمندان بیشتر به دنبال سیاراتی هستند که شرایط ایجاد حیات را دارا باشند.
ادامه مطلب

ابهام در منشاء تنها قمر زمین ( ماه )

ابهام در منشاء تنها قمر زمین ( ماه )

 

هرچند سال گذشته مشخص شد که ماه آب دارد، اما بررسی دوباره نمونه‌های جمع‌آوری شده در ماموریت‌های آپولو نشان داده که زیر پوسته ماه نیز مرطوب است و منشاء شکل گیری ماه نمی‌تواند برخورد جسمی با زمین باشد.

محمود حاج‌زمان: لری تیلور همواره می‌گفت که اگر زمانی در ماه آب پیدا شود، اسمش را عوض خواهد کرد! اما وی هیچ‌گاه انتظار نداشت که تحقیقات خودش روزی این حقیقت را برملا کند.

به گزارش نیچر، سنگ‌شناس دانشگاه تنسی در اولین کنفرانس علوم سیاره‌ای و قمری که در سال 1970 / 1349 برگزار شد، تنها 32 سال سن داشت. در آن کنفرانس همکاران وی نتایج بررسی‌های خود را از صخره‌های ماه، که در سال قبل از آن و طی ماموریت آپولو 11 جمع‌آوری شده بود، تشریح کردند. آنچه که تیلور در نمونه‌ها دید، تنها آهن فلزی خالص بود. این نکته نشان می‌داد که هیچ آبی در محیط اطراف وجود ندارد که باعث زنگ‌زدن آهن شود. سایر نتایج نیز منجر به شکل‌گیری یک مرز بین دانشمندان شد: ماه کاملا خشک است و همیشه هم همین‌طور بوده‌است.

چهل سال بعد و در همان کنفرانس سالیانه که این دفعه در هیوستون تگزاس برگزار می‌شد، تیلور و همکارانش اعلام کردند که آنها تمام این مدت را اشتباه می‌کردند. در گردهمایی هفته گذشته، سه گروه مختلف شواهدی را عرضه کردند که نشان می‌داد بلور‌های موجود در صخره‌های آتشفشانی جمع‌آوری شده توسط فضانوردان آپولو، حاوی مقدار زیادی آب، در حد چند هزار قسمت در میلیون است.

ماه خشک، ماه آبدار
این یافته‌ها هنگامی‌که به آب یخ‌زده سطح ماه نگاه بیاندازیم معنای بیشتری پیدا می‌کند. وجود آب در سطح ماه در سال گذشته، توسط ماهواره ال‌کراس ناسا و سفینه چاندرایان1 هند کشف شد. مطالعات جدید بر روی نمونه‌های آپولو، نشانه‌هایی را از آنچه که درون ماه به انتظار ما نشسته‌است فراهم می‌کند.

ادامه مطلب

چرا گدازه‌های آتشفشانی باعث صاعقه می‌شوند؟

چرا گدازه‌های آتشفشانی باعث صاعقه می‌شوند؟

 

توده ذرات ریز، به طور معمول در کنار هم خنثی هستند. اما به محض برخورد صاعقه،‌ با جریان یافتن بار الکتریکی درون ابر ذرات، این ذرات باردار شده و باعث تخلیه الکتریکی می‌شوند.

بهنوش خرم‌روز: یکی از سوال‌هایی که مدت‌ها در فیزیک بی‌جواب مانده،‌ این است که چگونه ابری از ذرات می‌تواند جریان الکتریکی را از خود عبور دهد و در موارد برخورد صاعقه باعث تخلیه بار الکتریکی آن بشود.

بر اساس مشاهدات، وقتی ذرات ماسه یا سایر ذرات ریز به هم می‌رسند، به نوعی بار الکتریکی تولید می‌کنند،‌ گاهی از این طریق در طوفان‌های غبار یا غبار برخاسته از خاکستر آتشفشان‌ها،‌ تخلیه بار صاعقه دیده می‌شود. چگونگی این رویداد تا مدت‌ها برای دانشمندان یک معما بود. اما مطالعه جدیدی نشان داده که درست مانند حرکت بار الکتریکی درون ابر، در هنگام برخورد صاعقه با توده‌های ذرات ریز، بار مثبت رو به پایین جریان می‌یابد و بار منفی رو به بالا.

به گزارش وایرد، این یافته جدید می‌تواند در بسیاری مسائل عملکردی کمک کننده باشد. برای مثال در چسبندگی ذرات غبار باردار به صفحه‌های خورشیدی و یا در تخلیه بار الکتریکی‌های خطرناکی که گاهی هنگام فرود هلیگوپتر در صحرا اتفاق می‌افتد.

به گفته هانس هرمان، محقق مواد در زوریخ، ابرهای غبار در سیلوهای نگهداری دانه‌ها و حبوبات و در صنعت داروسازی مشکل ایجاد می‌کند و گاهی باعث روی دادن انفجار در آن‌ها می‌شود.

هرمان وقتی به این موضوع علاقه‌مند شد که زدن صاعقه به تپه‌های شنی را تماشا می‌کرد. وی در این باره می‌گوید: «فکر کردم معمولا وقتی ذرات به هم می‌رسند خنثی می‌شوند. پس چه طور ممکن است که بار الکتریکی در این ذرات این طور زیاد شود؟»

هرمان برای رسیدن به پاسخ به اتفاق همکارانش یک مدل طراحی کرد. بر اساس این مدل، ذرات قبل از برخورد صاعقه خنثی هستند اما تحت تاثیر زمینه الکتریکی محیط،‌ قطبی‌شده‌اند؛‌ قطب منفی رو به بالا و قطب مثبت رو به پایین (نسبت به زمین). به محض برخورد، ذرات یکدیگر را خنثی می‌کنند اما تا از هم جدا می‌شوند، هر کدام مجددا قطبی می‌شوند و این بار، بار الکتریکی بیشتری دارند.

پژوهشگران با مدل‌های رایانه‌ای و آزمایش روی ذرات مختلف به آزمودن فرضیه خود پرداختند. آن‌ها به این نتیجه رسیدند که این فرایند به اندازه ذرات هم بستگی دارد، ذرات کوچک‌تر بیشتر بار منفی می‌گیرند و ذرات بزرگ‌تر بیشتر بار مثبت.

برای جلوگیری از جریان یافتن بار الکتریکی در میان ابری از ذرات، یک مانع لازم است که برای مثال باعث شود برخی ذرات بار مثبت بگیرند و برخی دیگر بار منفی. فرضیه ذراتی که از نظر اندازه با هم یکی نباشند،‌ در این شرایط ممکن است جواب بدهد. در مورد ذرات هم‌اندازه هم، دست کم این فرضیه به یک سوال دیرینه جواب می‌دهد.

با این که معماهای بسیار در این مورد باقی مانده است، ‌مانند این که زمینه الکتریکی محیط از کجا می‌آید. اما این پژوهشگران از نتیجه کار خود بسیار خرسندند و آن را آغازی برای حل بسیاری مسائل و مشکلات کاربردی می‌دانند.

منبع: www.khabaronline.ir


آیا پیشرفته‌ترین آزمایشگاه بشری، زمین را به کام سیاه‌چاله می‌کشاند؟

آیا پیشرفته‌ترین آزمایشگاه بشری، زمین را به کام سیاه‌چاله می‌کشاند؟

 

برخورددهنده بزرگ هادرون، ال.اچ.سی، این روزها درگیر مشکل تازه‌ای است. مخالفان دست به دامن دادگاه‌ها شده‌اند تا به بهانه احتمال تولد یک سیاه‌چاله جهان‌خوار (!) در این شتاب‌دهنده، با حکم قضایی جلوی فعالیت آن را بگیرند.

مجید جویا: دادگاه‌ها و محققان قضایی اروپا عاشق این هستند که اصول قانونی را به لاتین بیان کنند. یکی از مشهورترین آن‌ها این است: fiat justitia ruat caelum. این عبارت تصریحی است بر قدرت قانون. معنای آن این است: «بگذار عدالت اجرا شود، حتی اگر آسمآن‌ها به زمین بیایند».

این فقط یک مبالغه بود. ولی، شاید در آینده نزدیک دادگاه‌ها این ضرب‌المثل را به معنای واقعی کلمه به واقعیت بدل کنند. در بسیاری از کشورهای اروپایی، شاکیان از دادگاه‌ها خواسته‌اند تا مانع از ادامه فعالیت برخورددهنده بزرگ هادرون، ال.اچ.سی در سرن شوند، آن هم با عجیب‌ترین ادعای ممکن: این‌که این آزمایش ممکن است به ایجاد سیاه‌چاله‌ای منجر شود که زمین را در خود می‌بلعد!

آیا پیشرفته‌ترین آزمایشگاه بشری، زمین را به کام سیاه‌چاله می‌کشاند؟.به گزارش نیوساینتیست، تاکنون پرونده‌های قضایی متعددی علیه ال.اچ.سی تنظیم شده‌اند که البته همه آنها رد شده‌اند. ولی اگر یک ادعانامه درست در برگه‌های دادخواست تنظیم شود، شاید یک قاضی مجبور شود به زودی در برابر این پرسش قرار بگیرد که آیا مجبور خواهد بود برای نجات جهان، دستور ممنوعیت ادامه کار بزرگ‌ترین آزمایشگاه جهان را صادر کند یا خیر.

ممنوعیت، یک حکم قضایی است که به موجب آن افراد مجبور خواهند شد از ادامه کار خود دست بکشند. چنین حکم‌هایی تقریبا هر روز صادر می‌شوند، برای مثال هنگامی که یک بنای با اهمیت تاریخی در معرض ویرانی قرار می‌گیرد. ولی ورود به دنیای فیزیک ذرات برای به تعطیلی کشاندن ال.اچ.سی، برای هر کسی در ردای قضاوت، یک گزاره ممنوعه خواهد بود.

ادامه مطلب

ستاره ای دوره گرد منظومه خورشیدی را تهدید می کند

ستاره ای دوره گرد منظومه خورشیدی را تهدید می کند

 

اخترشناسان احتمال می دهند یکی از ستاره های هم جوار طی یک میلیون سال آینده عبوری بسیار نزدیک از کنار منظومه خورشیدی زمین داشته باشد که این عبور تاثیرات شدیدی بر روی سیاره های منظومه خواهد داشت.
به گزارش خبرگزاری مهر، این ستاره با نام Gliese 710 قادر خواهد بود مدارهای سیاره ای را در منظومه دچار اختلال کرده و بارانهایی از ستاره های دنباله دار و شهابسنگها را راهی سیاره ها کند.

تخمین اخترشناسان رصدخانه پولکوو در سن پترزبورگ نشان می دهد احتمال برخورد این ستاره با حاشیه خارجی منظومه خورشیدی در حدود 86 درصد است. این تخمین بر اساس اطلاعاتی که توسط فضاپیمای "هیپارکس" آژانس فضایی اروپا جمع آوری شده، به دست آمده است این فضاپیما طی مطالعات خود توانست شتاب و سرعت 100 هزار ستاره را در همسایگی زمین اندازه گیری کرده و فهرستی از این ستاره ها را به وجود آورد.

بر اساس این فهرست 156 ستاره در نزدیکی منظومه خورشیدی قرار دارند که در حال عبور از نزدیکی منظومه هستند و یا به زودی و در آینده عبور خواهند کرد، پدیده ای که به فاصله زمانی دو میلیون سال رخ می دهد در سال 2007 اطلاعات هیپارکس مورد بازبینی قرار گرفته و با محاسبات جدیدی از شتاب ستارگان ترکیب شد.

اخترشناسان با ترکیب مجدد این اطلاعات با اطلاعات پایگاه های اطلاعاتی دیگر دریافتند احتمال عبور بسیار نزدیک 9 ستاره از کنار خورشید بسیار زیاد است و زمانی که ستاره Gliese710 را مشاهده کردند شگفت زده شدند زیرا دریافتند احتمال عبور این ستاره از میان ابر ائورتی که مملو از ستاره های دنباله دار بوده و منظومه خورشیدی را در بر گرفته است، در حدود 86 درصد است.

بر اساس گزارش فاکس نیوز، به گفته آنها فاصله 1.6 سال نوری از منظومه احتمال تاثیرات جدی عبور نزدیک این ستاره را بر روی ساکنان منظومه شدید تر خواهد کرد چنین عبوری با فرستادن بارانی از ستاره های دنباله دار به داخل منظومه خورشیدی و احتمال بالای برخورد این اجرام با سیاره های مختلف منظومه برابر خواهد بود.

منبع: www.mehrnews.com


چرا چرخه خورشید طولانی شد ؟

چرا چرخه خورشید طولانی شد ؟

 

آخرین چرخه خورشیدی که آذرماه گذشته به پایان رسید، به جای 11 سال 12.5 سال طول کشید. تازه‌ترین تحقیقات نشان می‌دهد که احتمالا دلیل بروز این اتفاق را باید در جریان‌های گازی سطح خورشید جستجو کرد.

محمود حاج‌زمان: از سال 2008 تا نیمه اول سال 2009 (زمستان 1386 تا تابستان 1387)، دانشمندان با کاهش عجیبی در لکه‌های خورشیدی، زبانه‌های خورشیدی و سایر طوفان‌های خورشیدی روبه‌رو شده‌اند. این اتفاق باعث طولانی شدن مرحله سکون در انتهای چرخه 11 ساله فعالیت‌های خورشیدی، برای یک دوره 15 ماهه شد. یافته‌های جدیدی که بر مبنای بررسی داده‌‌های رصدخانه خورشیدی، سوهو (SOHO) است، می‌تواند راه بهتری را برای پیش‌بینی شدت و مدت چرخه‌های خورشیدی آینده برای دانشمندان فراهم کند.

به گزارش وایرد، پیش‌بینی دقیق فعالیت‌های خورشیدی بسیار حیاتی است، زیرا بعضی از فوران‌های خورشیدی باعث بمباران زمین با ابرهای مغناطیسی بزرگی از ذرات باردار می‌شود که قادر است شبکه‌های برق را از کار بیاندازد و به ماهواره‌های ارتباطی نیز آسیب برساند.

دیوید هاتاوی از مرکز پروازهای فضایی مارشال ناسا و لیزا رایت‌مایر از دانشگاه ممفیس، با مطالعه اندازه‌گیری‌های 13 ساله رصدخانه سوهو، حرکت گاز یونیزه را از استوای خورشید به سمت قطبین آن ردیابی کرده‌اند. بر اساس یافته‌های آنان، حرکت نسبتا آرام گاز که تحت عنوان جریان نصف‌النهاری شناخته می‌شود، چند سال قبل از آغاز آخرین کمینه فعالیت خورشیدی در سال 2008 / 1387 تسریع شد. علاوه بر آن، جریان اخیر به میزان قابل توجهی نسبت به دوره کمینه قبلی سریع‌تر بود.

هاتاوی و رایت‌مایر پیشنهاد کرده‌اند که جریان نصف‌النهاری سریع‌تر باعث ایجاد میدان‌های مغناطیس ضعیف‌تر در قطبین خورشید و طولانی شدن کمینه فعالیت‌های خورشیدی می‌شود.

به گفته هاتاوی، میدان‌های مغناطیسی جریان نصف‌النهاری با جریان‌های قوی‌تر ناشی از مواد مغناطیسی سطح خورشید مقابله می‌کند. هرقدر که جریان نصف‌النهاری سریع‌تر باشد، مقابله شدیدتری با سایر جریان‌ها اتفاق می‌افتد. در نتیجه، میدان مغناطیسی قطبی خورشید نمی‌تواند قوی شود.

نیل شیلی از آزمایشگاه تحقیقاتی ناوال واشینگتن می‌گوید: «ممکن است تاخیر آغاز چرخه فعلی خورشیدی ناشی از میدان قطبی نسبتا ضعیف‌تر آن در فاصله سال‌های 2007 تا 2009 / 1386 تا 1388 باشد.»

هاتاوی اشاره می‌کند که قدرت میدان‌های مغناطیسی قطبی نقشی حیاتی را در تعیین آغاز چرخه خورشیدی بعدی ایفا می‌کند. این میدان‌ها با فرو رفتن به زیر سطح خورشید، میدان‌‌های مغناطیس سازنده لکه‌های خورشیدی را به‌وجود می‌آورد. این لکه‌ها نشانه‌ای از آغاز چرخه خورشیدی بعدی است. میدان‌های قطبی ضعیف‌تر زمان بیشتری را برای رسیدن به سطح انرژی لازم برای تولید لکه‌های خورشیدی صرف می‌کنند که باعث طولانی شدن دوران سکون چرخه قبلی می‌شود.

هاتاوی و رایت‌مایر پیش‌بینی می‌کنند که احتمالا میدان‌های قطبی ضعیف‌تر از حد معمول، فعالیت کمتری در طول چرخه خورشیدی بعدی ایجاد می‌کنند. هاتاوی می‌گوید: «جریان نصف‌النهاری یک نقش کلیدی را در تنظیم میدان‌های قطبی خورشیدی برای چرخه آینده ایفا می‌کند. بنابراین مشاهدات آینده به ما کمک می‌کند تا بتوانیم مدت و شدت چرخه‌های بعدی را نیز پیش‌بینی کنیم.»

به گفته شیلی یافته‌های جدیدی می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که درک فیزیکدانان از چرخه خورشیدی و انتقال مواد مغناطیسی زیر سطح خورشید بسیار ناقص است.

ناچیموتوک گوپالسوامی از مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا در گریندبلت مریلند می‌گوید: «یافته‌های جدید بسیار جالب توجه است و می‌تواند بین کلاس‌های مختلف مدل‌های مغناطیسی خورشیدی تمییز قائل شود.»

سایر مدل‌ها اگر چه جریان نصف‌النهاری را دربر می‌گیرند، اما به دینامیک مغناطیسی پیچیده‌ای که در زیر سطح اتفاق می‌افتد استناد می‌کنند. در حالی‌که این کار نتیجه کاملا عکس می‌دهد، یک جریان نصف‌النهاری سریع منجر به یک میدان قطبی قوی و یک دوره کوتاه کمینه فعالیت می‌شود. هاتاوی می‌گوید: «شاید اکنون زمان آن فرا رسیده‌است تا در این مدل‌ها بازبینی شود.»

منبع: خبرآنلاین


تلسکوپ فروسرخ وایز به کمک شما نیاز دارد!

تلسکوپ فروسرخ وایز به کمک شما نیاز دارد!

 

کاوشگر فروسرخ دید گسترده یا وایز، تازه‌ترین تلسکوپ فضایی ناسا است که آذرماه گذشته برای نقشه‌برداری از کل آسمان در طیف فروسرخ به فضا فرستاده شده است. این تلسکوپ کار رصدی خود را از اواخر دی ماه 1388 رسماً آغاز کرد. اما در همین مدت کوتاه موفق شد حدود 16 سیارک ناشناخته را در نزدیکی مدار زمین شناسایی کند. این اجرام تازه شناخته شده  کمتر از یک دهم نوری را که از خورشید دریافت می‌کنند، بازتاب می‌دهند. 

همین موضوع مشاهده آن‌ها را از زمین ناممکن ساخته بود. یکی از این اجرام به تیرگی آسفالت تازه است و این یعنی تقریباً بازتابشی در کار نیست. اما همین امر باعث شده است که اجرام مورد نظر ما تقریباً تمام انرژی دریافتی را جذب نمایند. بنابراین از نگاه تلسکوپ فضایی فروسرخ وایز بسان ستاره‌ای درخشان، نورانی به نظر می‌رسند.

بسیاری از این سیارک‌های تاریک در مدار‌هایی به دور خورشید گردش می‌کنند که در مقایسه با صفحه دایره‌البروج که زمین، دیگر سیارات و اغلب سیارک‌ها درون آن حرکت می‌کنند، بسیار کج است. به همین دلیل است که تلسکوپ‌های جستجوگر سیارک‌ها که معمولا در صفحه زمین به جستجو می‌پردازند، غالبا این اجسام را نمی‌بینند. خوشبختانه این اجسام جدید در تابش‌های فروسرخ روشن دیده می‌شوند، زیرا در این محدوده نور بیشتری را جذب کرده و گرم می‌شوند. این مسئله مشاهده آن‌ها را برای وایز بسیار آسان می‌کند.

اما داستان کشف خرده‌سیارکها توسط تلسکوپ تازه چشم گشوده ما به همین جا ختم نمی‌شود. یافتن اجرام جدید از روی تصاویر دریافتی وایز، کار ساده‌ای نیست. به همین دلیل است که تیم دانشمندان وایز دست نیاز به سوی همه رصدگران آماتور دنیا دراز کرده‌اند. اگر شما هم علاقه‌مند هستید که در این پروژه بین‌المللی مشارکت داشته باشید، مانعی جز همت خودتان وجود ندارد. فقط کافی است ادامه این مقاله را با دقت بخوانید.

WISE needs your help!WISE needs your help!

حتی با وجود اینکه شما همراه با تلسکوپ فضایی وایز در مداری به دور زمین نمی‌چرخید، باز هم می‌توانید به دانشمندان پروژه وایز کمک کنید تا اجرام نزدیک زمین و خرده‌سیارکهایی که بالقوه برای زمین خطرناک تشخیص داده می‌شوند را پیدا کنند. برای این کار خیر فقط نیاز دارید یک تلسکوپ معمولی همراه با یک دوربین تصویربرداری بخرید، بروید بیرون از شهر، جاییکه آسمان در شب هنگام تاریک‌تر باشد و رصدتان را آغاز کنید. البته فراموش نکنید که برای جاودانه ساختن نامتان در تاریخ ستاره‌شناسی، حتماً از قبل فکری برای یک کامپیوتر شخصی متصل به اینترنت کرده باشید. چون به محض یافتن خرده سیارکتان باید آن را به مرکز کنترل وایز گزارش کنید.

خیلی‌ها تصور می‌کنند که تلسکوپ فضایی وایز قرار بوده به تنهایی همه این اشیاء سرگردان در اطراف زمین را کشف کند. ما این سوال را با دانشمندان وایز در میان گذاشتیم. پاسخ این بود که:

" البته درست است. وایز در واقع قرار است هزاران هزار تصویر فروسرخ از آسمان تهیه کند که حتماً در میان آنها می‌توان صدها شئ نزدیک به زمین و د‌ه‌ها هزار صخره سرگردان در کمربند اصلی سیارکها پیدا کرد. اما از آنجاییکه وایز روی مداری به دور زمین می‌چرخد و همیشه به بالا نگاه می‌کند، می‌تواند جرم سماوی مشخصی را که مورد مطالعه است، فقط حدود 10 بار در هر 30 ساعت مشاهده و تصویربرداری نماید. اگر نتوانیم در محدوده 10 تا 14 روز پس از دیدن یک جسم جدید نزدیک به زمین، رصدهای کافی انجام دهیم، جرم سماوی تازه پیدا شده را گم خواهیم کرد بدون آنکه قادر شده باشیم مدار آن را به دقت مشخص نماییم."
 

خوب حالا اگر یک خرده سیارک به قول شما گم شود، کجا می رود؟

خوب در واقع هیچ جا نمی‌رود. خرده‌سیارکها درست مانند سیاره‌های منظومه شمسی و یا دنباله‌دارها، به دور خورشید می‌چرخند. این موضوع باعث می‌شود که در تصویربرداری مداوم از آسمان، شاهد باشیم که خرده‌سیارکها نسبت به ستارگان پس‌زمینه، حرکت می‌کنند. با چندین رصد در روزها، هفته‌ها و شاید ماه‌ها و سالها بعد (بستگی به دوری یا نزدیکی موقعیت جسم سماوی مورد نظر به خورشید دارد) می‌توان مشخصات مداری آن را با دقت و صحت کامل محاسبه کرد. تنها در این صورت است که قادر خواهیم بود موقعیت این جرم سماوی را در آینده پیش‌بینی کرده و از برخورد احتمالی آن با زمین مطلع شویم.

Now you see it: a near-Earth object becomes visible in infrared (Image: NASA/JPL-Caltech/UCLA)
حالا شما میبینیدش! یک شئ نزدیک به زمین که در محدوده فروسرخ دیده شده است.
کلیه حقوق این تصویر متعلق به NASA/JPL-Caltech/UCLA است.

  اما اگر ما خودمان را محدود به رصدهای کوتاه مدت تلسکوپ فضایی وایز نماییم، مدار محاسبه شده از صحت لازم برخوردار نخواهد بود و اگر ما برای رصد آنها توسط وایز صبر کنیم و صبر کنیم، روزی متوجه خواهیم شد که خرده سیارک جدید خود را در فضای لایتنهای گم کرده‌ایم. در آن صورت  خرده‌سیارک قطعاً هنوز در مدار خود به دور خورشید قرار دارد و دور محبوبه خود می‌چرخد اما ما نمی‌دانیم کجا و چگونه باید آن را دوباره رصد کنیم. به همین دلیل نیاز داریم تا رصدگران زمینی به کمک ما بیایند و شئ سماوی کشف شده توسط وایز را دائماً رصد کرده و گزارش دهند تا بتوانیم مشخصات مداری قابل قبولی برای آن استخراج نماییم.
 

خوب حالا ما رصدگران آماتور چگونه می‌توانیم به دانشمندان تلسکوپ فضایی وایز کمک کنیم؟
خیلی آسان. کافیست سری به این وبگاه بزنید (http://www.cfa.harvard.edu/iau/NEO/ToConfirm.html) مشخصات و خطاهای مداری که برای اجرام سماوی تازه پیدا شده در آنجا قرار دارد را دانلود کرده و کار رصدیتان را به عنوان همکار تلسکوپ فضایی وایز آغاز کنید. اما قبل از آن شما باید مکان شئ مورد نظرتان را در آسمان محاسبه کنید که به آینکار آسترومتری می‌گویند. همچنین قدر ظاهری هر کدام از این اجرام را می‌توانید پیدا کنید تا بتوانید تخمین درستی از مدت زمان نوردهی به دست آورید.

همه این اجرام نزدیک زمین که در وبگاه‌تان به آنها اشاره کرده‌اید را تلسکوپ فضایی وایز پیدا کرده است؟
نه ابداً. خیلی از این اجرام توسط منجمان آماتوری مثل شما پیدا شده است. اما همه آنها اجرامی هستند که باید اطلاعات رصدی بیشتری از آنها به دست آوریم تا بتوانیم مشخصات مداری دقیقی برایشان محاسبه کنیم. اسامی آنهایی را که تلسکوپ وایز پیدا کرده است با حرف W آغاز می‌شوند.
 

آسترومتری (Astrometry) چیست؟
آسترومتری یعنی پیدا کردن موقعیت یک جسم سماوی در آسمان نسبت به یک دستگاه مختصات ثابت. برای گزارش مشاهده یک خرده سیارک، ما از زوایای بُعد (Right Ascension) ، میل (Declination)، زمان دقیق رصد مثلاً بر حسب زمان گرینویچ و یا زمان محلی و موقعیت دقیق رصدگر، استفاده می‌کنیم. با داشتن این داده‌ها می‌توانیم، مدار شئ رصد شده را تخمین بزنیم.
 

چگونه می‌توان موقعیت یک جسم فضایی را محاسبه کرد؟
روشهای بسیار متنوعی برای محاسبه مدار یک خرده سیارک وجود دارد. نرم افزار خیلی محبوبی که می‌توانم به شما معرفی کنم، آسترومتریکا نام دارد و می‌توانید آن از وبگاه http://www.astrometrica.at دانلود نمایید. علاوه بر این موسسه مرکز خرده سیارک (Minor Planet Center) جزوه تحت وبی را برای آسترومتری منتشر نموده است که قطعاً به بسیاری از پرسشهای فنی شما پاسخ خواهد داد. این جزوه را می‌توانید از این آدرس پیدا کنید. (http://www.cfa.harvard.edu/iau/info/Astrometry.html).


به نظر می رسد که خیلی چیزها باید یاد بگیرم. از کجا می توانم کمک فنی یا فکری و یا حتی راهنمایی و توصیه برای رصد خرده سیارکها دریافت کنم؟
تعداد زیادی رصدگر حرفه‌ای و آماتور در سرتاسر دنیا روی موضوع رصد، شناسایی مداری و تعقیب خرده‌سیارکها کار می‌کنند. وبگاه‌هایی هم در این زمینه وجود دارد که شما می‌توانید آنجا ثبت‌نام کرده، عضو شوید و با انبوهی از کارشناسان خبره که بعضی از آنها سالها است در این زمینه فعالند، وارد بحث و گفتگو شوید.
 

آیا امکان دارد که من خرده‌سیارکی را به نام خودم نامگذاری کنم؟
تیم تلسکوپ فضایی وایز قادر نیست در این زمینه اظهار‌نظری انجام دهد. اما طبیعتاً اگر شما خرده‌سیارکی کشف کنید و یا رصد آن را به ما گزارش دهید، نام شما برای همیشه همراه آن خرده‌سیارک باقی خواهد ماند. پس تلاشتان را برای جاودانه شدن از همین امروز آغاز کنید.

منبع: www.spacescience.ir


زلزله شیلی و انحراف محور زمین

زلزله شیلی و انحراف محور زمین

 

دیدن تصاویر منتشر شده از زلزله 8.8 ریشتری شیلی جای هیچ بحثی باقی نمی‌گذارد. این زلزله قوی بوده است. اما در پاسخ به پرسشی درباره میزان قدرت این زلزله باید به گفته‌های دانشمندان ناسا استناد کرد که می‌گویند این زلزله آنقدر قوی بوده که محور زمین را جابجا کند!

ریچارد گراس ژئوفیزیکدانی از آزمایشگاه پیشرانه جت (JPL)در پاسادنای ایالت کالیفرنیا در این زمینه می‌گوید: "اگر محاسبات ما درست باشد، این زمین لرزه محور شکلی زمین را حدود 8 سانتیمتر جابجا کرده است."

اما اصلاً توقع نداشته باشید که لنگر زدن زمین را در اثر این جابجایی 10 سانتیمتری حس کنید، چونکه این جابجایی مفهوم دیگری دارد.

ریچارد گراس در این زمینه توضیح می‌دهد که "جابجایی محور شکلی زمین در واقع اصلاً ربطی به لنگر زدن زمین در حین چرخش ندارد، بلکه این جابجایی اصولاً نشان می‌دهد که زمین چگونه حول محور چرخش خود بالانس می‌شود."

برای درک بیشتر این موضوع توجه داشته باشید که زمین یک کره کامل نیست. دریاها و خشکی‌های زمین بسیار نامتقارن در اطراف این سیاره پخش شده‌اند. بیشتر خشکی‌های سیاره ما در نیم‌کره شمالی است و این در حالی است که در نیم‌کره جنوبی، ما بیشتر شاهد اقیانوسهای بزرگ هستیم. همچنین در غرب یک اقیانوس عظیم داریم و عمیق‌ترین دره زمین، در حالیکه در شرق سلسله کوه‌های سر به فلک کشیده هیمالیا خودنمایی می‌کنند. به همین دلیل است که زمین قدری می‌لنگد. بنابراین محور شکلی زمین در واقع محوری فرضی است که محور چرخش زمین گرداگرد آن لنگ می‌زند.

گراس معتقد است که زلزله مهیب شیلی به قدر کافی مواد در دل زمین جابجا کرده است که باعث شود بالانس جرمی سیاره آبی رنگ ما به هم ریزد. اما نباید زیاد نگران بود چراکه جابجایی محور شکلی زمین اصلاً موضوع جدیدی نیست. این محور هر سال به دلیل ذوب یخهای قطبی حدود 10 سانتیمتر جابجا می‌شود. پس از آخرین عصر یخبندان که حدود یازده هزار سال پیش روی داد، مقادیر بسیار بسیار زیادی آب به صورت یخ در دو قطب زمین انباشته شده است. هر سال بخشی از این یخها ذوب شده و بنابراین بالانس جرمی زمین عوض می‌شود. این فرایند باعث می‌شود که زمین هر سال بیش از سال قبل از آن به شکل کروی کامل نزدیکتر شده و به قول معروف راحتتر و با لنگی کمتر بچرخد.

با این حساب زلزله قدرتمند 27 فوریه 2010 شیلی در عرض چند دقیقه کاری را کرد که قرار بود در طول یک سال انجام پذیرد. اما همه اینها فرض و محاسبه و گمان است. دانشمندان زمین‌شناس هنوز اندازه‌گیریهای واقعی را در این زمینه انجام نداده‌اند، کاری که انتظار می‌رود به زودی انجام پذیرد.

گراس معتقد است که جی‌پی‌اس (GPS) کلید حل این معما است. او می‌گوید که: "با شبکه‌ای جهانی از دریافت‌کننده‌های جی‌پی‌اس قادر خواهیم بود کوچکترین تغییر در لنگ زدن زمین را اندازه‌گیری کنیم." او همچنین اضافه می‌کند که: "با تغییر محور چرخش زمین، فاز و زمان دریافت سیگنالهای دریافتی توسط دستگاههای محلی جی‌پی‌اس عوض می‌شود.  با محاسبه دقیق آنها می‌توان میزان جابجایی محور شکلی زمین را اندازه‌گیری کرد."

ادامه مطلب

جدیدترین تصویر از فواره های فضایی

تصاویر جدید کاوشگر کاسینی از قمر انسلادوس زحل نشان می دهد تعداد فواره های این قمر بسیار بیشتر از چیزی است که در گذشته تصور می شد به طوری که آبفشانهای زیادی در قطب جنوبی انسلادوس یخی در حال فعالیت هستند.

به گزارش خبرگزاری مهر، تصاویر جدید کاسینی توانسته است جزئیات دقیق آب فشانهای انسلادوس را آشکار کند. این تصاویر از تعداد زیادی توده های ناشناس آب فشان در کنار آب فشانهای شناخته شده به ثبت رسیده و نشان می دهد از زمان آخرین نگاه ناسا به این قمر تا کنون حداقل یکی از این آب فشانها غیر فعال شده است.

 

جدیدترین تصویر از فواره های فضایی

 

تصاویر جدید طی آخرین پرواز نزدیک کاسینی در 21 نوامبر 2009 ثبت شده اند و از بهترین نمایی که تا کنون از آب فشان "رد پلنگ" انسلادوس به ثبت رسیده برخوردار است. این تصاویر همچنین مناطقی از انسلادوس را نشان می دهد که در گذشته نقشه برداری دقیقی از آنها به عمل نیامده بود. 

کاسینی از سال 2004 حرکت در مدار زحل را آغاز کرده و سفر خود را تا سال 2017 ادامه خواهد داد و تا آن زمان در حدود 11 پرواز نزدیک دیگر در برنامه ماموریت این فضاپیما و کاوشگر قرار گرفته است.

منبع: خبرگزاری مهر


لپ تاپ جدیدترین ابزار لرزه نگاری

لپ تاپ جدیدترین ابزار لرزه نگاری

 

دانشمندان روش جدیدی برای تشخیص زلزله پیشنهاد داده‌اند. با مجهز کردن لپ‌تاپ‌ها به یک حس‌گر لرزه بسیار کوچک و با تشکیل شبکه‌ای از اطلاعات،‌ می‌توان شبکه‌ای برای تشخیص زودهنگام زمین لرزه ایجاد کرد.

بهنوش خرم‌روز: لپ‌تاپ‌ها و گوشی‌های همراه هوشمند، قابلیت‌های ویژه‌ای دارند که باعث می‌شود کاربری‌ آن‌ها در حوزه‌های مختلف روز به روز بیشتر شود. یکی از این قابلیت‌ها،‌ فراگیر بودن آن‌هاست. ویژگی متفاوت دیگر این قبیل دستگاه‌ها، ‌اتصال به شبکه‌های اطلاعاتی و امکان به اشتراک گذاشتن اطلاعات با سایر دستگاه‌ها در زمانی بسیار اندک است. حالا با استفاده از برنامه‌ای به نام لرزه‌گیر، در کنار یک حس‌گر کوچک جاسازی شده، قرار است این دستگاه‌ها در کنار هم و با به اشتراک گذاری اطلاعاتشان، ‌تبدیل به سیستم تشخیص زلزله بشوند. شاید روزی این سیستم جان انسان‌های زیادی را نجات بدهد.

برنامه لرزه‌گیر (Quake Catchers) برای این طراحی شده که با استفاده از حس‌گرهای لرزش موجود روی سری‌های جدید مک‌بوک و لپ‌تاپ‌های جدیدتر، تشخیص زمین لرزه‌ها را بسیار آسان‌تر و ارزان‌تر سازد.

ادامه مطلب