گروه نجوم تیشتر لشت نشا (گیلان)

گروه نجوم تیشتر گیلان به ارائه خبر علمی با اولویت خبر نجومی می پردازد

تخریب هزاران فسیل منحصر به فرد در سکوت مجامع علمی

تخریب هزاران فسیل منحصر به فرد در سکوت مجامع علمی

 

مدیر موزه دیرین شناسی کرمان گفت: کشف تخم دایناسورها در کرمان با قدمت 200 میلیون سال با رد بسیاری از فرضیه های قبلی برای اولین بار جنین این موجودات کهن را که توجه به آنها تاریخ علم دیرین شناسی را تغییر می دهد در دسترس دانشمندان قرار داد.محسن تجربه کار در کرمان اظهار داشت: استان کرمان به دلیل قرار گرفتن در منطقه خاص جغرافیایی دارای یکی از شگفت انگیز ترین منابع علمی و کهن دنیا محسوب می شود، دشتهای و کوهستانهای کرمان مملو از آثار و بقایای منحصر بفرد موجوداتی است که میلیونها سال پیش در دوران "ژوراسیک" و "کربونیفر" در این منطقه خاص می زیستند و به دلیل قرار گرفتن در شرایط خاص اقلیمی، گذر زمان کمترین اثر تخریبی را روی فسیل این موجودات ماقبل تاریخ برجای گذاشته است.وی افزود: در واقع با توجه به آثار موجود در کرمان بهشت زمین شناسان و به طور اخص ویترین فسیل شناسان بهترین نامی است که بدون اغراق می توان روی این منطقه گذاشت، بهشتی که مملو از فسیلهای موجودات دوران کهن است.این کارشناس دیرین شناسی خاطرنشان کرد: چنین شرایط زمین شناسی در تمام منطق دنیا انگشت شمار و در مورد برخی آثار کاملا منحصر بفرد است به گونه ای که هر یک از این فسیلها به تنهایی می توانند بسیاری از فرضیه های دانشمندان در خصوص نوع زندگی دایناسورها و دیگر موجودات و گیاهان هم عصر این جانواران را تحت تاثیر مستقیم قرار دهد

تخم موجودات ماقبل تاریخ در کرمان همچون تخم مرغ آب پز سالم مانده اند

وی یادآور شد: بهشت فراموش شده موجودات ماقبل تاریخ در کرمان درحالی می تواند در اوج محافل علمی دنیا باشد که هم اکنون در بی توجهی به این ثروت عظیم تاریخی و ملی درحال تخریب است و بیش از 90 درصد مناطق خاص فسیل خیز استان طی هفت سال گذشته تخریب شده و مجموعه موزه دیرینه شناسی کرمان شامل 140 هزار اثر نیز به دلیل عدم توجه فراموش شده است.تجربه کار تاکید کرد: نکته قابل توجه در خصوص فسیل های کشف شده در کرمان به خصوص تخمهای دایناسورها و موجوادت هم عصر با آنها این است که به دلیل اکسیده نشدن محیط، بسیاری از این فسیلها پس از گذشت میلیونها سال به گونه ای به فسیل تبدیل شده اند که حالت اولیه خود را حفظ کرده اند.این مسئله در خصوص فسیلهای کشف شده از تخم انواع جانوران کهن با قدمت میلیون ها سال در کرمان بسیار حیرت آور است به طوریکه که تمامی قسمتهای این تخمها همچون یک تخم مرغ آب پز سالم مانده است و بدون نیاز به آزمایشهای پیشرفته "DNA" و شبیه سازی می توان جنین موجودی که میلیونها سال پیش در استان کرمان می زیسته را مورد مطالعه و بررسی قرار داد.تجربه کار گفت: در این میان کشف فسیل کاملا سالم ماهی متعلق به دوران" کامبرین" با قدمت 540 میلیون سال در کرمان که یکی از شگفت انگیز ترین فسیلهای کشف شده و موجود در موزه دیرینه شناسی کرمان و بی مانند در دنیاست،  این درحالی است که بزرگترین دانشمندان جهان دوران  پیدایش ماهیها را به دوران "سیلورین" با قدمت 440 میلیون سال پیش مرتبط می دانستند.به گفته وی این کشف بزرگ عملا عمر پیدایش ماهی در زمین را 100 میلیون سال افزایش داده است و در این میان نکته قالب اهمیت سکوت دانشمندان بزرگ ایران و جهان در این زمینه است.

سکوت مجامع علمی ایران درقبال اکتشافات غیر قابل انکار

وی که سالها عمر خود را بدون هیچ حمایت و پشتیبانی مالی صرف شناسایی و جمع آوری مجموعه فسیلهای استان کرمان کرده است، خاطرنشان کرد: هم اکنون بیش از 140 هزار فسیل از مناطق مختلف استان کرمان جمع آوری شده است که عمر برخی از این فسیل ها به 550 میلیون سال پیش و دوران " کامربین" می رسد.تجربه کار افزود: نحوه آشنایی من با این عرصه از 30 سال پیش و در جریان کوهنوردی در مناطق مختلف استان شروع شد که در آن زمان اولین بار با این آثار برخورد کردم و در طول این سالها با جمع آوری و مطالعه در خصوص نحوه زندگی و مطالعات زمین شناسی توانستم غنی ترین مجموعه فسیل های ایران را گرد آوری کنم.وی افزود: در راستای معرفی اطلاعات گردآوری شده در خصوص این فسیلها به زودی اطلس سنگواره های کرمان در 22 جلد تدوین می شود که در این مجموعه به معرفی گیاهان و جانوران و انواع فسیلهای به صورت طبقه بندی شده اقدام شده است، این مهم در حالی رخ می دهد که مجامع علمی ایران و حتی بخش زمین شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان کمتر به این یافته های تاریخی توجه نشان داده اند که این مسئله جای تاسف دارد.در حالی مجموعه ای شامل 140 هزار فسیل درکرمان گرد آوری شده است که به گفته این محقق 40 درصد از این آثار منحصر بفرد است و تعدادی از این آثار هنوز شناخته نشده اند و تاکنون نیز هیچ مطالعه ای درخصوص نحوه زندگی این موجودات انجام نشده است.این محقق کرمانی و مدیر موزه دیرینه شناسی کرمان که بیش از 30 سال از عمر خود را صرف جمع آوری بیش از 140 هزار فسیل در مناطق مختلف کرمان کرده است در این زمینه می گوید: مناطق کوهستانی و دره های سراسر استان کرمان مملو از آثار حیات مربوط به میلیونها سال پیش می باشد که متاسفانه تاکنون هیچ توجهی از سوی مسئولان و مجامع علمی کشور در خصوص ساماندهی و بررسی علمی آنها صورت نپذیرفته است.وی ادامه داد: این درحالی است در بسیاری از کشورهای دنیا تنها با پی بردن به وجود منطقه جغرافیایی کوچکی از بقایای فسیل های با درجات کیفی به مراتب پائین تر از مجموعه موجود در کرمان هزینه های هنگفتی برای کشف و بررسی و حتی جذب توریست در قالب اکوتوریسم در چنین مناطقی صورت می دهند و موزه های مجهزی می سازند که همین امر نیز عرصه های جغرافیایی یاد شده را به مراکز تولید علم دیرینه شناسی جهان تبدیل می کند، اما در استان کرمان که با توجه به شواهد موجود دارای یکی از غنی ترین سایتهای فسیل شناسی جهان از لحاظ وجود انواع فسیل جانواران و گیاهان با قدمت چندین میلیون سال است در این زمینه کاری نشده و حتی در برخی مناطق استان شاهد تخریب این آثار منحصر بفرد هستیم.تجربه کار در حالی سالها وقت و سرمایه شخصی خود را برای جمع آوری این فسیلها گذاشته است که کمترین توجهی از سوی مجامع علمی ایران نسبت به یافته های وی صورت نپذیرفته است و مجموعه منحصر بفرد گرد آوری شده توسط وی در شرایط نامساعدی نگهداری می شود.

کشف جنین موجودات ماقبل تاریخ، نخستین حلقه چرخه زندگی دایناسورها

تجربه کار تاکید کرد: یکی از مهمترین و شگفت انگیزترین یافته های این محقق کشف تخم جانوارن هم عصر با دایناسورها با قدمت بیش از 200 میلیون سال است که در شرایط خاص منطقه و به صورت اعجاب انگیز با کلیه جزئیات به فسیل تبدیل شده اند و این در حالی است که دانشمندان سراسر دنیا در صدد شبیه سازی موجودات بر اساس آزمایشات علمی پرهزینه و فرضیه های بدون پشتوانه و متکی بر حدث و گمان هستند اما در نهایت تعجب حلقه اولیه این جانوران دست نخورده در استان کرمان به وفور یافت می شود.مدیر موزه دیرینه شناسی کرمان در این زمینه با اشاره به اینکه بسیاری از دانشمندان و محققان جهان برای یافت و مطالعه یک تخم دایناسور و موجودات هم عصر با این حیوانات هزینه های هنگفتی را متقبل می شوند، گفت: در کنار صرف هزینه های هنگفت و محدودیت تخم فسیلها در سایتهای خارج از کشور در نهایت تخمهای محدودی که تاکنون به دست آمده است به هیچ وجه با یافته های فسیل تخمهای این موجودات 200 میلیون ساله در کرمان قابل مقایسه نیست.وی دلیل این ادعا را شرایط خاص محل دفن این فسیل ها دانست و گفت: با کمال شگفتی در استان کرمان منطقه ای وجود دارد که هزاران قطعه تخم دایناسورها و جانواران با قدمت بیش از 200 میلیون سال در شرایطی خاص و دست نخورده باقی مانده است و شگفت آورتر از همه اینکه درون این تخمها بدون هیچگونه تخریبی به فسیل تبدیل شده و اجزای مختلف بدن جانور کاملا قابل مشاهده و مطالعه است.تجربه کار گفت: این کشف آنقدر شگفت انگیز است که می تواند به راحتی و بدون نیاز به آزمایشهای "DNA" و فرآیند شبیه سازی توسط برنامه های نرم افزاری مدرن و فرضیات، شکل واقعی جنین این موجودات را به راحتی تشخیص داد به طوریکه حتی رنگ قطعات مختلف بدن این حیوانات نیز حالت طبیعی خود را حفظ کرده است.


 

ادامه مطلب

آب شدن یخ های قطب شمال

آب شدن یخ های قطب شمال

آب شدن یخ های قطب شمال

یخ های اقیانوس منجمد شمالی از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ به طرز نگران کننده ای نازک تر شده اند. نتایج تازه ای که فضاپیمای ناسا ثبت کرده به روشنی گویای تسریع این روند خطرناک در طی پنج سال اخیر است.

دانشمندن ناسا و دانشگاه واشنگتن در سیاتل با کمک ماهوراه ی ICESSat این پژوهش را انجام داده اند که تاکنون جامع ترین پژوهش درباره ی وضعیت یخ های شمالگان محسوب می شود. نتایج این پژوهش در ژورنال پژوهش های ژئوفیزیک اقیانوسی منتشر شده است.

 

عکس های ماهواره ای از نتایج این پژوهش خود گویای این روند خطرناک هستند:

آب شدن یخ های قطب شمال

آب شدن یخ های قطب شمال

تصویر ۱ بالا نشان می دهد که ضخامت یخ های شمالگان سالانه ۱۷ سانتیمتر کاسته می شود. تصویر ۲ هم نشان می دهد که سالانه ۹۰۰ کیلومتر مکعب از حجم یخ های قطب شمال کاسته شده است. برای اینکه تصوری از بزرگی این فاجعه داشته باشیم تصور کنید که با این مقدار یخی که هر سال کاسته می شود می توان کل شهر تهران را به ارتفاع ۳ متر از یخ بپوشاند. دانشمندان تقریبا اتفاق نظر دارند که عامل اصلی این پدیده ی گرمایش زمین، دی اکسید کربنی است که در اثر مصرف فزاینده ی سوخت های فسیلی به طرز به سابقه ای در اتمسفر متراکم شده و موجب کاهش قدرت زمین در بازتاب اشعه ی نورانی خورشید و در نتیجه گرم تر شدن فزاینده ی کره زمین شده است. بسیاری از دانشمندان معتقدند اگر افزایش دمای متوسط سیاره به دو درجه سانتیگراد برسد این روند به معنای ورود کره ی زمین (و البته ما ساکنان این سیاره) به یک دوره ی بحران «بی بازگشت» آب و هوایی است که عملاً‌هیچ کس روی این سیاره از اثرات مخرب آن (طوفان ها، خشکسالی ها، سیل و آب گرفتگی نقاط پست ساحلی) در امان نخواهد بود. مقابله با این شرایط یک عزم راسخ جهانی را برای محدود کردن رهایش دی اکسید کربن می طلبد که تاکنون دولت های قدرتمند از آن عاجز مانده اند. به طوری که بزرگترین آلوده کننده ی محیط زیست جهان، یعنی آمریکا، هنوز حتی پیمان کیوتو را امضا نکرده است.

در این وضع اگر تک تک ما به عنوان ساکنان این سیاره در برابر این خطر قریب الوقوع احساس مسئولیت نکنیم و با تلاش جمعی خود طرحی نو برای سامان زندگی مان برپایه ی توسعه ی پایدار نیفکنیم بعید نیست نسل های آتی هرگز ما را به خاطر کاهلی مان نبخشند.

منبع:persiancall.net


خورشید آرام هم می تواند برای زمین خطرناک باشد

خورشید آرام هم می تواند برای زمین خطرناک باشد

 

دانشمند‌ان مى‌گویند: حتى خورشید ساکت و آرام هم مى‌تواند با کمند بادهاى قدرتمند و سرکش به زمین تازیانه بزند. این پژوهشگران در یک مطالعه جدید دریافته‌اند که خورشید حتى در مرحله آرام از چرخه خورشیدى 11 ساله خود مى‌تواند با بادهاى قدرتمند زمین را مورد حمله قرار دهد و در نتیجه در خطوط ارتباطاتى ، هوانوردى و برق اختلال ایجاد کند. ناظران تحقیقاتى در ابتدا از تعداد لکه‌هاى خورشیدى بر سطح خورشید براى اندازه‌گیرى فعالیت این ستاره غول پیکر استفاده مى‌کرده‌اند. تعداد این لکه‌هاى خورشیدى به نقطه اوجى مى‌رسد که نقطه حداکثر خورشیدى نام دارد و سپس در طول یک چرخه به نقطه حداقل مى‌رسد. در نقطه اوج پرتوهاى خورشیدى شدید و توفان‌هاى ژئومغناطیسى مقدار وسیعى از انرژى را به درون فضا شلیک مى‌کنند که این پدیده میدان‌هاى مغناطیسى محافظ زمین را تحت تاثیر قرار مى‌دهد، به ماهواره‌ها ضربه وارد مى‌کند، ارتباطات زمینى را دچار اختلال کرده و باعث بروز «شفق‌»هاى رنگارنگ مى‌شود، اما در یک تحقیق جدید، دانشمند‌ان مرکز ملى تحقیقات اتمسفریک در آمریکا دانشگاه میشیگان دریافته‌اند که زمین در سال گذشته به رغم یک مرحله غیر معمول از سکوت خورشیدى با بادهاى خورشیدى عظیم بمباران شده است. سارا گیسبون در مرکز رصدخانه ‌هاى آلتیتود و سرپرست اصلى این تحقیق مى‌گوید:‌ خورشید باز هم ما را شگفت زده کرد و ما حیرت زده شاهد این بودیم که بادهاى خورشیدى مى‌توانند مانند یک شلنگ آتشزا حتى زمانى که در ظاهر هیچ لکه خورشیدى وجود ندارد، زمین را مورد اصابت قرار دهند. در این تحقیق، دانشمند‌ان مقیاس‌هاى حاصل از مداخله حداقل خورشیدى در سال 2008 را با مقیاس‌هاى آخرین حداقل خورشیدى در سال 1996 مقایسه کردند. این مطالعه نشان داد با وجودى که نقطه حداقل خورشیدى فعلى داراى لکه‌هاى خورشیدى کمترى در مقایسه با 75 سال گذشته بوده، اما تاثیر خورشید روى کمربند تشعشعى خارجى زمین در سال گذشته بیش از سه برابر شدیدتر از سال 1996 بوده است. به بیان دیگر با وجودى که سال گذشته، تعداد لکه‌هاى خورشیدى نسبت به سال 1996 کمتر بوده، اما تاثیر تشعشعى خورشید روى زمین سه برابر بیشتر بوده است. محققان مى‌گویند: به نظر مى‌رسد که این تغییرات به ساخت کنونى خورشید مربوط مى‌شود.

منبع:ایسنا - مرکز خبری GSI


یک کشتی یخ شکن روسی در یخهای قطب جنوب گرفتار شده است

یک کشتی یخ شکن روسی در یخهای قطب جنوب گرفتار شده است

یک کشتی یخ شکن روسی با بیش از یکصد و بیست سرنشین در یخهای قطب جنوب گرفتار شده است.
مقامهای روسی روز دوشنبه اعلام کردند این کشتی، که بیشتر یکصد و بیست و پنج سرنشین آن را گردشگران انگلیسی تشکیل می دهند، از چهار روز پیش تاکنون از حرکت باز ایستاده است.
وزارت حمل و نقل روسیه در بیانیه ای اعلام کرد: «این کشتی یخ شکن در خلیجی نزدیک جزیره اسنو هیل، واقع در شمال شرقی قطب جنوب به محاصره یخها در آمده است.»
در این بیانیه آمده است با کاهش شدت وزش باد در محل، تراکم یخها از شتاب ایستاده است و خطری سرنشینان کشتی را تهدید نمی کند.
بر این اساس، به محض این که بادهای موافق به وزش در آید، کشتی می تواند
پیشروی خود را در مسیر جزیره ای در آرژانتین از سر بگیرد.
از سوی دیگر، گارد ساحلی این جزیره که اوشوایا نام دارد، اعلام کرد تاکنون هیچ پیام هشداری از این کشتی مخابره نشده است.

منبع: واحد مرکزی خبر


کشف سیاره ای که مخالف جهت ستاره اش در حرکت است

کشف سیاره ای که مخالف جهت ستاره اش در حرکت است

کشف سیاره ای که مخالف جهت ستاره اش در حرکت است

 

اخترشناسان برای اولین بار موفق به کشف سیاره ای شده اند که در جهت مخالف چرخش ستاره خود در حرکت است.سیاره ها باید در جهتی حرکت کنند که ستاره های آنها در حرکتند اما سیاره جدیدی که توسط اخترشناسان دانشگاه کیل کشف شده است اینگونه به نظر می آید که تحت تاثیر برخورد با سیاره ای دیگر دچار خصوصیاتی متفاوت شده و در مداری مخالف در گردش است. به گفته محققان سیاره ها با مدارهای رو به عقب از دسته سیاره های بسیار کمیاب در جهان هستی به شمار می روند.به گفته کوئل هلیر از تیم تحقیقاتی دانشگاه کیل زمانی که تمامی ساختار سیستم ستاره ای در یک جهت حرکت می کنند و ستاره نیز در همان جهت در چرخش است، حرکت در مسیر مخالف امری بسیار دشوار و غیر ممکن خواهد بود. به اعتقاد وی احتمال برخوردی نزدیک با این سیاره می تواند توجیهی برای رفتار غیر عادی سیاره فراخورشیدی جدید به شمار رود.سیاره جدید Wasp-17b نام گرفته و هفدهمین سیاره فراخورشیدی است که توسط کنسرسیوم تحقیقات گسترده سیاره ای دانشگاه های انگلستان یا WASP کشف شده است. این سیاره ابعادی دو برابر ابعاد سیاره مشتری دارد اما جرم آن یک دوم جرم سیاره مشتری تخمین زده شده است.Wasp-17b با استفاده از چندین دوربین که به منظور کنترل بیش از هزاران ستاره برنامه ریزی شده اند و در هنگامی کشف شد که اخترشناسان در حال جستجو برای ردیابی نور خفیف ستاره های دور دست بودند. زمانی که بتوان تغییرات طول موجی ستاره ها را تعیین کرد می توان زمان عبور سیاره را از مقابل ستاره محاسبه کرده و مسیر حرکت آن را کشف کرد. همین محاسبات می تواند حرکت مخالف سیاره Wasp-17b را به اثبات برساند.


کهکشان آندرومدا همسایگانش را می بلعد

کهکشان آندرومدا همسایگانش را می بلعد

ازمنظر ساکنان زمین، «آندرومدا» یک کهکشان درخشان و آرام به نظر مى رسد که با چشم غیر مسلح نیز زیر آسمانى تاریک قابل مشاهده است؛ اما اخترشناسان کشف کرده اند که این کهکشان در حال بلعیدن همسایگانش است! کهکشان «آندرومدا» شامل تریلیون ها ستاره است و تنها ‌۵/٢ میلیون سال نورى با ما فاصله دارد؛ بنابراین جرمى بى نظیر براى مشاهده و مطالعه است، اما اخیرا اخترشناسان رشته‌هایى از ستارگان را در لبه هاى بیرونى آن مشاهده کرده و متوجه شده اند که آنها باقى مانده هایى از یک آشفتگى ناشى از بلعیده شدن هستند که آندرومدا از کهکشان‌هاى کوچک اطراف آنها را جذب کرده است! هدف بعدى آندرومدا کهکشان مثلث است که به برخورد دو کهکشان مى انجامد. به نوشته پارس اسکاى، همچنین دانشمندان دریافتند که بسیارى از ستارگانى که در کهکشان آندرومدا وجود دارند، نمى توانند در این کهکشان شکل یافته باشند زیرا تراکم و چگالى گاز در ناحیه اى دور از هسته کهکشان به منظور شکل گیرى ستارگان در این ناحیه بسیار کم است؛ بنابراین مى توان گفت این ستارگان باقى مانده کهکشان هاى کوچکتر هستند که توسط آندرومدا بلعیده شده اند!

منبع:ایسنا - مرکز خبری GSI


آبهای زیرزمینی در وقوع زلزله های قوی نقش کلیدی دارند

آبهای زیرزمینی در وقوع زلزله های قوی نقش کلیدی دارند

دانشمند‌ان به تازگى دریافته‌اند که آب‌هاى زیرزمینى نقش کلیدى در بروز زمین لرزه‌هاى قدرتمند ایفا مى‌کنند. این دانشمند‌ان معتقدند که یافته جدید آنها مى‌تواند به کارشناسان زلزله شناسى در جهت نجات جان انسانها کمک کند. یک گروه از دانشمند‌ان بین‌المللى، نقش آب را در شکست پوسته زمین در لایه‌هاى زیرین و عمیق و در نهایت وقوع زلزله‌هاى قدرتمند بررسى کرده‌اند. همچنین در این پژوهش نقش آبهاى زیرزمینى در تغییر حرکات پویاى گسل‌ها و در نهایت شکل‌گیرى آتشفشانها مورد ارزیابى قرار گرفت. این پژوهش از سوى گرانت کالدویل، دانشمند‌ نیوزلندى انجام شده و یافته جدید بر اساس اندازه‌گیرى‌هاى امواج الکترومغناطیس با فرکانس پایین به دست آمده است. این اندازه‌گیریها به محققان امکان داده است تا مناطقى در زیرزمین را که به لحاظ الکتریکى رسانا هستند، مشاهده کنند. از آنجا که آب مایعى رسانا است و فعالیت الکتریکى نیز در زیر گسل‌هاى بزرگ زیاد است؛ لذا مى‌تواند در بروز زمین لرزه‌ها نقش اصلى داشته باشد.

منبع: ایسنا - مرکز خبری GSI


کشف بقایاى مهمى از عصر یخ در انگلیس

کشف بقایاى مهمى از عصر یخ در انگلیس

حفاریهاى باستان شناسان در غارى در انگلیس ، به کشف دندان ها و استخوان هاى حیواناتى نظیر کفتار، گوزن و کرگدن از اواخر عصر یخ منجر شد. این حفارى در "غار کنتس" در تورکواى همچنین به کشف یک سرنیزه 15 هزار ساله موسوم به "ساگائى" که از شاخ گوزنى از همان ناحیه ساخته مى شد، منجر شده است.تصور مى شود این سرنیزه اولین نمونه کامل باشد که در انگلیس یافت مى شود.این حفارى که توسط دانشگاه دورهام و دانشگاه شفیلد سازمان داده شد بخشى از یک مطالعه درباره نئاندرتال هاست.تیم حفارى، که بودجه آن از طریق منابع خصوصى تامین شد، مى کوشد دریابد که نئاندرتال ها دقیقا چه زمانى و به چه علت منقرض شدند.این تیم همچنین امیدوار است دریابد که گونه ما انسان ها اولین بار چه زمانى وارد انگلیس شد و اینکه آیا نابودى انسان نئاندرتال به ورود انسان مدرن مربوط است یا نه. کسب اطلاعات درباره نحوه زندگى غارنشینى در اواخر عصر یخ از دیگر اهداف گروه است.بعضى از اقلامى که در جریان این حفارى پیدا شده پس از تمیز کردن براى تاریخ گذارى با شیوه کربنى به مراکز علمى ارسال مى شود.گمان مى رود که قدمت دندان ها و استخوان هاى به جا مانده از کفتارها به 25 هزار سال قبل بازگردد.دکتر پل پتیت مدرس ارشد رشته باستان شناسى در دانشگاه شفیلد گفت: "حفارى ما هنوز در روزهاى نخست است، اما به کشف فسیل هاى عالى و یک سرنیزه از جنس شاخ گوزن از عصر یخ منجر شده است."او افزود: "این پژوهش ها درک ما را از دوره اى که از 50 هزار سال تا 10 هزار سال پیش را در بر مى گیرد بهبود چشمگیرى خواهد بخشید."پیش از آغاز این حفارى دولت باید براى آن مجوز صادر مى کرد زیرا غار کنتس قدیمى ترین سکونتگاه انسان در انگلیس شناخته شده و یک بناى یادبود باستانى به شمار مى رود

منبع: ایرنا - مرکز خبری GSI


کشف سیارکی با سیستم سه تایی در مدار زمین

کشف سیارکی با سیستم سه تایی در مدار زمین

مرکز رادار خورشیدی گلدستون ناسا اعلام کرد یکی از نزدیک ترین سیارکها در مدار زمین از سیستمی نایاب و سه تایی تشکیل شده است.رصدهای جدید راداری نشان می دهد شهاب سنگی که در نزدیکی زمین قرار گرفته است در واقع از سه سنگ کیهانی مجزا تشکیل شده است.

این سیستم کیهانی با نام شهاب سنگ 1994 CC در تاریخهای 12 و 14 ژوئن توسط سیستم رادار خورشیدی گلد استون ناسا تصویربرداری شد. در حالی که اکثر شهاب سنگها در کمربندی میان مریخ و مشتری در حرکت هستند برخی از آنها از این کمربند خارج شده و در مسیر مدار زمین در نزدیکی خورشید حرکت می کنند. در حدود 15 درصد از این شهاب سنگهای نزدیک به زمین از سیستمهایی دوتایی تشکیل شده اند و تقریبا کمتر از یک درصد از آنها سه تایی خواهند بود.

1994 CC که در محدوده 2.52 میلیون کیلومتری از زمین قرار گرفته است دومین سیستم سه تایی است که در میان اجرام نزدیک به زمین شناسایی شده است. ساختار سه تایی این شهاب سنگ از یک جرم مرکزی با قطر 700 متر تشکیل شده است که دو قمر کوچکتر آن را احاطه کرده اند. تحقیقات اولیه نشان می دهد قطر قمرهایی که جرم مرکزی را احاطه کرده اند حداقل 50 متر است. محققان در سال 2008 اعلام کردند شهاب سنگهای دوتایی تحت تاثیر انرژی که از نور خورشید طی طولانی مدت جذب می کنند تشکیل می شوند.

رصدخانه آرچیبو نیز در کنار رصد خانه گلدستون موفق به ردیابی این سیستم سه تایی نایاب از شهاب سنگهای نزدیک به زمین شده است. در عین حال اطلاعات مشترکی که توسط این دو مرکز ارائه شده است برای مطالعه خصوصیات فیزیکی و مداری  1994 CC مورد استفاده قرار خواهند گرفت.

بر اساس گزارش اسپیس، شهاب سنگ 1994 CC در سال 2074 در یکی از نزدیک ترین سطوح پرواز خود از زمین قرار خواهد گرفت. در این دوره زمانی این شهاب سنگ از ارتفاع 2.5 میلیون کیلومتری از سطح زمین عبور خواهد کرد.

منبع: مرکز خبری GSI


میز ناهار بزرگترین شکارچی دوره ژوراسیک رنگین نبوده است

میز ناهار بزرگترین شکارچی دوره ژوراسیک ( تیرانوساروس رکس ) رنگین نبوده است!

دیرینه شناسان آلمانی دریافتند که دایناسور گوشتخوار "تیرانوساروس رکس" تنها بچه دایناسورها را شکار می کرده و بنابراین سفره چندان رنگینی نداشته است.تیرانوساروس رکس به عنوان مخوف ترین شکارچی ماقبل تاریخ و شاه دایناسورها به شمار می رود.اکنون دیرینه شناسان و زمین شناسان دانشگاه مونیخ در بررسیهای خود نشان دادند که میز ناهار بزرگترین شکارچی دوره ژوراسیک بسیار ساده بوده است به طوری که این جانور تنها از بچه دایناسورهای گیاهخوار به عنوان غذا استفاده می کرده است. در حقیقت دایناسورهای نوجوان که اغلب مشغول بازی بوده و در مقابل حملات شکارچیان بی تجربه و بی دفاع بوده اند مورد حمله این دایناسور قاتل قرار می گرفته اند. این دانشمندان با بررسی استخوان آرواره این جانور به این تحقیقات دست یافتند و نشان دادند تصویری که تاکنون از تیرانوساروس رکس در فیلمهای علمی تخیلی ارائه می شد که در آنها این جانور با خشونت به شکار دایناسورهای گیاهخوار بزرگسال می رود و آنها را به دو نیم می کند از واقعیت بسیار دور است. به طوری که این جانور تنها قادر بوده دایناسورهایی را که ابعاد آنها بسیار کوچک بوده اند را شکار کند.

منبع: مرکز خبری GSI


تخته سنگى با نقش ردپاى دایناسور در کرمان کشف شد

تخته سنگى با نقش ردپاى دایناسور در کرمان کشف شد

به گزارش روابط‌عمومى سازمان زمین‌شناسى و اکتشافات‌معدنى کشور، مهندس مسعود ناظم‌زاده سرپرست مدیریت زمین‌شناسى و اکتشافات‌معدنى جنوب شرق کشور (کرمان)، از کشف تخته‌سنگى با نقش ردپاى دایناسور در کرمان خبر داد و گفت: این تخته‌سنگ که قدمت آن بیش از 190 میلیون سال تخمین زده مى‌شود، به‌طور اتفاقى در منزل یکى از اهالى روستاى دشتخاک واقع در زرند کشف شد.

وى با بیان این‌که این سومین رد‌پاى دایناسور کشف شده در استان کرمان است، خاطرنشان کرد: این تخته‌سنگ داراى ابعاد 50 در 80 سانتى‌متر و ضخامت 5 سانتى‌متر است و شامل 14 تا 15 نقش پاى بچه دایناسور است.

سرپرست مدیریت زمین‌شناسى و اکتشافات‌معدنى جنوب شرق کشور درباره چگونگى کشف این تخته‌سنگ، یادآور شد: این تخته‌سنگ بیش از 30 سال به عنوان دیواره حوضچه منزل یکى از اهالى دشتخاک استفاده مى‌شد که دهیار سابق منطقه از نزدیکان صاحب‌ خانه به‌طور غیرمنتظره متوجه نقوش غیرعادى در آن شد که پس از اطلاع به یکى از دوستان زمین‌شناس خود، تخته‌سنگ مورد نظر به مدیریت زمین‌شناسى و اکتشافات‌معدنى جنوب شرق کشور منتقل شد.

ادامه مطلب

اخترشناسان « جعبه جواهرات کیهانى » را گشودند

 

اخترشناسان « جعبه جواهرات کیهانى » را گشودند

اخترشناسان و دانشمند‌ان علم نجوم، «جعبه جواهرات رنگارنگ کیهانى» را در تصویرى شگفت انگیز در آسمان گشودند. ب مجموعه‌ها و خوشه‌هاى ستاره‌اى جزو درخشانترین اجرام آسمانى و در عین حال خیره کننده ‌ترین و زیباترین اجرام کیهانى هستند که در آسمان به چشم مى خورند. یکى از این مجموعه‌هاى بسیار شگفت انگیز که در اعماق صورت فلکى «صلیب جنوبی» شناسایى شده به «جعبه جواهرات کیهانى» شهرت گرفته است. این مجموعه رنگارنگ و چشم انداز «کاپاکروسیز» نام دارد که با نام علمى NGC 4755 نیز شناخته شده است. این «جعبه جواهرات کیهانى» به قدرى درخشان است که با وجود فاصله زیاد حتى با چشم غیر مسلح نیز قابل رویت است. به گفته اخترشناسان، این مجموعه ستاره‌اى ترکیبى جلوه کننده از تضاد رنگهاى ستاره‌هاى آبى و نارنجى است که با تلسکوپ هرشل رصد شده‌اند. این قبیل مجموعه‌هاى ستاره‌اى اغلب متشکل از چندین هزار ستاره هستند که با پیوندهاى سبکى با کمک جاذبه کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. به گفته پژوهشگران از آنجا که این ستاره‌ها همگى با هم از ابر و گاز و غبار یکسان شکل مى‌گیرند، سن و ترکیبات شیمیایى آنها شبیه به یکدیگر است و در نتیجه براى انجام مطالعات آزمایشگاهى در زمینه‌ چگونگى تکامل ستاره‌ها گزینه‌هاى بسیار مناسبى هستند. دانشمند‌ان محاسبه کرده‌اند که مجموعه «جعبه جواهرات کیهانى» حدود 6 هزار و 400 سال نورى از زمین فاصله دارد و طول عمر آن تقریبا 16 میلیون سال است.

منبع: مرکز خبری GSI


کهکشانها از صدای ستارگان مرده انباشته شده اند

کهکشانها از صدای ستارگان مرده انباشته شده اند

محققان موسسه تکنولوژیکی کالیفرنیا بر این باورند نشانه های رادیویی که بر روی رادار تلسکوپهای رادیویی به چشم می خورند در واقع اصواتی هستند که از ستاره های نوترونی که مدتها پیش مرده اند در فضا طنین انداز می شوند.نشانه های رادیویی مرموزی که از بخشی خالی از فضا بر روی رادارها به ثبت رسیده است می تواند صدای ستاره هایی باشد که مدتها پیش مرده اند.از دهه 1980 تا کنون 13 نشانه رادیویی بر روی رادار تلسکوپهای رادیویی روشن شده اند، این نشانه ها بر روی مناطقی ظاهر شده اند که هیچ ستاره یا کهکشانی در آن وجود ندارد و برای روزها یا ساعتها ادامه پیدا می کنند. محققان موسسه تکنولوژی کالیفرنیا بر این باورند این نشانه ها می توانند اصوات بقایای حجمی وسیع از اجساد ستاره هایی نوترونی باشند که به شکلی نامرئی در جهان در حال پرسه زدن هستند. بیشتر کهکشانها از میلیاردها ستاره نوترونی نامرئی برخوردارند. برخی از ستاره های نوترونی که تازه متولد شده اند به دلیل چرخش سریع و غیرعادی و تابش امواج رادیویی قابل ردیابی هستند که با گذشت زمان این ویژگی خود را از دست داده و نامرئی می شوند.به گفته دانشمندان در صورتی که هر یک از ستاره های نوترونی در هر چند ماه انفجاری از پرتوهای رادیویی از خود ساطع کنند شاید پس از جذب گازهای بین ستاره ای بتوان ستاره های نزدیک تر به زمین را ردیابی کرد. دانشمندان بر این باورند ستاره های نوترونی بهترین پدیده برای توضیح دادن این نشانه های راداری به شمار می روند.بر اساس گزارش نیوساینتیست، نشانه های راداری از طریق رادار تلسکوپ VLA در رصدخانه ملی رادیویی نجوم در نیو مکزیکو به ثبت رسیده است و دانشمندان قصد دارند با استفاده از رصد خانه پرتو ایکس چاندرا به کشف موقعیت پالسهای رادیویی پرداخته و ویژگی های تابش ایکس را در ستاره های نوترونی مورد بررسی قرار دهند.

منبع: مرکز خبری GSI


راز پرتوهای کیهانی فاش شد

راز پرتوهای کیهانی فاش شد

گروهی از ستاره شناسان در یک سمپوزیوم بین المللی توانستند راز پرتوهای کیهانی را فاش کنند و نشان دهند که این پرتوها چگونه پنهان می شوند و چطور شتاب می گیرند.25 موسسه تحقیقاتی بین المللی با شرکت در برنامه "تلسکوپ سیستم ردیابی تصویربرداری از پرتوهای پر انرژی" وابسته به سمپوزیوم علمی انریکو فرمی در واشنگتن با انجام مطالعاتی بر روی هسته کهکشان M82 به این نتایج دست یافتند. نتایج این کشف یک گام بزرگ در مسیر درک پرتوهای کیهانی است. کهکشان بسیار نورانی M82 در فاصله حدود 12 میلیون سال نوری از زمین در مسیر صورت فلکی دب اکبر قرار دارد. این کهکشان به مدت صدها میلیون سال با جزایر ستاره ای اطراف خود از طریق نیروی گرانش فعل و انفعال می کرد. از جمله جزایر ستاره ای که M82 با آنها تعامل می کرده است کهکشان مارپیچ M81 نام دارد. فعل و انفعال مداوم M82 با همسایگان خود موجب شده است این کهکشان بد شکل شده و در هسته آن یک منطقه بسیار فعال ایجاد و ستاره های زیادی در این منطقه مخفی شوند. از این دوره یک چشمه از پرتوهای کیهانی بسیار قوی جریان یافت که قدرت آن 500 برابر بیشتر از جریان متوسطی است که در کهکشان راه شیری اندازه گیری شده است. نتایج این کشف می تواند در خصوص بسیاری از جنبه های دیگر فیزیک کیهانی و سیاه چاله ها توضیح دهد. این گروه از محققان برای انجام رصدهای خود از چهار تلسکوپ نوری 12 متری واقع در آریزونا استفاده کردند و تحقیقات خود را از ژانویه 2008 تا آوریل 2009 انجام دادند

منبع:www.gsi.ir


کشف آب در کره ماه

کشف آب در کره ماه

 

ساعاتی پیش ناسا در یک کنفرانس خبری اعلام کرد که توانسته در ماه، آب کشف کند. آنتونی کولاپرت اعلام کرد که "این اکتشاف فصل جدیدی در درک ما از کره ماه ایجاد کرده است." اکتشافی که می تواند منجر به تاسیس پایگاه فضایی در همسایه نزدیک زمین بشود.

این کشف بر اساس تحقیقات مختلف و اطلاعات دریافتی از شلیک موشک به سطح این کره، در ماه گذشته صورت گرفته است. اطلاعات فعلی از نیمه تاریک و نزدیک به قطب جنوبی ماه به دست آمده است.

منبع:بخش خبری سازمان فضایی ناسا - ایرنا


دقیقترین نقشه دانشمندان از قطب جنوب

انتشار نقشه جدید قطب جنوب توسط دانشمندان انگلیسی و آمریکایی در اکتشاف این قاره انقلابی به پا خواهد کرد. تصویر بدست آمده فقط یک عکس نیست بلکه ثبت تاریخی چگونگی تغییر قطب جنوب و دنبال کردن تغییرات بطور شفاف و واضح را شامل می شود.

دانشمندان اداره ملی هوانوردی و فضایی، مرکز مطالعات زمین شناسی و بنیاد علوم ملی آمریکا و مرکز مطالعات قطب جنوب انگلیس اعلام کردند تصویر موزاییکی ماهواره لندست Landsat از قطب جنوب، تقریبا دید ماهواره‌ای شفافی از قاره قطب جنوب با تفکیک پذیری ‪ ۱۰‬برابر بیش از تصاویر ماهواره‌ای پیشین را تهیه کرده است. این گروه تحقیقاتی از ماهواره لندست ‪ ۷‬ناسا برای تهیه این تصاویر استفاده کرد.

محققان می‌گویند این تصاویر بی‌نظیر موزاییکی، دقیق‌ترین تصویر زمین فیزیکی، رنگی و با تفکیک پذیری بالا که تا کنون از قطب جنوب تهیه شده است را ارائه می دهد.

"رابرت بیندس‌کادلر" دانشمند ارشد آزمایشگاه علوم هیدروسفری و بیوسفری ناسا در مرکز پرواز فضایی "گادارد" در "گرین بلت" گفت، این طرح ابتکاری مانند تماشای تلویزیون وضوح بالا (‪ (HDTV‬ با رنگهای طبیعی و واقعی در مقابل تماشای تلویزیون سیاه و سفید است.

این تصاویر فقط یک عکس نیست بلکه ثبت تاریخی در مرور زمان از چگونگی تغییر قطب جنوب ارائه و به ما کمک می‌کند تا تغییرات را بطور شفاف و واضحی دنبال کنیم.

تصاویر موزاییکی لندست از قطب جنوب را می‌توانید از http://lima.usgs.gov مشاهده کنید. (شکل زیر نمایی از سایت USGS است)

 

دقیقترین نقشه دانشمندان از قطب جنوب

منبع: یونایتدپرس - پایگاه خبر علمی صدای آسمان


بارش شهابی اسدی سال 1388

کسانی که بارش شهابی اسدی را در سالهای 81-1377 رصد کرده اند، موفق به مشاهده یکی از مهیج ترین پدیده های نجومی دهه های اخیر شده اند. از این بین بارش اسدی 1378 ویژگی خاصی داشت. رصدبارش شهابی اسدی سال 1388گران ایرانی چند ماه پس از مشاهده آخرین کسوف قرن،چشم انتظار رگبار شهابی اسدی بودند. پیش بینی ها نشان می داد که اوج بارش شهابی در ساعت 5:30 با شدت چند هزار شهاب در ساعت رخ خواهد داد. ایران و کشورهای آسیای غربی بهترین شرایط را برای رصد داشتند چرا که در زمان اوج و در تاریکی سحرگاه، کانون بارش در ارتفاع قابل توجهی قرار داشت.

 انتظار به پایان رسید و همانطور که پیش بینی شده بود رصدگران ایرانی شاهد یکی از با شکوه ترین بارش های شهابی بودند. آسمان شهاب باران می شد. در یک لحظه دهها شهاب اسدی در آسمان ظاهر می شدند. تعدا شهابها به حدی بود که فرصت چشم برهم زدن را هم نمی دادند.


ادامه مطلب

موفقیت درخشان بابک امین تفرشی

هفته گذشته، سالن بوواردهال در شهر استکهلم سوئد میزبان مراسم سالانه اهدای جایزه لئونارت نیلسون بود، این جایزه همه ساله به افرادی اهدا می‌شود که نقشی سازنده در توسعه علم با استفاده از روش‌های عکاسی ایفا کرده‌اند.

این جایزه نام خود را از عکاس برجسته علمی جهان لئونارت نیلسون وام گرفته است. مردی که عکس‌های حیرت‌انگیز او از جنینی داخل رحم برای مدت‌ها توجه جهانیان را به خود جلب کرده بود، هفته گذشته در مراسمی باشکوه در پایتخت سوئد، لئونارت نیلسون جایزه سال 2009 بنیاد خود را شخصا به برندگان امسال این جایزه اهدا کرد.

آنچه این جایزه را مهم‌تر از سال‌های قبل می‌کرد، حضور یکی از عکاسان پیشگام ایرانی به عنوان برنده این جایزه بود. بنیاد نیلسون جایزه امسال خود را به‌طور مشترک به خانم کارولین پورکو، مسوول سامانه تصویربرداری فضاپیمای کاسینی که اکنون در مدار سیاره زحل قراردارد و بابک امین تفرشی، عکاس نجومی برجسته کشورمان اهدا کرد.

موفقیت درخشان بابک امین تفرشی

بابک امین تفرشی که با حضور در این مراسم ضمن دریافت جایزه خود، سخنرانی کوتاهی درخصوص عکاسی نجومی نیز برای حاضران ایراد کرد، بنیانگذار پروژه جهانی جهان در شب یا TWAN است که در آن، گروهی از عکاسان برجسته جهان قصد به تصویر کشیدن شکوه طبیعت و آثار تاریخی بشر در ترکیب با زیبایی‌های آسمان شب را دارند. این پروژه امسال به عنوان یکی از پروژه‌های ویژه سال جهانی نجوم نیز انتخاب شده بود.

بابک امین تفرشی، روزنامه‌نگار علمی و عکاس پیشرو کشورمان است که تاکنون علاوه بر فعالیت‌های حرفه‌ای خود، نقش موثری در ایجاد نهادهای علمی در حوزه نجوم آماتوری کشور ایفا کرده و صدها سخنرانی و کارگاه ترویجی را در سراسر ایران و جهان برگزار کرده است. دریافت جایزه معتبر نلسون از سوی بابک امین تفرشی، دامنه فعالیت‌های نجومی کشور را توسعه خواهد داد.

نویسنده : پوریا ناظمی


مترجم اینترنتی گوگل

بالاخره پس از مدتها بخش ترجمه سایت گوگل زبان فارسی را هم به زبانهای زیر مجموعه خود اضافه کرد. برای استفاده از این امکان استثنایی که در صوت تکمیل می تواند زبان فارسی را به هر زبانی از زبان های زیر مجموعه ترجمه کند،‌کافی است به نشانی http://translate.google.com مراجعه کنید. و زبان مبدا یا مقصد خود را Persian Alpha انتخاب کنید تااز همه امکانات قبلی مترجم های آنلاین گوگل نظیر ترجمه متن یا ترجمه یک وب سایت از زبان های زیر مجموعه به فارسی یا فراسی به دیگر زبان ها برخوردار باشید . اما خیلی ذوق زده نشوید. این مترجم هنوز تازه کار است و راه زیادی دارد تا فارسی را خوب یاد بگیرد. برای همین گوگل در زیر بخش ترجمه شده امکانی را اضافه کرده که اگراحساس می کنید ترجمه درست نیست - که خوب در مرحله فعلی واقعا هم ترجمه ها جالب نیستند - پیشنهاد خود را برای ترجمه مفید ارایه دهید تا با کامل شدن این بانک اطلاعاتی به مرور زمان کیفیت این ترجمه ها بهبود پیدا کند.

مترجم اینترنتی گوگل

نویسنده : پوریا ناظمی


ساعت های آفتابی

ساعت های آفتابی

 اینک هزاران سال از اولین نگاه عاشقانه ای که به آسمان دوخته ایم می گذرد، در این سالها چیزهای بسیاری آموخته ایم که به یاری آن دیدمان را از کیهان بهتر کرده ایم.
به کمک جادوی فناوری امروز می توانیم به واقعیت اجرامی پی ببریم که زمانی در مرزهای باورهای اساطیری مان زندگی می کردند و امروز به حوزه مشهودات آمده اند؛ اما در این روند رو به رشد و دوست داشتنی پیشرفت علم ، برخی کشورها سرمایه های عظیم خود را فراموش کردند و بهایی عظیم و هنگفت و صدالبته بی دلیل پرداخته اند

برخی از این سرمایه ها دیگر هیچ گاه بازنمی گردند، اما برخی دیگر را شاید بتوان تا حدی دوباره به یادها آورد. امروزه بسیارند دانشمندان فراموش شده ایرانی که در دوران اوج و شکوه تمدنی کهن که امروز جزو راویان خسته داستان های کهن ، کسی از آنها یاد نمی آورد، چراغی در دست راه پیش روی دانش را روشنایی می بخشیدند و امروز از فراموشان ملتی اند که هرچه دارند جز این نامهای کهن و وارثان راه و نام آنها نیست.
زمانی نه چندان دور، باورهای علمی به بهانه های گوناگون راه به زندگی ما می گشودند، اما امروز به بهانه مدرن شدن آنها را از زندگی خود بیرون کرده ایم و دیگران آنها را به شهرهای خود خوانده اند؛ شاید میان همه این نمادهای علمی ، ساعتهای آفتابی داستانی غم انگیزتر از بقیه دارند.
انسان از زمانی که به یاد می آورد به طبیعت می نگریسته و چرخه تکرار شونده آن را پیش رو داشته است. بهار، تابستان ، پاییز و زمستان نشان از توالی منظمی بود که برای بشر نخستین ، معنی مهمتری از ما داشت.
آن دوران که بشرهنوز متمدن تر و کشاورز نشده بود این چرخه نشان از فصل مناسب شکار یا کوچی مرگبار می داد و در دوره ای بعد درک این توالی ها از نان شب هم واجب تر شد، چراکه نان مردم در دست دانستن درست فصل ها بود و کشاورزی بی دانستن زمان کشت و داشت و برداشت هیچ سودی برای مردمان به همراه نداشت. در تمام تمدنهای بزرگ اولیه ، تقویم به عنوان نیازی ضروری برای مردمان به وجود آمد و شاید بتوان تقویم را نخستین دانشی دانست که بشر سعی در توسعه آن داشت.


ساعت های نخستین
موضوع اصلی تقویم سنجش و نگهداری زمان بود و زمانی که این تقسیم بندی به بخشهای کوچکتر می رسید نیاز اصلی انسان به نگاه داشتن زمان های مربوط به یک روز نیز افزایش یافت.
حضور خورشید در آسمان و توالی روز و شب نخستین تقسیم بندی های شبانه روزی را به وجود آورد و این گونه بود که کم کم مساله نگاه داشتن حساب زمانهای یک روز بیشتر به چشم آمد و به این ترتیب نخستین ابزارهای سنجش زمان و حداقل مشخص کردن نقاط مهم ساعتهای شبانه روز بیشتر مطرح شد و نخستین ابزارهای سنجش زمان نیز شکل گرفت و گسترش پیدا کرد و به این ترتیب نخستین ساعتها به عرصه وجود گام گذاشتند.
در این میان ساعتهای آفتابی شکل گرفتند و یکی از باستانی ترین ابزارهای سنجش زمان را شکل دادند که تاکنون به حیات خود ادامه داده و نقشی تاریخی و مهم در تاریخ پیشرفت علم بازی کرده اند؛ چراکه با بهبود درک انسان از کره آسمان کارایی آنها نیز بهتر و دقیق تر شده اند.
براساس نوشته های هرودوت ، تاریخچه ساعتهای آفتابی به بیش از 5000سال پیش بازمی گردد. هرودوت منشا این ابزارهای سنجش زمان را به سومری ها و کلدانی ها نسبت می دهد؛ اقوامی پیشرویی که در منطقه بین النهرین می زیستند. این مردمان نخستین کسانی بودند که تقسیم بندی های دقیقی از زمان ارائه کردند.
تقسیم بندی 24ساعته زمان که امروزه نیز آن را به کار می بریم یادگاری از این اقوام است. ابتدا نخستین ساعتهای آفتابی که شاید قدمت آنها به پیش از این اقوام هم برسد تنها شاخص هایی بودند که زمان عبور خورشید از نصف النهار ناظر (یا همان ظهر شرعی) و بلندترین نقطه آفتاب در آسمان را نشان می دادند، اما سومری ها این ابزار را گسترش دادند و اولین نمونه های ساعتهای آفتابی عمودی را ساختند.
در این ساعتها که ساده ترین نوع ساعتهای آفتابی است ، یک شاخص عمودی سایه ای را بر صفحه ای می اندازد که تقسیم بندی های آن ساعت روز را نشان می دهد.
این دانش در سالهای بعد و با تغییر کانون های تمدنی گسترش بیشتری پیدا کرد. دهها نوشته نقش و تحول این ساعتها را در حوزه های تمدنی دیگر از چین تا مصر و ایران و یونان نشان می دهد.
بر مبنای مدارک موجود نخستین کسی که به محاسبات نظری ساعتهای آفتابی با دقت توجه کرد و باعث رواج آنها شد آنکسیماندر اهل ملطیه در قرن 6پیش از میلاد بود. در این دوران بود که ساعتهای آفتابی در نقاط مختلف امپراتوری یونان گسترش یافت.
در بیشتر میدان های شهر، ساعتهای آفتابی روی پایه های عمودی نصب می شدند تا مردم از زمان آگاه شوند و از آن گذشته در بسیاری از معابد و منازل این دوران می توان حضور ساعتهای آفتابی را جستجو کرد.


خارج از تمدن یونانی
در سالهای حدود 340پیش از میلاد، ستاره شناسی کلدانی به نام بروسوس ، ساعتهای آفتابی کروی را طراحی کرد. در این ساعت آفتابی جذاب شاخص درون نیمکره ای قرار می گرفت که علاوه بر نشان دادن زمان بر حسب یک تقسیم بندی 12ساعته طول روز، بلندای سایه نیز فصلها را مشخص می کرد. به این ترتیب گامهایی برای پیچیده تر کردن طراحی ساعتهای آفتابی برداشته شد. این روند تحول به طور گسترده ای ادامه یافت.
در حدود 27پس از میلاد مهندس و معماری رومی به نام ویرتوویوس ، حدود 13نوع ساعت آفتابی متفاوت را طراحی و معرفی کرد و شاید یکی از جذاب ترین نمونه آنها ساعتهای آفتابی قابل حمل ونقل بود تا کاربران هر جایی که هستند بتوانند زمان را بسنجند.
این پیشرفت پس از ارائه نظریه زمین مرکزی بطلمیوس در کتاب تاثیر گذار او مجسطی ، باز ادامه یافت و نظریه پردازان بر مبنای این نظر، ساعتهای آفتابی را در گوشه و کنار جهان گسترش دادند.
در کنار فرهنگ یونانی این ابزار در گوشه و کنار جهان متمدن آن زمان نیز به کار گرفته می شد و طرحهای گوناگونی از آن گسترش می یافت و بویژه در پرستشگاه های جهان باستان به طور جدی مورد توجه قرار می گرفت.
ای.سی.کروپ ستاره باستان شناس برجسته ، از ساعت آفتابی کهنی سخن به میان می آورد که در محوطه معبد چغازنبیل در شوش نصب بوده است.
اگرچه این نظریه با نقدهای بسیاری مواجه شده ، اما به هرحال می توانند نشانه ای از گستردگی استفاده از ساعتهای آفتابی در خارج از مرزهای تمدن یونانی باشد.
با آغاز تمدن اسلامی - ایرانی ، طراحی این ساعتها با دقتهای بیشتری همراه شد. اینک علاوه بر تمام کاربردهای پیشین این ابزارهای می بایست نقشی بزرگتر به عهده گیرند و زمان اوقات شرعی را برای مسلمین به نمایش بگذارند.
ریاضیات پیشرفته این دوران به کمک طراحان و اخترشناسان آمد تا ساعتهای آفتابی پیچیده نه تنها به عنوان ابزاری علمی و رصدی که به عنوان ابزار تعیین وقت مناسک مذهبی در گوشه و کنار مرزهای تمدن کهن اسلامی گسترش یابند.
این گسترش نه تنها پس از انقلاب خورشید مرکزی کوپرنیک متوقف نشد، بلکه شناخت دقیق تر آسمان ها و حرکات زمین باعث شد این ابزار به دقت بالاتری نیز دست یابد و نمونه های جدیدتری از آن ساخته شود.
در تمام این دوران ساعتهای آفتابی در کنار کارکرد اصلی خود از جهتی دیگر نیز مورد توجه قرار گرفتند و آن استفاده از مفاهیم زیبایی شناسی در طراحی آنها بود به طوری که کم کم ساعتهای آفتابی نمادی شدند از ترکیب علم ، هنر و فرهنگ با گذشت زمان و بروز و ظهور فناوری های نوین کم کم ساعتهای آفتابی کاربری علمی خود را از دست دادند و جایگاه خود را به ساعتهای مکانیکی ، دیجیتال و اتمی دادند.
در عصر دقت دیگر نمی شد کارها را با تکیه بر سایه پیش برد، اما مهم اینجاست که ساعتهای آفتابی هیچ گاه قدر و منزلت خود را از دست ندادند.اینک با وجود گذشت سالها ساعتهای آفتابی به عنوان نمادی از هویت تاریخی و علمی کشورهای گوناگون و از آن مهمتر به عنوان نمادی از تلاقی علم ، فرهنگ و هنر به یادگار مانده اند و هرروزه تعداد آنها افزوده می شود.
گاهی تنها همان ایده های اولیه به کار می رود و گاهی نوآوری های جذابی در آنها دیده می شود که نشانگر ریاضیاتی پیشرفته در پشت آن است.


با چند ساعت آفتابی
امروزه ، عصر ساعتهای آفتابی دیجیتال یا ساعتهای آفتابی که با شکست نور کار می کنند و صدها نوع دیگر آغاز شده است.
متاسفانه در کشور ما این داستانی فراموش شده است و در قلب تمدن کهن و باستانی ایرانیان و در مرکز تمدن عظیم اسلامی - ایرانی که زمانی مبتکر دهها و صدها گونه جدید ساعتهای آفتابی بوده است ، امروزه دیگر به زحمت می توان نشان از ساعتهای آفتابی گرفت.
این در حالی است که در کشوری مانند فرانسه در سالهای اخیر نه تنها تمامی ساعتهای آفتابی قدیمی شناسایی و در صورت نیاز بازسازی شده که هزاران مورد جدید ساخته شده اند.
بر طبق آمار موجود بیش از 30هزار ساعت آفتابی در گوشه و کنار فرانسه دیده می شود. ایتالیایی ها هر ساله با برگزاری جشنواره ساعتهای آفتابی صدها مورد جدید آنهارا در نقاط گوناگون نصب می کنند، اما در جایی که زمانی مهد رشد این ابزارها بوده است نه تنها این ساعتها دیگر ساخته نمی شوند که نمونه های موجود در مساجد، میدان ها و غیره نیز فراموش شده اند.
آیا شما می دانید در شهر شما چند ساعت آفتابی وجود دارد؟ آیا تا کنون فکر کرده اید به جای تزیین های نامانوسی که بر سر در ساختمان های جدید نصب می شود می توان ساعت آفتابی زیبایی که جدا از دقت علمی ، تابلویی هنری نیز باشد نصب کرد و آیا می دانید خود شما می توانید برای محل زندگی یا کار خود چنین ساعتهایی بسازید؟
امروزه ترویج ساخت ساعتهای آفتابی نه تنها یادآور میراث با ارزشی است که متاسفانه در آستانه فراموشی است که نقش آموزشی فوق العاده بالایی دارد.
به راستی چه اشکالی داشت که با نیمی از هزینه ساخت ساعت عقربه ای که در کنار اتوبان همت تهران نصب شده است و از آن به عنوان بزرگترین ساعت عقربه ای خاورمیانه یاد می شود، ساعت آفتابی زیبایی بنا می شد تا هم به جذابیت گردشگری شهر تهران می افزود، هم مردم کاربرد دانش در زندگی روزمره را از نزدیک حس می کردند، هم بر زیبایی شهر افزوده می شد و هم کودکان و نوجوانان علاقه بیشتری به مسائل علمی پیدا می کردند؟
توجه به چنین مباحثی در کنار پیشرفت های روز باید صورت گیرد و اولین گام در این میان آشنا کردن همه با ارزشهای این ابزارها، نقش تاریخی و فرهنگی آنها و شاید مهمتر از آن بازیابی منابع موجود اندک است که اگر فراموش شود شاید برای همیشه از حافظه تاریخی ما پاک شوند.جشنواره ساعتهای آفتابی که از امسال قرار است به همت انجمن نجوم ایران در روز انقلاب تابستانی (بلندترین روز سال یا 31خرداد) برگزار شود چنین هدفهایی را برای خود تعیین کرده است ؛ بازیابی و احیای ساعتهای آفتابی موجود در کشور در کنار ترویج فرهنگ ساخت و استفاده از ساعتهای آفتابی مهمترین اهداف این جشنواره است.
شاید در همسایگی شما، در مسجد قدیمی شهر یا در خانه ای قدیمی ساعت آفتابی فراموش شده ای باشد که باید دوباره کشف شود.
ایران با فرهنگ طولانی و سابقه تمدنی بالایی که دارد متاسفانه بی توجه به چنین منابع اعتبار بخش فرهنگی راه خود را به پشتوانه میراث گرانقدر و انبوه خود پیش می برد، اما به یاد داشته باشیم که همه مردم جهان به دنبال اعتبار هستند و اگر غفلت ما ادامه یابد تمام افتخارات گذشته فراموش خواهد شد.
ساعتهای آفتابی یک نمونه است ؛ اما نشانه ای مهم از اهمیت دادن به گذشته ای پرشکوه خواهد بود که در عین حال می تواند در عصر حاضر، هم زیبایی بخش منازل ما باشد و هم یادآوری فرهنگی.
شاید ساخت و نصب یک ساعت آفتابی یا بازیابی یک نمونه قدیمی آن کار دشواری نباشد و گام بزرگی به حساب نیاید، اما همین گامهای کوچک است که در کنار هم سرنوشت یک فرهنگ را رقم می زند.

نویسنده : پوریا ناظمی


تلسکوپ ( دوربین نجومی )

مشخصات کامل تلسکوپ

مزایا و معایب

انواع و مدلهای گوناگون تلسکوپ

تعاریف کاربردی

تلسکوپ ( دوربین نجومی )

 

 

تلسکوپهای اولیه

شیشه نخستین بار ده هزار سال قبل ازمیلاد مسیح شیشه در غرب آسیا تولید شد و تمدنهای اولیه خیلی زود دریافتند که شیشه ای محدب خاصیت بزرگ نمایی دارد. عینک در حدود سال 1300 میلادی در ایتالیا اختراع شد، اما تلسکوپ، 300 سال بعد پدید آمد
مخترع آن یک عینک ساز آلمانی به نام هانس لیپرشی(1619-1570) محسوب می شود چرا که او در سال 1608 برای ثبت اختراعش اقدام کرد، اما او اولین نفری نبود که خاصیت ترکیب عدسی ها را کشف کرد
.  
تا قرنها ستاره شناسان هیچ وسیله کمکی بینایی برای رصد آسمان نداشتند. سپس در اواخر قرن شانزدهم، تلسکوپهای ساده در میدانهای جنگ اروپا نمایان شدند

 
در حوالی 1609،گالیله ستاره شناس ایتالیایی، بعد از شنیدن توصیفی از خواص تلسکوپ انکساری، یکی از این تلسکوپها را ساخت. از آن به بعد، تلسکوپ اساسی ترین ابزار ستاره شناسان بوده است.

تلسکوپ گالیله 

خیلی‌ها فکر می‌کنند که گالیله تلسکوپ را اختراع کرده است اما واقعیت این است که یک عینک ساز هلندی اول دوربین را ساخت. در واقع گالیله اولین کسی بود که در ایتالیا ساختن دوربین را یاد گرفت و با آن به آسمان نگاه کرد. برای این کار هم از پادشاه و کلیسا و ... هدیه گرفت و یک مستمری بسیار زیاد سالیانه هم به او اختصاص دادند. باز هم بر خلاف تصور خیلی‌ها ، دوربینی که گالیله با آن کار می‌کرد از دو عدسی محدب ( یکی شیئی و یکی چشمی ) ساخته نشده بود، بلکه عدسی شیئی (جلویی) محدب بود و عقبی یا شیئی ، مقعر بود که باعث می‌شد، تصویر حقیقی تشکیل بشود و جلوتر از جایی که هست دیده شود. دوربین‌های کوچک قدیمی ای که ممکن است شما هم داشته باشین، همین طوری هستند.  

مشخصات تلسکوپ 

به تلسکوپهایی که از دو عدسی محدب استفاده می‌کنند "شکستی" یا "انکساری" می گویند. یعنی نور را می‌شکنند و با این کار نور را کانونی می‌کنند. تلسکوپ در واقع وسیله‌ای است که به خاطر جمع آوری نور بیشتر (نسبت به چشم انسان) اهمیت دارد نه به دلیل بزرگنمایی. در واقع چشم انسان کمتر از یک سانتیمتر مربع برای جذب نور (درواقع عصبهای حسی برای احساس نور) دارد. پس اگر قطر شیئی تلسکوپی مثلا 10 سانتیمتر باشد، بیشتر از سی برابر چشم انسان نور جذب می‌کند. این باعث می‌شود که اجرام خیلی کم نورتر هم دیده شوند.

پس هر چه قطر شیئی بزرگتر باشد، تلسکوپ بهتری خواهیم داشت. مشکلی که در این بین وجود دارد این است که شیشه‌هایی را که به عنوان شیئی استفاده می‌شود، نمی‌شود از یک حدی بزرگتر ساخت. خود شیشه ، نور زیادی را جذب می‌کند و تا اندازه‌ای باعث تجزیه نور هم می‌شود. هرچند که با کمک راه حلهایی توانسته‌اند عدسی‌های بزرگی را تراش بدهند، اما باز هم این کار محدودیت زیادی دارد. اسحاق نیوتن اولین کسی بود که راه حلی برای این مشکل پیدا کرد.

اسحاق نیوتن که روی نور آزمایشهای زیادی انجام داده بود، برای جمع آوری نور بیشتر به جای عدسی از آینه مقعر استفاده کرد. آینه‌های مقعری که سطح آنها اندود شده‌اند. به این ترتیب ، مشکل شکست نور و ابیراهی رفع می‌شد. به کمک همین تکنولوژی است که ما امروزه می‌توانیم تلسکوپهای غول پیکر بسازیم و در اعماق آسمان جستجو کنیم. البته بعدها انواع دیگری از تلسکوپها هم به وجود امدند که اساس کار انها بر روی استفاده از آینه مقعر است

توان های یک تلسکوپ:

1 روشنی ظاهری شیء را افزایش می دهد،افزایش روشنی به توان جمع آوری نور تلسکوپ بستگی دارد
2
جزییاتی را که با چشم برهنه نمی توان دید واضح می سازد.این که تلسکوپی این کار را با چه کیفیتی انجام می دهد به توان تفکیک تلسکوپ بستگی دارد

3
شیء را بزرگ تر می نماید یا موجب می شود که نزدیک تر به چشم آید.این کار در تلسکوپ ها به توان بزرگنمایی تلسکوپ بستگی دارد

توان جمع آوری نور یک تلسکوپ:
 
مهمترین کار یک تلسکوپ جمع آوری مقدار زیادی نور از یک ستاره است.تلسکوپ این نور را به هم می فشرد و به صورت تابه ی باریکی در می آورد که وارد مردمک چشم می شود. توان جمع آوری نور،رویت ستارگانی را ممکن می سازد که قدرشان از 6 بیشتر است.یعنی ستارگان کم فروغی که با چشم برهنه دیده نمی شود.توان جمع آوری نور فقط به عدسی شیئی بستگی دارد و با مساحت آن متناسب است یا توان جمع آوری نور با مجذور قطر عدسی شیی متناسب است

توان تفکیک یک تلسکوپ:
 
توان تفکیک رابطه ی نزدیک با رویت واضح جزییات دارد.هرچه توان تفکیک تلسکوپی بیشتر باشد جزییات واضح تری دیده می شود.مثلا اگر در آسمان نقطه ای نورانی که به چشم برهنه یک ستاره می آید،با تلسکوپ با توان تفکیک زیاد،دو یا چند ستاره دیده شود.توان تفکیک چشم معمولی 6 دقیقه است.عدم توانایی تفکیک نقاطی که زاویه ای کمتر از 6 دقیقه دارند معلول یکی از خواص بنیادی نور که پراش نام دارد،است.بر اثر پراش،هر نقطه ی نورانی جسم،تبدیل به یک نقطه ی نورانی بر شبکیه نمی شود بلکه بصورت قرص کوچکی در می آید.برای هر نقطه از جسم یک قرص تصویر وجود دارد.این قرص تصویر را معمولا تصویر جعلی یا الگوی پراش می نامند.

توان بزرگنمایی یک تلسکوپ:

تلسکوپ زوایا را بزرگ می کند 
یکی از کارهای این وسیله بزرگ نمودن زوایایی است که اشیاء مورد مشاهده تحت آنها
 
رویت می شوند.این کار بزرگنمایی زاویه ای است.به این ترتیب اگر با چشم برهنه جسمی
 
تحت زاویه 3 درجه دیده شود و با تلسکوپ تحت زاویه 45 درجه دیده شود،این تلسکوپ
 
دارای توان بزرگنایی 15 مرتبه است.بزرگنمایی زاویه ای تنها بزرگنمایی است که یک
 
تلسکوپ انجام می دهد

توان بزرگنمایی هر تلسکوپ به فاصله کانونی عدسی شیی به فاصله کانونی چشمی بستگی دارد

افزایش بزرگنمایی،میدان دید واقعی را کم می کند.با دو برابر کردن بزرگنمایی قطر زاویه ای دید نصف می شود.

میدان دید ظاهری چشمی کمیت ثابتی است که سازنده روی آن بر حسب درجه ی قوسی در اختیار ما قرار می دهد.حدی برای میزان بزرگنمایی در نظر گرفته می شود.حداکثر آن معمولا از 50 بار به ازای هر 2.5 سانتیمتر از قطر چشمی و حداقل آن به ازای هر 2.5 سانتیمتر از قطر شیی است.

انواع تلسکوپها 
تلسکوپهایی که با نور مرئی کار می کنند به سه دسته کلی شکستی، بازتابی و بازتابی ـ شکستی تقسیم میشوند. هر کدام از این گروه ها خود به چند دسته دیگر تقسیم می شوند که در نهایت شما را در مقابل تعداد زیادی تلسکوپ قرار می دهد. در عمل فقط چند نمونه تلسکوپ برای استفاده های آماتوری تولید و به بازارعرضه می شود

تلسکوپ یکى از مهمترین اختراعات قرن هفدهم است، هر چند که دانشمندان سالها پیش از توانایى عدسى براى بزرگتر کردن اجسام مطلع بودند. اولین تلسکوپى که عملاً مورد استفاده قرار گرفت در سال 1608 ساخته شد. هانس لیپرشى و یاکوب متیوس از جمله اولین افرادى بودند که توانستند تلسکوپى با قدرت کم بسازند. اما گالیله کسى بود که توانست در سال 1609 با استفاده از تلسکوپ به مشاهده دقیق اجرام آسمانى بپردازد. وى توانست با استفاده از تلسکوپ خود به تماشاى اقمار مشترى بپردازد و تصویرهایى از آن رسم کند. از زمان گالیله به بعد ساخت تلسکوپ با پیشرفتهاى فراوانى همراه بوده است.

تلسکوپ های شکستی :

این تلسکوپ ها از یک عدسی همگرا تشکیل می شوند که کار جمع آوری نور را انجام می دهد . نور همگرا شده بسوی عدسی چشمی و سپس بسوی چشم هدایت می شود . مخترع این دسته تلسکوپ ها گالیله است . به همین دلیل به این دسته ، تلسکوپ گالیله ای نیز می گویند .

 

ساده ترین نوع تلسکوپ های شکستی فقط از دو عدسی تشکیل شده است.عدسی ای که به سمت شیء(ستاره،ماه . غیره) است،شیئی نامیده می شود.کار آن ایجاد تصویری از شیء مورد مشاهده است.عدسی دیگر که ناظر از آن تصویر را می بیند،چشمی نام دارد.اشیاء مورد توجه علم نجوم در فواصل دوردست قرار دارند.نوری که از نقاط جسم وارد شیئی می شود به صورت شعاع های متوازی است.تصویری که این شعاع های موازی ایجاد می کنند،به صفحه کانونی تشکیل می شود.صفحه کانونی،صفحه ای است که از کانون می گذرد و عمود بر محور عدسی است

در این نوع تلسکوپها با دو اصطلاح آکروماتیک (Achromatic) یا بدون رنگ و آپوکروماتیک (Apochromatic) یا بدون رنگ تصحیح شده رو به رو می شویم. اصطلاح دوم بیشتر از آنکه جنبه فنی داشته باشد، تجاری است. البته نه به معنای واقعی کاملاً تجاری
عدسیهای شیئی آپوکروماتیک معمولاً از سه قطعه و آکروماتیک از دو قطعه شیشه به هم چسبیده ولی با جنسهای متفاوت تشکیل شده اند. در تلسکوپهایی که ازعدسی آپوکروماتیک استفاده می کنند عیبهای معمول عدسیها به نحو چشمگیری کاهش پیدا کرده اند و این کم شدن عیب ها به معنای کار بسیار زیاد روی عدسیها هنگام طراحی، تراش و پوشش دادن است. به همین دلیل است که می بینیم دو تلسکوپ شکستی که ظاهراً تفاوتی با هم ندارند از نظر کیفیت و البته قیمت اصلاً با هم قابل قیاس نیستند

مزایا : کیفیت بالای تصویر در صورت مرغوب بودن عدسی ها - میدان دید بالا

معایب : قیمت بالا - ابیراهی رنگی - سنگین بودن

تلسکوپ های بازتابی :

در این تلسکوپ ها جمع آوری نور به عهده یک آینه مقعر است . این آینه می تواند قسمتی از یک کره یا قسمتی از یک سهمی باشد . نور جمع آوری شده توسط یک آینه ثانویه به بیرون از لوله تلسکوپ هدایت شده و به عدسی چشمی ارسال می شود .در تلسکوپ های بازتابی اگر از آینه سهموی استفاده شود ابیراهی کروی به حداقل کاهش می یابد . مخترع این دسته تلسکوپ ها نیوتن است . به همین دلیل به این دسته ، تلسکوپ نیوتنی نیز می گویند .

ساخت این تلسکوپ ها بسیار راحت تر از انواع دیگر تلسکوپ هاست بهمین دلیل بسیاری از منجمین آماتور از تلسکوپ های بازتابی استفاده می کنند .

اخترشناسان در بیشتر کارهای خود از تلسکوپ بازتابی استفاده می‌کنند. در یک تلسکوپ بسیار بزرگ ، آنها می‌توانند درون محفظه کوچکی که در بالای لوله تلسکوپ جای دارد. کار کننده با جایگزین کردن یک آینه خمیده دیگر به جای این محفظه ، می‌توان نور را به طرف پایین منحرف کرد و از درون سوراخی که در وسط آینه اصلی قرار دارد، به مشاهده پرداخت. از این به بعد دستگاههای مخصوصی برای مطالعه نور بکار گرفته می‌شوند. یکی از متداول‌ترین آنها طیف نمایی می‌باشد. این دستگاه ، طول موجهای نور را تفکیک می‌کند. اخترشناسان به مطالعه شدت نور در طول موجهای مختلف آن ، می توانند دما و ترکیبات ستارگان را بدست آورند.

ساده ترین نوع تلسکوپ چه از نظر قوانین نورشناسی و چه طراحی و ساخت، تلسکوپ نیوتونی است. این تلسکوپ از یک آینه مقعر (که هر چه شکل آن به یک سهمی دوار نزدیکتر باشد کیفیتش بهتر است)، یک آینه تخت و یک عدسی چشمی تشکیل شده است. نکته بسیار مهمی که در این تلسکوپ و سایر تلسکوپهای بازتابی باید به آن توجه کرد آینه مقعر اصلی است. شکل، پوشش سطحی و جنس آینه نقش تعیین کننده ای در کیفیت تصویر دارد. موادی مانند فلزات یا پلاستیکها به دلیل خواصی که دارند کارآیی لازم و مفیدی برای ساخت آینه ندارند.

مزایا : قیمت پایین - عدم ابیراهی رنگی

معایب : ساختن آینه مقعر سهموی مشکل است - میدان دید کم

تلسکوپ های شکستی - بازتابی :

این تلسکوپ ها شبیه به تلسکوپ های بازتابی هستند ، با این تفاوت که در ساخت آنان وسایلی به کار برده اند تا بتوان آینه کروی را طوری بکار برد که به آینه سهموی احتیاجی نباشد . تلسکوپ های اشمیت و ماکسوتف - باورز از این دسته اند .

تلسکوپ ماکسوتف-باورز

در این تلسکوپ نیز مانند تلسکوپ اشمیت از آیینه ی کروی استفاده می شود.واگرایی لازم برای آنکه شعاع های نور به درستی کانونی شوند با استفاده از عدسی ضخیمی که سطوح آن کروی است حاصل می شود.

در این تلسکوپ نیز مانند تلسکوپ اشمیت از آینه کروی استفاده می شود که ساختن آن آسان است.  
واگرایی لازم برای آنکه شعاعها به درستی کانونی شوند با استفاده از عدسی ضخیمی به نام عدسی هلالی که سطوح آن کروی است حاصل می شود ساختن سطوح کروی بسیار ساده تر از ساختن سطح پیچیده تیغه تصحیح کننده تلسکوپ اشمیت است. در اینجا صفحه کانونی تخت است

مزایا : کوتاه بودن طول لوله تلسکوپ - میدان دید بالا

معایب : ساخت تیغه تصحیح کننده یا عدسی هلالی برای آماتورها امکان پذیر نیست - قیمت بالا

تلسکوپ کاسگرین 
خروج نور از کنار بدنه تلسکوپهای نیوتونی کار رصد با آنها را کمی مشکل می کند. از طرف دیگر هر چه فاصله کانونی آینه بزرگتر باشد طول لوله تلسکوپ هم بزرگتر می شود، که این به معنای سنگینتر و مشکلتر شدن استقرار و هدایت تلسکوپ است. برای حل این مسئله طرحهای زیادی داده شده است که یکی از آنها طرح تلسکوپ کاسگرین است. تلسکوپ کاسگرین شامل یک آینه مقعر با سوراخ مرکزی، یک آینه محدب کوچکتر که قبل از نقطه کانون آینه اولیه قرار می گیرد و یک عدسی چشمی میباشد

طول لوله این تلسکوپها بسیارکوتاه است و از این رو برای رصدهای بیرون از شهر و حمل و نقل، بسیار مناسب اند. این نوع تلسکوپها معمولاً عیب کج نمایی کروی و آستیگماتیسم دارند. نمونه دیگری از این نوع تلسکوپ که به نام ریچی ـ کِرتین مشهور است این عیب ها را تا حد زیادی رفع کرده است
 
تلسکوپ کوده
 
با تغییر وضعیت تلسکوپ بازتابی (جهت آن) چشمی تلسکوپ هم در وضعیتهای مختلف قرار می گیرد. این مسئله شاید برای تلسکوپهای کوچک و متوسط قابل حل باشد ولی فکر کنید اگر برای تعقیب یک جسم مجبور باشید از یک نردبان استفاده کنید آنوقت چقدر رصد کردن مشکل می شود! به خصوص اگر بخواهید تجهیزاتی سنگین و بزرگ (مثلاً یک طیف نگار) هم به تلسکوپ وصل کنید. برای حل این مشکل باید کاری کرد که محل خروج نور به وضعیت نشانه روی تلسکوپ وابسته نباشد. به همین دلیل سیستم کوده به وجود آمد و هم اکنون بسیاری از تلسکوپهای بزرگ جهان از آن بهره می برند. البته چند نوع تلسکوپ کوچک آماتوری هم با این سیستم طراحی شده اند که عرضه شان در بازار بسیار محدود است

تلسکوپ  کاتادیوپتریک

آینه تلسکوپ بازتابی باید به شکل یک سهمیوار باشد تا کجنمایی کروی از بین برود. در 1931 برنارد اشمیت سیستمی مرکب از عدسی و آینه اختراع کرد که در آن از آینه کروی که ساختن آن آسان است استفاده می شود. انحراف شکل کروی از سهمیوار توسط عدسی نازکی که تیغه تصحیح کننده نام دارد و در مرکز انحنای آینه جای می گیرد تصحیح می شود.

اندازه تلسکوپ اشمیت را قطر تیغه تصحیح کننده مشخص می کند که معمولاً  گشودگی شیئ است. بنابر این قطرعدسی تصحیح کننده تلسکوپ اشمیت 122 سانتیمتری رصد خانه مونت پالومار، 122 سانتیمتر و قطر شیئ آن 183 سانتیمتر است. شعاع انحنای آینه 10/6 متر است

گوشزد: تلسکوپهایی که نسبت کانونی آنها کمتر از 8 است، اختر نگار نامیده می شود. این تلسکوپها بیشتر برای عکسبرداری از نواحی وسیعی از آسمان (مثلاً 10*10 درجه ) که شامل چندین هزار ستاره است به کار می رود.  
صفحه عکاسی باید خم شود تا بر انحنای صفحه کانونی منطبق گردد و به این ترتیب تصویری بسیار خوب از تمامی میدان دید به دست می آید.

عدسی یا تیغه اشمیت 
یکی از راههای تصحیح عیب های آینه اولیه تلسکوپهای بازتابی، شکستی و شکستی- بازتابی قرار دادن تیغه ای شیشه ای با شکلی خاص است که انحناهای سطحش متناسب با شکل آینه اصلی است. به این عدسی یا تیغه، تیغه اشمیت می گویند. ترکیب این تیغه با تلسکوپهای بازتابی، نمونه هایی از تلسکوپ را به وجود می آورد که به آن اشمیت- کاسگرین، اشمیت- نیوتونی یا ... می گویند. البته از این بین اشمیت- کاسگرین، یکی از متداولترین و مشهورترین نوع تلسکوپهای آماتوری امروزی است.

تلسکوپ رادیویی

آنتنهای غول پیکری به شکل بشقاب هستند که علامتهای رادیویی را در کانون اصلی خود متمرکز می‌کنند. در این کانون ، یک آشکارساز رادیویی قرار دارد. با استفاده از تلسکوپ رادیویی ، اندازه گیری شدت امواج رادیویی حاصل از کهکشانها امکان پذیر است. در تلسکوپ رادیویی ، یک آنتن به شکل بشقاب ، امواج را کانونی می‌کند و به گیرنده می‌فرستد. امواج پس از تحلیل در کامپیوتر ، بر روی کاغذ رسم می‌شوند. اخترشناسان با پیوند چندین تلسکوپ رادیویی به هم ، یک دوربین رادیویی درست می‌کنند و نقشه مناطق نشر کننده موج رادیویی را در آسمان بدست می‌آورند. به کمک تلسکوپ رادیویی نه تنها به هنگام شب ، بلکه در روز نیز می‌توان به اخترشناسی پرداخت.

تلسکوپ اشعه ایکس  
ستاره تنها از خود نور مریی گسیل نمی کند بلکه بیشتر تابش آنها در حوزه ی امواج کوتاه و یا بلند تر(گرما،امواج رادیویی) است.در واقع ستارگان نیز مانند دیگر اجسام داغ در همه ی
 
قسمت های الکترومغناطیسی تابش می کنند.اما جو زمین تنها نسبت به امواج رادیویی و
 
نور شفاف است.تمام اشعه ی دیگر ستارگان توسط جو گرفته می شود

در بالای جو ، تلسکوپهای دیگری زمین را دور می‌زنند، که مخصوص پرتوهای X و فرابنفش هستند. آنها برای تشریح منظره آسمان در پرتوهای X و فرابنفش ، یافته‌های خود را به صورت پیامهای رادیویی به زمین می‌فرستند