گروه نجوم تیشتر لشت نشا (گیلان)

گروه نجوم تیشتر گیلان به ارائه خبر علمی با اولویت خبر نجومی می پردازد

سال نو مبارک ( 1389 )

سال نو مبارک ( 1389 )

 

سالی پر از طراوت و سرسبزی و پر از باران رحمت الهی براتون آرزو می کنم

 

سال نو مبارک ( 1389 ).


سرویس جدید گوگل به نام Apps Marketplace

سرویس جدید گوگل به نام Apps Marketplace

 

گوگل که روز به روز دارد جهانی تر می شود و پیشرفت سرسام آوری دارد جدیدا مقدار زیادی از برنامه های کاربردی را معرفی کرده که به صورت آنلاین ارائه می دهد .گوگل نام این سرویس خود را بازار برنامه (Apps Marketplace) گذاشته و برنامه ها و سرویس های اضافه شده در این قسمت به صورت مجانی و پولی یافت می شوند .و محدوده قیمت آنها از کم تا سرسام آور است. در بازار برنامه گوگل تقریبا هر ابزاری که تصور کنید وجود دارد و قرار است باز هم به آنها اضافه شود. برای استفاده از برنامه های مجانی آن کافی است فقط لوگین کنید . در حال حاضر تعداد آنها ۵۰ عدد است و بیشتر برنامه ها کاربردی هستند و بعضی از این برنامه ها با کسب اجازه ار شما ، ایمیل و تقویم و داکیومنت های شما را بررسی می کنند.

نقدی که بر این سرویس شده این است که شاید شرکت ها مایل نباشند اطلاعات مهم آنها مانند برنامه مالی و … در سرور های گوگل ذخیره شود. باید صبر کرد و دید که عکس العمل مردم و شرکت ها به این سرویس گوگل چه خواهد بود.

منبع: www.persiancall.net


زلزله روزها را کوتاه می کند ( چرخش زمین را کند می کند )

زلزله روزها را کوتاه می کند ( چرخش زمین را کند می کند )

 

محققان و دانشمندان پس از زلزله ناگوار و مخربی که در شیلی رخ داد با بررسی هایی که توسط دستگاه ها و ابر رایانه ها انجام داده اند گفته اند که روز ها کوتاه تر شده اند!

زلزله ای که رخ داد نیروی ۶۶٫۶ اگزاژول تولید کرد ( برای تبدیل به ژول آن را ضرب در ده به توان نوزده کنید) و علاوه بر ایجاد خطر سونامی ، این نیرو باعث تغییر مکان جزئی محور زمین شده و همین تغییر محور بسیار اندک باعث شده که روز ها به مقدار ۱٫۲۶ میکروثانیه یا به عبارتی ۰٫۰۰۰۰۰۱۲۶ ثانیه کوتاه تر شوند . درسته که این تغییر بسیار نامحسوس است اما این واقعیت که یک زلزله می تواند تاثیری بر کل زمین بگذارد هر فردی را به فکر فرو می برد .

جالب است که این اولین باری نیست که یک زلزله در تغییر مکان محور زمین تاثیر گذاشته .

منبع: www.persiancall.net


سفر تفریحی به فضا با سفینه Goddard

سفر تفریحی به فضا با سفینه Goddard

 

آقای Jeff Bezos صاحب سایت آمازون که یکی از بزرگ ترین فروشگاه های اینترنتی است با ثروت میلیاردی خود پروژه ای به نام Blue Origin را مدتی پیش راه اندازی کرده بود که اطلاعات آن به تازگی منتشر شده

در این پروژه فضایی که تحت حمایت Jeff Bezos است سفینه فضایی با نام Goddard ساخته شده که سرنشینانش را به خارج از جو زمین ، به فاصله ۳۸ کیلومتری از سطح زمین برده و آنها را به مدت ۳ دقیقه به حالت بی وزنی در می آورد و بیشتر جنبه یک مسافرت کوتاه ولی بسیار لذت بخش را دارد.

پرتاب این سفینه مانند پرتاب بقیه سفینه ها کاملا عمودی بوده و به همان حالت نیز دوباره به زمین می نشیند و در حالت برگشت با روشن شدن موتور هایش و ایجاد نیرو بر خلاف جهت جاذبه زمین به صورت عمودی آرام فرود می آید.

منبع: www.persiancall.net


لحظه تحویل سال 1389 در ایران و دیگر کشور های جهان

لحظه تحویل سال 1389 در ایران و دیگر کشور های جهان

 

لحظه تحویل سال نوایرانی به وقت تهران٬ ساعت ۲۱ و ۰۲ دقیقه و ۱۳ ثانیه ‌روز شنبه ۲۹ اسفندماه ۱۳۸۸ برابر با ۴ ربیع‌الثانی ۱۴۳۱ هجری قمری و ۲۰ مارس ۲۰۱۰ میلادی می باشد (منبع: شورای مرکز تقویم موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران).

تهران شنبه 9:02 PM 20 مارس 2010
لس آنجلس شنبه 10:32 AM 20 مارس 2010
نیویورک شنبه 1:32 PM 20 مارس 2010
شیکاگو شنبه 12:32 PM 20 مارس 2010
استکهلم شنبه 6:32 PM 20 مارس 2010
لندن شنبه 5:32 PM 20 مارس 2010
پاریس شنبه 6:32 PM 20 مارس 2010
برلین شنبه 6:32 PM 20 مارس 2010
سیدنی یکشنبه 4:32 AM 21 مارس 2010

 

 تحویل سال


Vernal Equinox       Saturday, March 20, 2010 at 17:32:13 UTC

Tehran Saturday, March 20, 2010, 09:02:13 PM


San Francisco        Saturday, March 20, 2010, 10:32:13 AM

London                 Saturday, March 20, 2010, 05:32:13 PM
Hong Kong            Sunday, March 21, 2010, 01:32:13 AM

 

Sat= Saturday, March 20
Sun= Sunday, March 21, 2010
*= Daylight Saving Time (DST)

 

Afghanistan – Kabul Sat 10:02 PM

Mexico – Mexico City Sat 11:32 AM
Algeria – Algiers Sat 6:32 PM Morocco – Casablanca Sat 5:32 PM
Argentina – Buenos Aires Sat 2:32 PM Myanmar – Yangon Sun 12:02 AM
Australia – Canberra * Sun 4:32 AM Nepal – Kathmandu Sat 11:17 PM
Australia – Sydney * Sun 4:32 AM Netherlands – Amsterdam Sat 6:32 PM
Australia  – Darwin Sun 3:02 AM New Zealand – Auckland * Sun 6:32 AM
Australia – Brisbane Sun 3:32 AM New Zealand – Chatham Islands * Sun 7:17 AM
Australia – Adelaide * Sun 4:02 AM Nicaragua – Managua Sat 11:32 AM
Australia – Melbourne * Sun 4:32 AM Nigeria – Lagos Sat 6:32 PM
Australia -  Perth Sun 1:32 AM Norway – Oslo Sat 6:32 PM
Austria – Vienna Sat 6:32 PM Pakistan – Islamabad Sat 10:32 PM
Bahamas – Nassau * Sat 1:32 PM Pakistan – Karachi Sat 10:32 PM
Bangladesh – Dhaka Sat 11:32 PM Pakistan – Lahore Sat 10:32 PM
Belarus – Minsk Sat 7:32 PM Paraguay – Asuncion Sat 1:32 PM
Belgium – Brussels Sat 6:32 PM Peru – Lima – Lima Sat 12:32 PM
Bolivia – La Paz Sat 1:32 PM Philippines – Manila Sun 1:32 AM
Brazil – Brasilia Sat 2:32 PM Poland – Warsaw Sat 6:32 PM
Brazil – Rio de Janeiro Sat 2:32 PM Portugal – Lisbon Sat 5:32 PM
Brazil – Sao Paulo Sat 2:32 PM Puerto Rico – San Juan Sat 1:32 PM
Bulgaria – Sofia Sat 7:32 PM Romania – Bucharest Sat 7:32 PM
Canada – Edmonton * Sat 11:32 AM Russia – Anadyr Sun 5:32 AM
Canada -  Vancouver * Sat 10:32 AM Russia – Kamchatka Sun 5:32 AM
Canada – Winnipeg * Sat 12:32 PM Russia – Moscow Sat 8:32 PM
Canada  – St. John’s * Sat 3:02 PM Russia – Vladivostok Sun 3:32 AM
Canada -  Halifax * Sat 2:32 PM Saudi Arabia – Riyadh Sat 8:32 PM
Canada -  Ottawa * Sat 1:32 PM Serbia – Belgrade Sat 6:32 PM
Canada -  Toronto * Sat 1:32 PM Singapore – Singapore Sun 1:32 AM
Canada – Montreal * Sat 1:32 PM South Africa – Cape Town Sat 7:32 PM
Chile – Santiago Sat 1:32 PM South Africa – Johannesburg Sat 7:32 PM
China – Beijing Sun 1:32 AM South Korea – Seoul Sun 2:32 AM
China – Shanghai Sun 1:32 AM Spain – Barcelona – Barcelona Sat 6:32 PM
Colombia – Bogota Sat 12:32 PM Spain – Madrid Sat 6:32 PM
Croatia – Zagreb Sat 6:32 PM Sudan – Khartoum Sat 8:32 PM
Cuba – Havana * Sat 1:32 PM Sweden – Stockholm Sat 6:32 PM
Czech Republic – Prague Sat 6:32 PM Switzerland – Geneva Sat 6:32 PM
Denmark – Copenhagen Sat 6:32 PM Switzerland – Zürich Sat 6:32 PM
Dominican – Santo Domingo Sat 1:32 PM Taiwan – Taipei Sun 1:32 AM
Egypt – Cairo Sat 7:32 PM Thailand – Bangkok Sun 12:32 AM
El Salvador – San Salvador Sat 11:32 AM Turkey – Ankara Sat 7:32 PM
Estonia – Tallinn Sat 7:32 PM Turkey – Istanbul Sat 7:32 PM
Ethiopia – Addis Ababa Sat 8:32 PM U.K. – England – London Sat 5:32 PM
Fiji – Suva * Sun 6:32 AM U.S.A. – Montgomery * Sat 12:32 PM
Finland – Helsinki Sat 7:32 PM U.S.A. – Anchorage * Sat 9:32 AM
France – Paris Sat 6:32 PM U.S.A. – Arizona – Phoenix Sat 10:32 AM
Germany -  Berlin Sat 6:32 PM U.S.A. -  Los Angeles * Sat 10:32 AM
Germany -  Frankfurt Sat 6:32 PM U.S.A. -  San Francisco * Sat 10:32 AM
Greece – Athens Sat 7:32 PM U.S.A. – Denver * Sat 11:32 AM
Guatemala – Guatemala Sat 11:32 AM U.S.A. – Washington DC * Sat 1:32 PM
Honduras – Tegucigalpa Sat 11:32 AM U.S.A. – Miami * Sat 1:32 PM
Hong Kong – Hong Kong Sun 1:32 AM U.S.A. – Atlanta * Sat 1:32 PM
Hungary – Budapest Sat 6:32 PM U.S.A. -  Honolulu Sat 7:32 AM
Iceland – Reykjavik Sat 5:32 PM U.S.A. – Chicago * Sat 12:32 PM
India – New Delhi Sat 11:02 PM U.S.A. – Indianapolis * Sat 1:32 PM
India – Mumbai Sat 11:02 PM U.S.A. -  New Orleans * Sat 12:32 PM
India -  Kolkata Sat 11:02 PM U.S.A. -  Boston * Sat 1:32 PM
Indonesia – Jakarta Sun 12:32 AM U.S.A. -  Detroit * Sat 1:32 PM
Iran – Tehran Sat 9:02 PM U.S.A. -  Minneapolis * Sat 12:32 PM
Iraq – Baghdad Sat 8:32 PM U.S.A. – St. Paul * Sat 12:32 PM
Ireland – Dublin Sat 5:32 PM U.S.A. -  New York * Sat 1:32 PM
Israel – Jerusalem Sat 7:32 PM U.S.A. -  Philadelphia * Sat 1:32 PM
Italy – Rome Sat 6:32 PM U.S.A. -  Houston * Sat 12:32 PM
Jamaica – Kingston Sat 12:32 PM U.S.A. -  Seattle * Sat 10:32 AM
Japan – Tokyo Sun 2:32 AM Ukraine – Kyiv Sat 7:32 PM
Jordan – Amman Sat 7:32 PM United Arab Emirates -  Dubai Sat 9:32 PM
Kazakstan – Almaty Sat 11:32 PM Uruguay – Montevideo Sat 2:32 PM
Kenya – Nairobi Sat 8:32 PM Uzbekistan – Tashkent Sat 10:32 PM
Kiribati  – Kiritimati Sun 7:32 AM Venezuela – Caracas Sat 1:02 PM
Kuwait – Kuwait City Sat 8:32 PM Vietnam – Hanoi Sun 12:32 AM
Lebanon – Beirut Sat 7:32 PM Yemen – Aden Sat 8:32 PM
Madagascar – Antananarivo Sat 8:32 PM Zimbabwe – Harare Sat 7:32 PM
Malaysia – Kuala Lumpur Sun 1:32 AM


منبع: www.1pars.com


راز پادشاهی گوگل بر اینترنت

راز پادشاهی گوگل بر اینترنت

 

بیش از ده سال است که گوگل، برترین موتور جستجوهای اینترنتی لقب گرفته و هر سال، قدرتمندتر از قبل به فعالیت خود ادامه می‌دهد. اما راز الگوریتم‌های جستجوی گوگل چیست که به پرسش‌های ما تا این اندازه دقیق پاسخ می‌دهد؟

فریبا فرهادیان: اولین گزینه شما برای جستجو در شبکه اینترنت چه وب­سایتی است؟ مسلما اکثر شما به گوگل اشاره خواهید کرد. نام گوگل با وجود رقبای زیادی که در زمینه جستجو دارد هنوز هم مترادف است با واژه جستجو. شاید تصور کنید گوگل پس از یک دهه تسلط بر بازار جستجو دیگر به فکر بازنشستگی و استراحت افتاده باشد اما بهتر است بدانید که گوگل اصلا در چنین فکری نیست و این درحالیست که رقبایش هم قصد ندارند میدان را واگذار کنند.

سال­هاست که گوگلی­ها از الگوریتم اسرارآمیز و همه چیزدانشان استفاده می­کنند تا ماموریت خود یعنی سر و سامان دادن به اطلاعات دنیا را به­انجام رسانند. اما چند سالیست که شرکت­هایی مثل فیس­بوک و توییتر نیز سعی کرده­اند شیوه­هایی نوین برای جستجوی شبکه به­کاربرند. فیس­بوک در همین راستا تصمیم گرفت با استفاده از شیوه کسب اطلاعات از دوستان به جای استفاده از فرمول­های ناشناس، گوگل را مورد حمله قرار دهد. توییتر نیز با تجزیه و تحلیل موج اطلاعاتی که به آن وارد می­شود توانست مفهوم جستجو در زمان واقعی را به دنیای جستجو معرفی کند. برخی نیز مثل Yelp به افراد در یافتن رستوران­ها، خشکشویی­ها و پرستاران کودک با رتبه­بندی آن­ها کمک می­کنند. اما هیچ­یک از این موارد به­تنهایی نمی­تواند نیاز آینده را برآورده کند و حضور تمامی آن­ها در کنار هم باعث تکمیل شدن یک جستجو خواهد شد. به­عبارت دیگر جستجوی آینده از آن یک موتور جستجوی خاص نیست و مشارکت سرویس­های مختلف در این زمینه است که یک جستجوی کامل را رقم خواهد زد.

در این میان شاید بتوان بینگ را یک تهدید برای گوگل محسوب کرد. مایکروسافت در ماه ژوئن / تیر گذشته با راه­اندازی دوباره موتور جستجوی خود توانست رضایت کاربرانش را تامین کند و سهم خود را در بازار جستجوی آمریکا از 8 درصد به 11 درصد ارتقا دهد. چیزی که بینگ را از گوگل متمایز می­کند این است که گوگل نمی­تواند به چیزهایی مثل برنامه پروازی و یا نرخ متغیر بلیت­ها در لحظه دسترسی داشته باشد اما مایکروسافت با خریدن Farecast، که وب­سایتی برای پیش­بینی قیمت­ها بر اساس متغیرهای مختلف است، موفق شد نتایج جستجویش را بهبود بخشد. مایکروسافت توانست کاری مشابه را در زمینه بهداشت و سلامتی، بخش­های خرید و فروشگاهی نیز انجام دهد که در این موارد گوگل اندکی کم می­آورد. اما با این وجود بینگی­ها هم اعتراف کرده­اند که وقتی پای یک جستجوی واژه ساده به میان می­آید باز هم این گوگل است که کیلومترها جلوتر پیشتازی می­کند.

الگوریتم جادویی گوگل
به­نظر می­رسد که موتور جستجوی گوگل دارای توانایی منحصربه­فرد در تفسیر درخواست­های جستجوگران خود داشته باشد. این موتور جستجو حتی می­تواند کلمات غیراستادانه و یا نادرست را نیز به خوبی تفسیر کند و بهترین نتایج را برای آن­ها به­نمایش درآورد. تمامی این کارها بر عهده یک الگوریتم حرفه­ای است که گوگل را قادر به انجام چنین کاری می­کند.

داستان الگوریتم گوگل در سال 1997 / 1376 با رتبه­بندی صفحات توسط لاری پیج، که در آن زمان یک دانشجو بود، آغاز شد. وی توانسته بود رتبه هر صفحه را بر اساس تعداد و اهمیت لینک­هایی که به آن داده می­شود، مشخص کند. اما این تمام ماجرا نبود. خیلی چیزهای دیگر هم بودند که باعث می­شدند این موتور جستجو بتواند میلیون­ها نتیجه احتمالی را رتبه­بندی کرده و مهم­ترین آن­ها را درصدر قرار دهد.

ادامه مطلب

ماهیت نیروی جاذبه چیست؟

ماهیت نیروی جاذبه چیست؟

 

گرانش، نیروی مرموزی است که هرچند نظریه نسبیت عام اینشتین، آن‌را به خوبی توصیف می‌کند؛ اما منشا آن کماکان ناشناخته است. آیا می‌توان جهت‌گیری آرایش اطلاعات اجسام مادی را در فضا عامل گرانش دانست؟

محمود حاج‌زمان: اگرچه نیروی جاذبه ابتدا توسط قوانین نیوتن و سپس نسبیت عام اینشتین به خوبی توصیف شد، با این وجود ما هنوز نمی‌دانیم چگونه خواص بنیادین جهان با هم ترکیب می‌شوند و این پدیده را ایجاد می‌کنند.

به گزارش نیوساینتیست، اریک ورلیند از دانشگاه آمستردام هلند، رویکرد جدیدی را برای توصیف نیروی جاذبه پیشنهاد کرده است. این فیزیکدان نظری و از تئوریسین‌های برجسته نظریه ریسمان، استدلال می‌کند که جاذبه گرانشی ممکن است ناشی از جهت آرایش اطلاعات اجسام مادی در فضا باشد. وی می‌گوید: «از نظر من به عنوان یک فیزیکدان، این بسیار متقاعد کننده است.»

اولین، دوربردترین و تنهاترین
ماهیت نیروی جاذبه چیستنخستین بار نیوتن با در نظر گرفتن جاذبه به عنوان نیروی بین اجسام، نشان داد که جاذبه چطور در مقیاس‌های بزرگ عمل می‌کند. سپس اینشتین ایده‌های نیوتن را در نظریه نسبیت عام خود اصلاح کرد. وی نشان داد که توصیف جاذبه به‌وسیله انحنای چارچوب فضا-زمان توسط یک جسم، بهتر انجام می‌شود. همه ما ازآن‌رو به سمت زمین کشیده می‌شویم که جرم سیاره، چارچوب فضا-زمان پیرامون خود را خم کرده است.

اما این پایان ماجرا نیست. اگرچه نیوتن و اینشتین بینش عمیقی را برای درک نیروی جاذبه فراهم کردند، اما قوانین آنها تنها توصیف‌های ریاضی است. این نظریه‌ها تنها نحوه عملکرد جاذبه را تشریح می‌کنند، بدون این‌که بگوید جاذبه از کجا می‌آید. فیزیکدانان نظری تلاش زیادی را برای ایجاد ارتباط بین نیروی جاذبه با دیگر نیروهای بنیادین شناخته شده جهان انجام داده‌اند. مدل استاندارد فیزیک که بهترین چارچوب ما برای توصیف دنیای زیراتمی است، شامل نیروی الکترومغناطیسی و نیروهای هسته‌ای قوی و ضعیف است؛ اما نیروی جاذبه را دربر نمی‌گیرد.

بسیاری از فیزیکدانان نسبت به این‌که مدل استاندارد فیزیک بتواند در برگیرنده نیروی جاذبه باشد، تردید دارند. نیروی گرانش را می‌توان بوسیله عملکرد ذرات فرضی گراویتون توصیف کرد، اما تاکنون مدرکی دال بر وجود این ذرات به‌دست نیامده است. ضعف جنبه گرانشی نظریه‌های موجود، از دلایل اصلی ارائه تئوری‌های جدید مانند نظریه ریسمان و گرانش کوانتومی در دهه‌های اخیر بوده است.

آنتروپی، گرانش و هولوگرافی
کارهای ورلیند، رویکرد جدیدی را برای بررسی مساله گرانش پیشنهاد می‌کند. بنابر اعتقاد وی گرانش پدیده‌ای است که از خواص بنیادین فضا و زمان ایجاد می‌شود.

برای درک نگرش پیشنهادی ورلیند، مفهوم سیالیت آب را در نظر بگیرید. مولکول‌های منفرد آب هیچ سیالیتی ندارند، اما مجموعه این مولکول‌ها در کنار یکدیگر خاصیت سیالیت آب را به وجود می‌آورد. به‌طور مشابه، نیروی گرانشی جزو خواص ذاتی مواد نیست. این نیرو یک اثر اضافی فیزیکی است که از اندرکنش جرم، فضا و زمان ایجاد می‌شود. ایده وی درباره نیروی جاذبه به عنوان یک نیروی آنتروپی، بر اصل اول ترمودینامیک استوار است که در حوزه نامتعارفی از توصیف فضا-زمان که هولوگرافی نامیده می‌شود، عمل می‌کند.

هولوگرافی در فیزیک نظری، دارای اصول مشابه برچسب هولوگرام موجود بر روی اسکناس است. در این روش تصاویر سه‌بعدی در یک سطح دوبعدی جا داده شده است. مفهوم هولوگرافی در فیزیک در دهه 1970، توسط استیفن و جاکوب بکنشتین توسعه یافت تا بتواند خواص سیاهچاله‌ها را توصیف کند. کارهای آنها به مفهومی منجر شد که بر اساس آن، یک کره فرضی می‌تواند اطلاعات لازم را درباره جرم داخلش در خود ذخیره کند. در دهه 1990 میلادی / 1370 شمسی، هوفت و لئونارد ساسکیند از دانشگاه استنفورد پیشنهاد کردند که این چارچوب می‌تواند به تمام جهان تعمیم داده شود. اصل هولوگرافیک پیشنهادی آنها در بسیاری از تئوری‌های بنیادین علم فیزیک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ورلیند از این اصل هولوگرافیک استفاده کرد تا دریابد که برای یک جرم کوچک، در فاصله مشخصی از یک جسم بزرگ‌تر مانند یک ستاره یا سیاره چه اتفاقی می‌افتد. وی نشان داد که جابه‌جایی اندک این جسم کوچک به معنای تغییر محتوای اطلاعات یا آنتروپی در سطح هولوگرافیک فرضی بین دو جسم است. این تغییر اطلاعات با تغییرات انرژی سیستم مرتبط است.

ورلیند از اصول آماری برای درنظر گرفتن تمام حرکات ممکن جرم کوچک و تغییرات انرژی مربوط به آن استفاده کرد. وی کشف کرد که از نظر ترمودینامیکی، حرکت جسم کوچک به سمت جسم بزرگ‌تر محتمل‌تر از سایر جابه‌جایی‌ها است. این اثر را می‌توان به صورت یک نیروی خالص که هر دو جسم را به سمت یکدیگر می‌کشد، نگاه کرد. فیزیکدانان این را نیروی آنتروپی می‌نامند؛ زیرا از تغییرات محتوای اطلاعات سرچشمه می‌گیرد.

با ایجاد ارتباط بین محتوای انرژی و رابطه معروف اینشتین برای جرم و انرژی، قانون جاذبه نیوتن مستقیما استخراج می‌شود. این نسخه نسبیتی تنها گام کوچکی به جلو به حساب می‌آید و می‌تواند برای هر دو جسم اعمال شود. ورلیند می‌گوید: «یافتن مجدد قوانین نیوتن می‌تواند یک تطابق خوش‌یمن باشد.»

چرا کسی زودتر به این فکر نیفتاده بود؟
مقاله ورلیند ستایش برخی از فیزیکدانان را به دنبال داشته‌است. رابرت دیجگراف از ریاضی‌فیزیک‌دانان برجسته دنیا در دانشگاه آمستردام، ظرافت مفاهیم کار ورلیند را تحسین می‌کند. وی می‌گوید: «مساله تعجب‌آور این است که هیچ کسی قبلا به این موضوع فکر نکرده است. این ایده بسیار ساده و متقاعد کننده به نظر می رسد.»

اما برخی از فیزیکدانان نظرات مخالفی دارند. برخی اعتقاد دارند که ورلیند در استخراج معادلات خود، به دلیل اینکه از خود جاذبه شروع کرده، دچار استدلال دور شده است. برخی دیگر نیز نگرانی‌هایی را در خصوص ریاضیات ناچیز مورد استفاده ورلیند ابراز کرده‌اند.

استنلی دسر از دانشگاه برندایس ماساچوست، که کارهایش باعث گسترش قلمرو نسبیت شده می‌گوید: «به‌نظر می‌رسد کار ورلیند یک راه امیدبخش است. اما کارهای وی تمام عقاید تعصب‌آمیز ما را درباره نیوتن و هوک تا اینشتین به چالش می‌کشد، چیزی که قبول آن خیلی سخت است.»

ورلیند تاکید می‌کند که مقاله وی تنها گام نخست در این موضوع است. وی می‌گوید: «ایده من هنوز در حد یک نظریه نیست، اما پیشنهادی برای برای یک الگو یا چارچوب جدید است. قسمت سخت کار تازه آغاز شده است.»

منبع : خبرآنلاین - hupaa


شمارش معکوس برای زلزله ویرانگر خاورمیانه

شمارش معکوس برای زلزله ویرانگر خاورمیانه

 

بعد از زلزله هفته گذشته در شرق ترکیه، خطر زمین‌لرزه در استانبول بیش از هر زمان دیگری واقعی به نظر می‌رسد. آیا این شهر قدیمی در برابر زمین‌لرزه شدیدی که تا 25 سال دیگر به وقوع خواهد پیوست، ایمنی دارد؟

مجید جویا- دامنه 6.1 ریشتری زلزله‌ای که در ساعت 2:32 به وقت گرینویچ در روز 8 مارس / بامداد 17 اسفندماه، شرق ترکیه را لرزاند، نگرانی‌هایی جدی را در ترکیه برانگیخت که آیا استانبول، شهر بعدی در ترکیه خواهد بود که با یک زمین لرزه شدید مواجه شود و آیا این شهر برای چنین روزی خود را آماده کرده است یا نه.

به گزارش نیچر، با توجه به داده‌های مراکز زمین شناسی ایالات متحده، مرکز این زمین لرزه در 70 کیلومتری شهر الازیگ و فاصله تقریبی 625 کیلومتری شرق آنکارا، پایتخت ترکیه قرار داشت. زمین لرزه ساختمان‌های بلند را واژگون، خانه‌ها را با خاک یکسان، دست کم 100 نفر را زخمی کرد و 41 نفر را کشت.

شمارش معکوس برای زلزله ویرانگر خاورمیانه .ترکیه در محل تقاطع گسل‌های متعددی قرار دارد، و در مرز بین صفحه زمین شناختی آفریقا و صفحه آناتولی قرار گرفته است. بیشتر این کشور روی گسل‌های شمالی و شرقی آناتولی به سمت غرب فشرده می‌شود. به نظر می‌رسد که زمین لرزه الازیگ روی گسل شرق آناتولی اتفاق افتاده باشد.

به گفته یان مین، زلزله شناس در دانشگاه ادینبورگ انگلیس، احتمال اینکه زلزله اخیر، خود تحریک کننده یک لرزش دیگر در استانبول شود، کم است: «تغییر فشار در چنین فاصله زیادی خیلی کمتر از حدی است که بتوان انتظار یک تحریک چشمگیر را از آن داشت».

با این وجود، شهر پهناور استانبول که تقریبا 13 میلیون نفر سکنه دارد، از سال 1766 تا کنون شاهد هیچ زلزله بزرگی نبوده است. یک سری از زمین لرزه‌های سهمگین در طول گسل شمالی آناتولی به سمت غرب پیش رفته است (که تازه‌ترین مورد آن در سال 1999 در ازمیت بود) و دانشمندان را نگران این کرده که شاید دفعه بعد نوبت استانبول باشد.

به عقیده تام پارسونز، یک متخصص ژئوفیزیک در برنامه خطرات زمین لرزه USGS در منلوپارک کالیفرنیا، یک احتمال 30 تا 60 درصدی از وقوع یک زلزله با شدت 7 ریشتر یا بیشتر در نزدیکی استانبول در 25 سال آینده وجود دارد.

توبیاس هرگرت از دانشگاه کارلسروهه در آلمان، و اولیور هایدباخ از مرکز تحقیقات علوم زمین جی‌اف‌زد آلمان در پوتسدام، در ابتدای سال جاری نتایج تحقیقی را منتشر کردند که بیان می‌دارد نیرویی که در گسل شمالی آناتولی ذخیره شده، به جای اینکه با یک زمین لرزه شدید در کل گسل تخلیه شود، شاید در جریان چندین زمین لرزه نسبتا کوچک آزاد شود. ولی آنها این را نیز افزودند که استانبول هنوز در معرض خطر یک زمین لرزه 7 ریشتری و یا حتی بیشتر قرار دارد، بسته به این که کدام بخش از گسل دچار گسیختگی شود.

کار بزرگ
زمین لرزه سال 1999 ازمیت، یادآوری نه چندان ملایمی برای مسئولین استانبول بود که نیاز به آماده کردن شهر خود را برای چنین روزی دریابند. تا پیش از آن کار چندانی برای کاهش تاثیرات یک لرزش احتمالی انجام نشده بود.

از آن زمان تا کنون، شهرداری شهر استانبول یک برنامه جامع آمادگی برای زلزله برای شهر ترتیب داده است، که به نام ISMEP شناخته می‌شود (پروژه کاهش خطر زمین لرزه و آمادگی برای حالت اضطراری استانبول). اهداف اصلی این پروژه افزایش آمادگی برای شرایط اضطراری، کاهش خطر برای تاسیسات عمومی موجود و ارتقای مقررات ساختمان هستند.

به گفته پارسونز، تنها ده سال بعد از زمین لرزه ازمیت، استانبول اکنون بهتر آماده شده و جمعیت آگاه‌تری به نسبت خیلی از شهرهای دیگر در جهان دارد.

برای مثال، ترمینال جدید در فرودگاه بین المللی سابینا گوچن برای تحمل زمین لرزه‌هایی با شدت تا 8 ریشتر طراحی شده و به گفته سازندگانش بزرگ‌ترین ساختمان ضد زلزله در جهان خواهد بود. جمعیت محلی از طریق روزهای خاص آگاهی برای زلزله آموزش دیده‌اند، آموزش‌هایی که شامل استفاده از ماشین‌های شبیه‌ساز زلزله و دریل‌های اضطراری برای کودکان مدرسه‌ای می‌شود. مصطفی اردیک، مدیر رصدخانه کاندیلی، می‌گوید که از سال 1999، عمل به آیین‌نامه‌های زلزله خیلی بهتر شده است و «یک تلاش قابل ملاحظه برای تقویت مدارس و بیمارستان‌ها در برابر زلزله» در آنجا دیده می‌شود.

ولی به رغم این گام‌های مثبت، شهر هر روز در برابر خسارات زمین لرزه آسیب پذیرتر می‌شود، و حجم عظیم کار پیش روی مقامات مسئول بیش از توان آنها است. به گفته مقاله‌ای که در ژورنال Natural Hazards منتشر شده است، جمعیت بیش از اندازه استانبول، برنامه‌های نادرست ساختمانی و شهرسازی، زیرساخت‌ها و خدمات نامناسب، و مشکلات زیست محیطی همگی بر شدت معضلات می‌افزایند.

در عین حال، آخرین زمین لرزه رخ داده در ترکیه، ناتوانی این کشور را در ساخت خانه‌های محکم در مناطق روستایی آشکار ساخت. به رغم این که بعد از زمین لرزه‌های هاییتی و شیلی باز هم توجه همگانی به زمین لرزه در استانبول جلب شد، تاثیرات گسست در گسل شرقی آناتولی نشان داده که بقیه این کشور چقدر در برابر آسیب‌های زلزله بی‌دفاع است.

پولات گولکان از دانشگاه صنعتی خاور میانه در آنکارا، که در روز 24 فوریه در یک شهادت پارلمانی در آنکارا، در مورد خطرات زلزله در دیگر مناطق ترکیه هشدار داده بود می‌گوید: «با توجه رسانه‌ای و تمرکز علمی که اکنون روی استانبول است، به نظر همه اینگونه می‌رسد که در همه جای دیگر اوضاع کاملا آرام است. در حالی که در این کشور، خطر زمین لرزه در هر لحظه و در هر گوشه‌ای در کمین است».

منبع: خبر آنلاین


ماموریت شاتل تا دو سال دیگر تمدید می‌شود؟

ماموریت شاتل تا دو سال دیگر تمدید می‌شود؟

 

درحالی‌که شاتل‌های فضایی تا چند ماه دیگر بازنشسته می‌شوند، برخی سیاست‌مداران و کارشناسان درتلاشند با تمدید ماموریت این فضاپیماهای پرفایده، وقوع دوره رکود پروازهای فضایی را به تاخیر بیاندازند.

فاطمه محمدی‌نژاد: در تلاش برای کاهش فاصله زمانی میان پایان کار شاتل فضایی و ارسال جانشین آن به فضا، سناتور کی بیلی هاتچینسون، سندی را ارائه کرده که عمر شاتل را تا دو سال افزایش می‌دهد. این سند مستقیما به سیاست‌های فضایی کاخ سفید بازمی‌گردد که از حذف سریع شاتل سود می‌برد.

به گزارش پاپ‌ساینس، این سند که تضمین و تسهیل قابیلت‌های پرواز فضایی انسان نام دارد، 1.3 میلیارد دلار بیش‌تر از برنامه 19 میلیارد دلاری اوباما هزینه در بر دارد و علاوه بر تمدید برنامه شاتل، به دنبال هر گونه وسیله جایگزین با توانایی‌ها و ظرفیت بار و خدمه مشابه با شاتل است.

اما برخی کارشناسان بر این باورند که هر دو پیشنهاد، نکاتی کلیدی را در برنامه فضایی آمریکا از یاد برده‌اند.

به گفته اسکات پیس، مدیر موسسه سیاست‌های فضایی، برنامه هاتچینسون در واقع غیرعملی است و شالوده صنعتی برای حمایت از شاتل تا بیش از یک سال دیگر وجود ندارد. به علاوه، از آنجا که هیچ شرکت یا آزانسی قصد تولید فضاپیمایی به بزرگی شاتل را ندارد، درخواست وسیله‌ای با ظرفیت بار و خدمه شاتل مانع بازگشت پرواز فضایی انسان می‌شود.

با این حال پیس بر این عقیده است که برنامه کاخ سفید نیز این نکته را فراموش کرده و تاکید آن‌ها بر توسعه فناوری در بخش خصوصی، آینده پروازهای بشری را در خطر بزرگی قرار می‌دهد.

پیس در این مورد گفت:« به نظر من افراد با اراده به دنبال راهی به جلو هستند، اما گزینه‌های خوب زیادی پیش رو ندارند.»

منبع: www.khabaronline.ir


کامپیوتر های ویروسی را قرنطینه کنید

کامپیوتر های ویروسی را قرنطینه کنید

 

رایانه‌های ویروسی را قرنطینه کنید

اسکات چارنی از مدیران ارشد مایکروسافت، در کنفرانس امنیت آر.اس.آ اعلام کرد که صنعت امنیت باید از سیاست قرنطینه کردن رایانه‌های آلوده استفاده کند تا از انتشار هرزنامه‌ها و حملات دیگر جلوگیری کند.

فاطمه محمدی‌نژاد: اسکات چارنی از مدیران ارشد مایکروسافت در گفتگویی که پس از نشست کنفرانس امنیت آر.اس.آ انجام داد، دیدگاه خود را در مورد کاهش خطرات سایبری کاملا تشریح کرد. وی توضیح داد که چطور رایانه‌های آلوده باید از اینترنت دور نگاه داشته شوند، درست همان‌طور که پزشکان، بیماران و سیگاری‌ها را محدود و یا قرنطینه می‌کنند. گفتگوی چارنی را با سی.نت در ادامه بخوانید.

شما در نطق خود به سیستم قرنطینه کردن رایانه‌ها اشاره کردی، اما به جزئیات موضوع نپرداختی. توضیح می‌دهی که در ذهنت چه می‌گذرد؟
هنگامی که مردم بیمار می‌شوند و خطر مبتلا کردن دیگران را به وجود می‌آورند، جامعه پزشکی وظیفه دارد از سلامت عمومی اطمینان پیدا کند. این عمل ترکیبی از معاینه، قرنطینه و درمان است. به یاد دارم زمانی که سارس در آسیا شیوع یافته بود، به آنجا سفر کردم. از لحظه‌ای که از هواپیما پیاده شدم، افرادی با دستگاهی برای سنجش دمای بدن به انتظار ایستاده بودند و در حال پیاده شدن از هواپیما دمای بدن را اندازه‌گیری می‌کردند و اگر متوجه می‌شدند به سارس مبتلا شده‌اید؛ فورا شما را قرنطینه و درمان می‌کردند. در واقع در طول نسل‌های مختلف، ما این کار را با بیماری‌های مختلف انجام داده‌ایم. در مورد رایانه‌ها نیز ما امروزه حفاظت از دسترسی به شبکه را داریم. سوال این است که اگر شما بدانید رایانه‌ای آلوده شده است آیا دوست دارید به شبکه متصل شده و تمامی دیگر رایانه‌ها را نیز آلوده کند؟ یا می‌خواهید آن را پاکسازی کرده و سپس اجازه اتصال بدهید؟

من هنوز متوجه نشده‌ام می‌خواهی چه کار کنی! بیشتر توضیح می‌دهی؟
اینترنت معانی بسیاری برای کاربران دارد. راهی برای صحبت آزادانه است، راهی برای ورود به تجارت آنلاین، دسترسی به تحصیلات، یا دریافت اطلاعات سلامتی. زندگی خیلی‌ها در موارد بسیار مهمی بر پایه این فناوری می‌چرخد. مردم به وجود یک رایانه در خانه‌هایشان عادت کرده‌اند. از طرفی این وسیله ابزاری به‌شدت خصوصی تلقی می‌شود و ممکن است داده‌های حساس و خصوصی بسیاری را از جمله خاطرات یا گزارش‌های مالیاتی ذخیره کرده باشد. اما نکته اینجاست که شخصی که رایانه‌اش آلوده شده ممکن است قربانی نهایی نباشد. قربانی نهایی در واقع دریافت کننده این اطلاعات است. آموزش کاربران کار بسیار مهمی است و ما حدود 20 سال است که این کار را انجام می‌دهیم اما در این مورد آموزش کمکی نمی‌کند. شما می‌توانید به مردم بگویید که از به‌روز کردن دستگاه‌ها و ویروس‌کش‌های خود مطمئن شوند. با این حال باز ما می‌بینیم که بسیاری از مردم این کار را نمی‌کنند. بنابراین این سوال مطرح می‌شود که چطور می‌توان یک اینترنت کم خطرتر ایجاد کرد.
اگر فراهم‌کننده دسترسی اطمینان یابد که رایانه شما حامل هیچ خطری نیست و شما دیگران را مبتلا نمی‌کنید بدون هیچ مشکلی شما را متصل می‌کند. اما اگر شما آلوده باشید و علائمی نشان دهید باید ابتدا پاکسازی شده و سپس به اینترنت متصل شوید.

شما به سیستمی اشاره کردی که کاربران را از دسترسی‌های غیرمجاز محافظت می‌کند. منظورت چیست؟
برای عمل به این ایده باید بر روی پاک‌سازی بدافزارهای شناخته شده تمرکز کنیم. به هر حال شاید شما نباید قانون مالکیت معنوی (کپی‌رایت) را نادیده بگیرید؛ اما این موضوع ربطی به مقوله سلامت عمومی ندارد. باید این دسترسی را به قصد درست محدود کرد. دومین کار این است که در مورد شیوه پرداخت فکر کنیم. من نمی‌دانم شیوه پرداخت صحیح چطور باید باشد اما از برخی گزینه‌ها خبر دارم. یکی از آن‌ها نیروهای بازار است. به عنوان مثال هرکس که تلفن دارد، هزینه‌ای جهانی برای دسترسی پرداخت می‌کند؛ بنابراین می‌تواند در مناطق روستایی نیز به تلفن دسترسی داشته باشد. مالیت امنیتی بر بلیت‌های هواپیمایی نیز وجود دارد تا پس از حادثه 11 سپتامبر امنیت بیشتری را تامین کند. بنابراین افرادی که از فناوری استفاده می‌کنند، باید برای تامین امنیت آن هزینه‌ای پرداخت کنند.

آیا ما به‌زودی شاهد چنین چیزی خواهیم بود؟
آیا دولت به‌زودی این کار را انجام خواهد داد؟ اگر طی دو تا پنج سال آینده شاهد مباحثه‌ها و فعالیت‌هایی باشیم، بله. در کنار این‌ها کارهای بسیار دیگری باید انجام شوند. یکی از این کارها چشم‌انداز اقبال عمومی است.

بنابراین شما معتقد به قوانین دولتی هستید؟
اگر با یک اخطار انتظار اقبال عمومی داریم، بله. اگر نیروهای بازار کافی باشند همه چیز درست کار می‌کند و اگر بازار درست کار کند، نیازی به قوانین دولتی نیست. به هر حال دولت باید نقشی داشته باشد تا مطمئن شویم قوانین عادلانه بوده و اجرا می‌شوند. اما آیا این کارها واقعا لازم است؟ هنوز نمی‌دانیم.

اما فراهم‌کنندگان خدمات اینترنتی کار خاصی برای جلوگیری از بدافزارها انجام نمی‌دهند.
این دلیل دیگری برای مداخله دولت است. دولت می‌تواند بگوید اگر این کارها را انجام دهید و استانداردها را رعایت کنید، در منطقه حفاظت شده قرار می‌گیرید.

منبع: خبر آنلاین


کشف سنگ های آسمانی ( سیارک ها ) خطرناک در نزدیکی زمین

کشف سنگ‌های آسمانی خطرناک در نزدیکی زمین

 

تلسکوپ فضایی وایز که دو ماهی از آغاز فعالیتش می‌گذرد، موفق شده 16 سیارک جدید بسیار تاریک را در اطراف زمین کشف کند که به دلیل تاریکی فوق‌العاده، از دید تلسکوپ‌های زمینی پنهان مانده بود.

فاطمه محمدی‌نژاد: تلسکوپ فضایی فروسرخ وایز، چندین سیارک بسیار تاریک را کشف کرده که پنهانی در نزدیکی مدار زمین حرکت می‌کنند. تاریکی بیش‌از اندازه و مدار بسیار کج آنها نسبت به مدار زمین، باعث شده که از دید تلسکوپ‌های زمینی و حتی برنامه‌های کشف اجسام نزدیک زمین نیز پنهان بمانند.

به گزارش نیوساینتیست، کاوشگر فروسرخ دید گسترده یا وایز، تازه‌ترین تلسکوپ فضایی ناسا است که آذرماه گذشته برای نقشه‌برداری از کل آسمان در طیف فروسرخ به فضا فرستاده شد و فعالیت خود را اواسط ماه ژانویه / اواخر دی آغاز کرد.

وایز در شش هفته نخست مشاهداتش، حدود 16 سیارک ناشناخته را در نزدیکی مدار زمین شناسایی کرد. از این میان 55 درصد، کمتر از یک دهم نوری را که از خورشید دریافت می‌کنند، بازتاب می‌دهند و همین، مشاهده آن‌ها را بسیار دشوار می‌کند. یکی از این اجسام به تیرگی آسفالت تازه است که کمتر از پنج درصد نور خورشید دریافت شده را منعکس می‌کند.

بسیاری از این سیارک‌های تاریک در مدار‌هایی به دور خورشید گردش می‌کنند که در مقایسه با صفحه دایره‌البروج که زمین، دیگر سیارات و اغلب سیارک‌ها درون آن حرکت می‌کنند، بسیار کج است. به همین دلیل است که تلسکوپ‌های جستجوگر سیارک‌ها که معمولا در صفحه زمین به جستجو می‌پردازند، غالبا این اجسام را نمی‌بینند.

خوشبختانه این اجسام جدید در تابش‌های فروسرخ روشن دیده می‌شوند، زیرا در این محدوده نور بیشتری را جذب کرده و گرم می‌شوند. این مسئله مشاهده آن‌ها را برای وایز بسیار آسان می‌کند.

دنباله‌دارهای قدیمی
ایمی ماینزر، یکی از اعضای این کاوش در جی.پی.ال ناسا در کنفرانس علوم سیاره‌ای و قمری گفت: «بسیار عالی است که ما تاریک‌ترین دنباله‌دارها و سیارک‌ها را کشف کرده‌ایم.»

انتظار می‌رود وایز حدود 200 جسم نزدیک به زمین را مشاهده کند، اما دانشمندان بر این عقیده‌اند که تعداد اجسام بزرگی که قادرند به زمین آسیب برسانند، می‌تواند چند ده‌هزار عدد باشد.

ریچارد بینزل، از ام.آی.تی معتقد است سیارک‌های تاریک ممکن است دنباله‌دارهایی قدیمی باشند که تمام یخ خود را از دست داده و پوسته‌ای غیرفعال بر جای گذاشته‌اند که دیگر گردوخاکی برای ایجاد دنباله، تولید نمی‌کند. وی خاطرنشان کرد بسیاری از دنباله‌دارها مدارهای بسیار کجی دارند و دنباله‌دارهای مشاهده شده توسط فضاپیماهای ناسا نیز سطوح بسیار تیره‌ای داشته‌اند.

منبع: خبر آنلاین


خورشید گرفتگی ( کسوف ) و ماه گرفتگی ( خسوف )

خورشید گرفتگی ( کسوف ) و ماه گرفتگی ( خسوف )

در خسوف (ماه گرفتگی) زمین در حرکت مداری خود به دور خورشید سایه‌اش را، که در فضا در سمتی مخالف خورشید ممتد است، به دنبال می‌کشد. سایه زمین به شکل یک مخروط است که قاعده آن مقطع زمین و طول متوسط آن 1،3a80،000 کیلومتر است. طول این سایه ، بر اثر تغییر فاصله زمین از خورشید تا حدود 40000 کیلومتر نسبت به مقدا متوسط تغییر می‌کند. خسوف زمانی اتفاق می‌افتد که ماه وارد مخروط سایه زمین شود.

اندازه ظاهری خورشید و ماه از زمین باهم برابر است. علت این امر آن است که فاصله این دو جسم از کره ما متفاوت است. در نتیجه در زمانهایی که ماه مسقیما از جلوی خورشید عبور می‌کند قرص خورشید در پس آن پنهان می‌شود. شرط لازم و کافی برای وقوع پیوستن کسوف آن است که زمین ، خورشید و ماه در یک خط یا تقریبا یک خط راست قرار بگیرند، بطوری که سایه ماه بر بخشی از زمین بیافتد کل این سایه از دو قسمت نیم سایه که در قسمت بیرونی است نیمه درونی که تاریک و سیاه است تشکیل شده است.

در محدوده نیم سایه ماه تنها قسمتی از خورشید را پوشانده است که به آن خورشید گرفتگی جزیی می‌گویند. در خلال گرفت بر اثر حرکت ماه و چرخش زمین سایه ماه زمین را از غرب به شرق طی می‌کند، به این سیر حرکتی سیر گرفتگی کلی می‌گویند. هر کسی که در این مسیر باشد خورشید را در حالت گرفت کلی خواهد دید، این مسیر در بیشترین حالت به 320 کیلومتر می‌رسد و حدود نیم درصد سطح زمین را می‌پوشاند. معمولا هر 1.5 سال خورشد گرفتگی کلی روی می‌دهد، اما ما در طول عمرمان شاید یک بار شانس تماشای این پدیده را داشته باشیم.

شرایط وقوع خسوف

وقتی از بالا به دایرة البروج بنگریم به اشتباه گمان می‌کنیم که خسوف باید ماهی یک بار اتفاق افتد. خطای این دید وقتی آشکار می‌شود که از پهلو نگاه کنیم. آنگاه روشن می‌شود که این سه جرم در حقیقت بر یک خط واقع نیستند. ماه در نتیجه میل مدارش با دایرة البروج ، می‌تواند از بالا یا پایین مخروط سایه ، به فاصله‌ای که حداکثر 32،000 کیلومتر می‌شود بگذرد. برای اینکه خسوف برقرار باشد واقع شود باید دو شرط مهم زیر همزمان با یکدیگر برقرار باشند:

1.خورشید ، زمین و ماه ، باید بر خطی مستقیم واقع باشند یعنی ماه به حالت بدر از زمین دیده شود. این واقعه ماهی یک بار روی می‌دهد.

2.ماه در حرکت مداریش باید در حال عبور از دایرة البروج ، یعنی در یکی از عقده‌ها باشد.


بیشتر دیده شد که کره ماه نیمی از ماه را در زیر صفحه دایرة البروج به سر می‌آورد و نیم دیگر را بالای آن. دو نقطه‌ای که در آنها ماه صفحه دایرة البروج را قطع می‌کند عقدتین نامیده می‌شود: یکی از این دو عقده رأس (گره شمالی) است و دیگری عقده ذنب (گره جنوبی). خط واصل این دو نقطه را خط عقده‌ها یا خط گره‌ها نامند.

منبع: aseman.mihanblog.com


زلزله در شیلی ، سونامی در ژاپن

زلزله در شیلی، سونامی در ژاپن

 

در پی زلزله 8.8 ریشتری روز گذشته در شیلی، سونامی به ژاپن رسید و نخستین امواج آن به ارتفاع 1.2 متر، سواحل شمالی این کشور را تحت تاثیر قرار داد. تاکنون گزارشی از تلفات جانی و مالی منتشر نشده است.

این درحالی است که ژاپن نسبت به وقوع این سونامی هشدار داده بود و بیش‌از 540هزار خانوار ساکن در نواحی ساحلی را تخلیه و به مناطق مرتفع‌تر منتقل کرده بود.

به گزارش سی.ان.ان، ژاپن از صبح امروز به وقت محلی، هشدار سونامی بزرگ را که از 15 سال پیش تاکنون اعلام نکرده بود، به صدا درآورد.

 

زلزله در شیلی ، سونامی در ژاپن .

 

تصویر فوق، حرکت امواج سونامی را در اقیانوس آرام نمایش میدهد و رنگها، نمایانگر ارتفاع امواج سونامی بر حسب سانتیمتر است.

منبع: خبر آنلاین


اسطرلاب

اسطرلاب

 

تعریف اسطرلاب

اسطرلاب دستگاه کوچکی است که برای تعیین بعضی مشخصات زمان،‌مکان و آسمان به کار میرود. به فارسی «جام جم» نامیده میبشده وی بتدریج کلمه یونانی اسطر لاب برای آن متداول شده است بنابراین اسطر لاب رایج و معمولی دستگاه و صفحه مدور فلزی است که از جنس برنز و یا از آهن و فولاد و یا تخته بطرزی محاسبات کارهای نجومی ازقبیل پیدا کردن ارتفاع و زاویه آفتاب، محل ستارگان و سیارات و منزقه البروج و به دست اوردن طول و عرض جغرافیایی محل در تمام مدت شبانه روز و فصول مختلف سال، و همچنین برای محاسبه ازتفاع کوهها و پهنای رودخانه و سایر عوارض طبیعی زمین، و تعیین ساعات طلوع و غروب یکایک ستارگان،‌ثوابت و سیاراتی که نام آنها بر شبکه اسطر لاب نقش بسته، و برای محاسبه ساعات دقیق طلوع آفتاب هرمحل ( علی – تاخصوص دردوره اسلام که تعیین ساعات نماز هم بر آن اضافه شد) ساخته شده است. استفاده از دستگاه مذکور نیازی به داشتن و بکار بردن فرمولهای ریضی ندارد.

به علاوه اسطر لاب برایب تعیین حدود اراضی و نقشه برداری و پیاده کردن مسیر راهها و قناتها و حفر معادتن و تعیین مسیر درونی آنها نیز به کار می رفته است. اما در موادر استفاهد اصل آن ر محاسبات زیر بوده است:

  به علت وجود علایم و سایر مشخصات آسمانی و مخصوصاً ستارگانی که مورد نیاز مطالعه کنندگان قرار میگیرد، اسطر لاب ستارگانی راهنمای بسیار مفید و با  ارزشی در عمل مسیر یابی در بیابانها بوده، بویژعه دریانوردان برای جهت یابی ازآن استفاده می کرده‌اند. اروپائیان از قرن سیزدهم اسطر لاب را جزئی از یک دستگاه راهنمای کشتیها قرار دادند و کشتیها بدون داشتن اسطر لاب برنامه حرکت خود را تنظیم نمیکردند.

انسیکلوپدی یا بریتانیکا در مورد اسطر لاب مینویسد

«اسطر لاب دستگاهی است که برای اولین بار رسماً در دریا نوردی نیروی دریایی آلمان به کار رفت و توصیه کننده این دستگاه محقق و جغرافی دان معرف Martin Behain بوده است. سیالها پس از تاریخ این دستگاه را به نام ( پلانی اسفر) Plani Spere نامیدند. اسطر لاب دریانوردی درابتدا ازتنوع ساده ترنی اسطر لابها برگزیده شد و هم اکنون نوع فلزی و پلاستیکی کامل آن در ردیانوردی، پرواز با هواپیما و شناخت جهت مکان جغرافیایی عهواپیما و کشتیها در شب و روز به کار میرود.( شکل 1) پلانی اسفر پلاستیکی است که برای وزارت دریاداری انکگلستان ساخته شده است.

در موزه شهر ادینبورگ Edinburgh اسکاتلند غرفه بسیار جالبی از اسطر لابهای دریانوردی موجدو است که بعضی از انها ازکشتیهای مغروفه به دست آمده ، در سپتامبر 1972 به معرض نمایش گذارده شد. (شکل2) یکی از اسط لابهای که از یک کشتی اسپانیایی غرق شده( جیرونا) درسال 1588 به وسیله غواصی به نما ( رابرت استین ویت) به دست امده، در ویترین موزه «آلتسر»بلفاست جای دارد.

تاریخچه نام اسطرلاب

 

یکی آنکه (اسطر) ار به معنی ترازو و (لاب) را به معنی آفتاب گرفته‌اند و (موید الفضلا) در کتاب ( نفائس الظنون) آنرا ارزوی آفتاب نامیده است.

 

و بعضی گفته‌اند (سطر) به زبان یونانی معنی آواز را دارد و لغت (لاب) نام فرزند (هرمس) ایت و اسطر لاب از ساخته‌های اوست که گویند به دستور اسکندر مقدونی ساخته است(کشف اللغات). هرمس نام حکیم افسانه‌ای مصر است که شاید هر گز وجود نداشته ، لکن در دوره اسلامی درباره او افسانه‌های فراوانی گفته شده است.

    بعضی گفته‌اند که او همان افسانه‌های فراوانی گفته شده است. بعضی گفته‌اند که او همان ( اخنوخ) است و نامش درتورات امده . و بعضی هم او را ( ادریس) پیغمبر دانسته‌اند. بعضی قائل به سه هرمس اول و دوم  و سوم شده‌اند و به هرمس سوم کتابهای گوناگون در احکام نجوم- کیمیا و جادو گری و نظایر آن نسبت داده‌اند و یک کتاب به نام ( عرض الفتاح النجوم) که شاید ( عرض المفتاح النجوم ) بوده منسوب به هرمس به دست آمده که دریمان کتایبهغای کتابخانه ( امبر سیانی) شهر میلانو وجود داشته است. ازطرف دیگر دربعض از کتب نوشته‌اد که (لاب) پسر ادریس پیغمبر بده که علم نجوم و هیئت میدانسته و اسطر لاب ازساخته‌های او است.حمزه بن حسین اصفهانی مولف کتاب تاریخ اصفهان که مرواخن معروف اسلامی است و در قرن چهارم میزیسته، آنرا به معنی ستاره یاب دانسته اتست و از طرف دیکر بر اساس اطلاعاتی که از متب قدیمی به دست آمده یکی دیگر از منجمینو تاسره شناسان علاقه مند به مسائل نجومی ایران قدیمی بعه دست امده کی دیگر از منجمین و ستاره شناسان علاقه مند به مسال نجومی ایران قدیم دنشمند و سرداری به تنام (یم) و یا (یمه) بوده که در کتب قدیم با کلم (شید) که به معنی خداوند و پادشاه استخوانده میشد که او را (یمشید)یا جمشید می خواندند که بعدها تبدیل به ( جم) گردید، دارای اسطر لابی بوده که آنرا ( جام یم) و یا ( جام جم) میگفتند. ( جام جهان بین) و (جام جهان نما) و یا ( جام جمشید) هم نامیده‌اند.

کاربردهای اسطرلاب

اسطرلاب بیش از ۳۰۰ کاربرد دارد. از کاربرد‌های زمان اسلامی آن می‌توان به قبله یابی و تعیین ساعات اذان‌ها اشاره کرد. به برخی از کاربرد‌های نجومی آن در زیر اشاره شده‌است:

نمایش آسمان در لحظه دلخواه

محاسبه زمان طلوع و غروب اجرام آسمانی در زمان دلخواه

اندازی گیری فواصل و ارتفاعات با روشهای هندسی و مثلثاتی

محاسبه مکان اجرام آسمانی در آسمان

تعیین زمان از طریق مشاهده اجرام آسمانی

تعیین طول روز و طول شب

یکی دیگر از کاربرد‌های اسطرلاب در زمان‌های گذشته طالع بینی بوده‌است.قدیمیان اعتقاد داشتند که صورت فلکی ای که در لحظهٔ تولد هر کس، در حال طلوع است، صورت فلکی طالع آن فرد است. آن‌ها برای هر یک از آن صورت فلکی‌ها خصوصیاتی را در نظر گرفته بودند که همان خصوصیات فرد بودند. اما آن‌ها فقط از صورت فلکی‌های دایره البروجی برای این کار استفاده می‌کردند که این صورت فلکی‌ها در اسطرلاب نشان داده شدند و به کمک اسطرلاب به راحتی می‌توان صورت فلکی طالع هر فرد را، با دانستن موقعیت خورشید در آن لحظه، مشخص کرد.

منبع: aseman.mihanblog.com


نوروز ( عید نوروز )

 نوروز ( عید نوروز )

 

عید نوروز چگونه شکل گرفت

انسان‏، از نخستین ادوار زندگی اجتماعی، متوجه بازگشت و تکرار برخی از رویدادهای طبیعی، یعنی تکرار فصول شد. نیاز به محاسبه در دوران کشاورزی ، یعنی نیاز به دانستن زمان کاشت و برداشت، فصل بندی ها و تقویم دهقانی و زراعی را به وجود آورد. نخستین محاسبه فصل ها، بی گمان در همه جوامع با گردش ماه که تغییر آن آسانتر دیده می شد صورت گرفت. و بالاخره در نتیجه نارسایی ها و ناهماهنگی هایی که تقویم قمری، با تقویم دهقانی داشت، محاسبه و تنظیم تقویم بر اساس گردش خورشید صورت پذیرفت. سال در نزد ایرانیان از زمانی نسبتا کهن به چهار فصل سه ماهه تقسیم شده و همان طور که ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه آورده است آغاز سال ایرانی از زمان خلقت انسان ( یعنی ابتدای هزاره هفتم از تاریخ عالم) روز هرمز از ماه فروردین بود، وقتی که آفتاب در نصف النهار ، در نقطه اعتدال ربیعی ، و طالع سرطان بود.

 

 

 پیدایش جشن نوروز

نوروز ( عید نوروز ).

جشن نوروز را به نخستین پادشاهان نسبت می دهند. شاعران و نویسندگان قرن چهارم و پنجم هجری چون فردوسی، عنصری، بیرونی، طبری و بسیاری دیگر که منبع تاریخی و اسطوره ای آنان بی گمان ادبیات پیش از اسلام بوده ، نوروز را از زمان پادشاهی جمشید می دانند.

در خور یادآوری است که جشن نوروز پیش از جمشید نیز برگزار می شده و ابوریحان نیز با آن که جشن را به جمشید منسوب می کند یادآور می شود که : «آن روز که روز تازه ای بود جمشید عید گرفت؛ اگر چه پیش از آن هم نوروز بزرگ و معظم بود».

 

 

روایت های اسلامی درباره نوروز

نوروز ( عید نوروز )..

آورده اند که در زمان حضرت رسول (ص) در نوروز جامی سیمین که پر از حلوا بود برای پیغمبر هدیه آوردند و آن حضرت پرسید که این چیست؟ گفتند که امروز نوروز است. پرسید که نوروز چیست؟ گفتند عید بزرگ ایرانیان. فرمود: آری، در این روز بود که خداوند عسکره را زنده کرد. پرسیدند عسکره چیست؟ فرمود عسکره هزاران مردمی بودند که از ترس مرگ ترک دیار کرده و سر به بیابان نهادند و خداوند به آنان گفت بمیرید و مردند. سپس آنان را زنده کرد وابرها را فرمود که به آنان ببارند از این روست که پاشیدن آب در این روز رسم شده. سپس از آن حلوا تناول کرد و جام را میان اصحاب خود قسمت کرده و گفت کاش هر روزی بر ما نوروز بود.

و نیز حدیثی است از معلی بن خنیس که گفت: روز نوروز بر حضرت جعفر بن محمد صادق در آمدم گفت آیا این روز را می شناسی؟ گفتم این روزی است که ایرانیان آن را بزرگ می دارند و به یکدیگر هدیه می دهند. پس حضرت صادق گفت سوگند به خداوند که این بزرگداشت نوروز به علت امری کهن است که برایت بازگو می کنم تا آن را دریابی. پس گفت: ای معلی ، روز نوروز روزی است که خداوند از بندگان خود پیمان گرفت که او را بپرستند و او را شریک و انبازی نگیرند و به پیامبران و راهنمایان او بگروند. همان روزی است که آفتاب در آن طلوع کرد و بادها وزیدن گرفت و زمین در آن شکوفا و درخشان شد. همان روزی است که کشتی نوح در کوه آرام گرفت. همان روزی است که پیامبر خدا، امیر المومنین علی (ع) را بر دوش خود گرفت تا بت های قریش را از کعبه به زیر افکند. چنان که ابراهیم نیز این کار را کرد. همان روزی است که خداوند به یاران خود فرمود تا با علی (ع) به عنوان امیر المومنین بیعت کنند. همان روزی است که قائم آل محمد (ص) و اولیای امر در آن ظهور می کنند و همان روزی است که قائم بر دجال پیروز می شود و او را در کنار کوفه بر دار می کشد و هیچ نوروزی نیست که ما در آن متوقع گشایش و فرجی نباشیم، زیرا نوروز از روزهای ما و شیعیان ماست.

 

 

جشن نوروز

جشن نوروز دست کم یک یا دو هفته ادامه دارد. ابوریحان بیرونی مدت برگزاری جشن نوروز را پس از جمشید یک ماه می نویسد: « چون جم درگذشت پادشاهان همه روزهای این ماه را عید گرفتند. عیدها را شش بخش نمودند: 5 روز نخست را به پادشاهان اختصاص دادند، 5 روز دوم را به اشراف، 5 روز سوم را به خادمان و کارکنان پادشاهی، 5 روز چهارم را به ندیمان و درباریان ، 5 روز پنجم را به توده مردم و پنجه ششم را به برزگران. ولی برگزاری مراسم نوروزی امروز، دست کم از پنجه و «چهارشنبه آخر سال» آغاز می شود و در «سیزده بدر» پایان می پذیرد. ازآداب و رسوم کهن پیش از نوروز باید از پنجه، چهارشنبه سوری و خانه تکانی یاد کرد.

 

 

پنجه (خمسه مسترقه)

بنابر سالنمای کهن ایران هر یک از 12 ماه سال 30 روز است و پنج روز باقیمانده سال را پنجه، پنجک، یا خمسه مسترقه، گویند. این پنج روز را خمسه مسترقه نامند از آن جهت که در هیچ یک از ماه ها حساب نمی شود. مراسم پنجه تا سال 1304 ، که تقویم رسمی شش ماه اول سال را سی و یک روز قرارداد، برگزار می شد.

 

 

میر نوروزی

از جمله آیین های این جشن 5 روزه، که در شمار روزهای سال و ماه و کار نبود، برای شوخی و سرگرمی حاکم و امیری انتخاب می کردند که رفتار و دستورهایش خنده آور بود و در پایان جشن از ترس آزار مردمان فرار می کرد. ابوریحان از مردی بی ریش یاد می کند که با جامه و آرایشی شگفت انگیز و خنده آور در نخستین روز بهار مردم را سرگرم می کرد و چیزی می گرفت. و هم اوست که حافظ به عنوان « میرنوروزی» دوران حکومتش را « بیش از 5 روز» نمی داند.

از برگزاری رسم میر نوروزی، تا لااقل 70 سال پیش آگاهی داریم. بی گمان کسانی را که در روزهای نخست فروردین، با لباس های قرمز رنگ و صورت سیاه شده در کوچه و گذر وخیابان می بینیم که با دایره زدن و خواندن و رقصیدن مردم را سرگرم می کنند و پولی می گیرند بازمانده شوخی ها و سرگرمی های انتخاب «میر نوروزی» و «حاکم پنج روزه » است که تنها در روزهای جشن نوروزی دیده می شوند و آنان در شعرهای خود می گویند: «حاجی فیروزه، عید نوروزه، سالی چند روزه».

منبع : مجله موفقیت - www.tebyan.net


زلزله ( زمین لرزه )

زلزله ( زمین لرزه )
زمین لرزه یکی از وحشتناک ترین پدیده های طبیعت محسوب می شود. اغلب زمینی را که روی آن ایستاده ایم، به صورت تخته سنگ های صلب و محکمی تصور می کنیم که از استحکام زیادی برخوردار است. هنگامی که زمین لرزه ای روی می دهد برای لحظه ای این تصور بر هم می ریزد، اما طی همان لحظه کوتاه خسارت های شدیدی وارد می شود. با توجه به پیشرفت هایی که در حوزه علوم مختلف صورت گرفته است، دانشمندان توانسته اند نیروهایی را که باعث زمین لرزه می شود، شناسایی کنند. علاوه بر آن با استفاده از فناوری های نوین می توان شدت یک زلزله و مکان آن را حدس زد. مهم ترین کار باقی مانده آن است که راهی برای پیش گویی زمین لرزه بیابیم تا مردم هنگام وقوع آن غافلگیر نشوند.

تکان های زمین:

زمین لرزه در واقع ارتعاشی است که در طول پوسته زمین به حرکت در می آید. اگر یک کامیون بزرگ از نزدیکی منزل شما عبور کند، خیابان را به لرزه می آورد و شما احتمالاً لرزه های خانه را احساس می کنید، در این حالت می توان گفت که زمین لرزه کوچکی رخ داده است، اما کلمه زمین لرزه معمولی به حوادثی اطلاق می شود که در آن منطقه بزرگی همانند یک شهر تحت تأثیر این لرزش قرار گیرد.

برای وقوع یک زمین لرزه چند دلیل می توان ذکر کرد:

 

زلزله ( زمین لرزه ).



- فوران گدازه های آتشفشانی

- برخورد یک شهاب سنگ

- انفجارهای زیرزمینی (برای مثال یک آزمایش هسته ای زیرزمینی)

- فرو ریختن یک سازه (همانند تخریب یک معدن)

اما اصلی ترین دلیل وقوع زمین لرزه را می توان حرکات صفحه های (Plates) زمین دانست.هر از گاهی در اخبار می شنویم که زمین لرزه ای روی داده است، اما باید دانست که زمین لرزه پدیده ای است که هر روز در کره زمین روی می دهد. براساس تحقیقات جدید هرساله حدود سه میلیون زمین لرزه روی می دهد، یعنی هشت هزار زمین لرزه در روز یا هر 11 ثانیه یک زمین لرزه.

- حرکت صفحه ها در خلاف جهت یکدیگر و دور شدن از هم.

- ضمن حرکت در خلاف جهت به همدیگر بمالند.

اگر دو صفحه از یکدیگر دور شوند گدازه هایی که از سنگ های مذاب تشکیل شده اند، از بین صفحه های پوسته زمین خارج می شوند (این عمل اغلب در کف اقیانوس ها روی می دهد) هنگامی که این گدازه ها سرد شوند، سخت شده و به شکل پوسته های جدید در می آیند که فاصله بین دو صفحه را پر می کنند. اگر دو صفحه به سمت یکدیگر به حرکت درآیند، معمولاً یک صفحه به زیر صفحه دیگر می خزد. در بعضی موارد، هنگامی که دو صفحه به یکدیگر فشار می آورند، برای هیچ کدام از صفحه ها امکان ندارد که به زیر صفحه دیگر برود، در این صورت این دو صفحه ضمن فشار آوردن به همدیگر یک رشته کوه را به وجود می آورند. در بعضی مواقع نیز صفحه ها ضمن عبور از کنار یکدیگر به همدیگر فشار وارد می کنند. برای مثال تصور کنید یک صفحه به سمت شمال و دیگری به سمت جنوب حرکت کند. در این صورت این صفحه ها از محل تماس به یکدیگر نیرو وارد می سازند.

در جایی که این صفحات به یکدیگر می رسند، گسل تشکیل می شود. در حقیقت گسل ترک هایی در پوسته زمین است که در دو طرف صفحه هایی که در خلاف جهت یکدیگر در حال حرکت هستند، مشاهده می شود. احتمال وقوع زلزله در اطراف خطوط گسل بیشتر از هر جای دیگر است. گسل ها انواع مختلفی دارند که براساس موقعیت خط گسل و چگونگی حرکت دو صفحه نسبت به هم تقسیم بندی می شود. در تمام انواع گسل ها، صفحه ها کاملاً به یکدیگر فشار وارد می سازند و در نتیجه هنگام حرکت آنها اصطکاک شدیدی به وجود می آید. اگر نیروی اصطکاک بسیار شدید باشد مانع حرکت آنها می شود در این حالت فشاری که باعث ایجاد گسل می شود افزایش می یابد. اگر میزان این فشار از حد معینی بیشتر شود، بر نیروی اصطکاک غلبه می کند و صخره ها ناگهان می شکنند.به عبارت دیگر، هنگامی که صخره ها به یکدیگر فشار وارد می کنند، انرژی پتانسیل به وجود می آید و هنگامی که صخره ها به حرکت درمی آیند، انرژی پتانسیل به جنبشی تبدیل می شود. اغلب زمین لرزه ها در اطراف مرز صفحه های زمین ساختی روی می دهد زیرا در این منطقه در اثر حرکت صفحه ها منطقه گسل به وجود می آید که دارای گسل های متعدد و به هم پیوسته ای است. در منطقه گسل، آزاد شدن انرژی جنبشی در یک گسل ممکن است باعث افزایش انرژی پتانسیل در گسل کناری شود که این عمل به زمین لرزه دیگری منجر می شود. به همین دلیل است که گاهی در یک منطقه کوچک زلزله های متعددی در فاصله های زمانی کم روی می دهد.البته گاهی اوقات زمین لرزه هایی در وسط این صفحه ها نیز روی می دهد. یکی از شدیدترین زمین لرزه های ثبت شده زمین لرزه ای است که در صفحه قاره ای آمریکای شمالی در سال 1811 و 1812 اتفاق افتاد. دانشمندان در دهه 1970 دریافتند که احتمالاً منشاء این زمین لرزه یک منطقه گسل 600 میلیون ساله است که زیر لایه های متعدد سنگ و صخره مدفون شده بود.

امواج زمین لرزه :

درست مثل هنگامی که درسطح آب اغتشاش روی می دهد، انرژی آن به صورت امواج منتقل می شود، وقتی که شکست یا جابه جایی در پوسته زمین روی می دهد، انرژی آن به صورت امواج زمین لرزه منتقل می شود. در هر زمین لرزه ای چند نوع موج مختلف مشاهده می شود. امواج اصلی از لایه های داخلی زمین عبور می کنند، در حالی که امواج سطحی از سطح می گذرند. اغلب ویرانی های زلزله توسط امواج سطحی - که امواج L هم نامیده می شوند _ به وجود می آید، زیرا این امواج ارتعاشات شدیدی را به وجود می آورند. هنگامی که امواج اصلی به سطح زمین رسیدند، امواج سطحی را به وجود می آورند.امواج اصلی خود به دو گروه مهم تقسیم بندی می شوند:

امواج اولیه که امواج P نیز نامیده می شوند، با سرعت 5/1 تا 8 کیلومتر در ساعت حرکت می کنند. سرعت حرکت این امواج به جنس زمینی که این امواج از آنها عبور می کنند بستگی دارد. سرعت این امواج از موج های دیگر بیشتر است و بنابراین سریع تر به سطح زمین می رسند. این امواج قابلیت عبور از جامدات، مایعات و گازها را دارند و به همین دلیل به طور کامل از زمین عبور می کنند. وقتی که این امواج از صخره ها عبور می کنند، در مسیر حرکت خود به آنها به سمت جلو و عقب فشار وارد می کنند.

امواج ثانویه امواج S نامیده می شوند و مدت کوتاهی بعد از امواج P می رسند. این امواج هنگام حرکت خود، صخره ها را به سمت بالا فشار می دهند، یعنی ارتعاش صخره ها عمود بر مسیر حرکت این امواج است. امواج S برخلاف امواج P نمی توانند در داخل زمین به خط مستقیم حرکت کنند. این امواج فقط از مواد جامد می گذرند و به همین دلیل هنگامی که در مرکز زمین به مایع برسند، متوقف می شوند.با این همه هر دو نوع موج از سطح زمین می گذرند و بنابراین می توان آنها را در آن سوی نقطه ای که زمین لرزه روی داده است، شناسایی کرد. در هر لحظه تعداد زیادی امواج زلزله ای ضعیف در قسمت های مختلف زمین قابل شناسایی است.

امواج سطحی را می توان تا حدودی به امواج آب تشبیه کرد. چرا که امواج سطحی حین حرکت، سطح زمین را به سمت بالا و پایین می رانند. حرکت این امواج باعث ویرانی های شدیدی می شود، چرا که صخره ها و پی ساختمان ها را به ارتعاش می آورد. امواج L از همه کندتر هستند به همین دلیل شدیدترین لرزش ها در پایان یک زمین لرزه روی می دهد.

شناسایی کانون زلزله :

همان طور که ذکر شد سه نوع مختلف موج زلزله وجود دارد که هر کدام با سرعت مشخصی حرکت می کند. به رغم آنکه سرعت دقیق امواج P و S بسته به جنس و نوع ماده ای که این امواج از آن عبور می کنند، متغیر است، نسبت سرعت حرکت آن دو در تمام زمین لرزه ها تقریباً ثابت باقی می ماند.معمولاًسرعت امواج P،حدود6/1برابرسرعت امواج S است.

دانشمندان می توانند با استفاده از این نسبت، فاصله بین هرنقطه از سطح زمین را با کانون زمین لرزه محاسبه کنند. کانون زلزله مکانی است که امواج زمین لرزه از آنها شروع شده اند. برای تشخیص کانون زلزله از ابزاری استفاده می شود که زلزله نگار نامیده می شود. زلزله نگار دستگاهی است که امواج مختلف را ثبت می کند. برای یافتن فاصله بین زلزله نگار و کانون زلزله، دانستن زمان رسیدن این امواج نیز ضروری است. با در اختیار داشتن این اطلاعات، اختلاف زمانی بین رسیدن این امواج محاسبه شده و سپس نمودار ویژه ای رسم می شود که در آن فاصله ای را که موج می تواند طی مدت اختلاف زمانی محاسبه شده طی کند، به دست می آید.

اگر اطلاعاتی از این دست را از سه یا چند نقطه مختلف به دست آوریم، می توان مکان کانون زلزله را به دست آورد. برای این کار کافی است که کره ای فرضی حول هر یک از زلزله نگار ها رسم کرد که در آن مکان اندازه گیری به عنوان مرکز کره و فاصله محاسبه شده تا کانون زلزله به عنوان شعاع کره در نظر گرفته می شود. پس سطح کره مورد نظر نشان دهنده تمام نقاطی است که از زلزله نگار به اندازه مورد نظر فاصله دارد. بنابراین کانون زلزله مورد نظر باید در جایی در سطح این کره قرار داشته باشد. اگر دو کره را بر اساس اطلاعات به دست آمده از دو زلزله نگار مختلف رسم کنید، از تقاطع دو کره یک دایره به دست می آید. از آنجایی که کانون زلزله باید در سطح هر دو کره قرار گرفته باشد، محیط دایره ای که از تقاطع دو کره به دست می آید، نشان دهنده تمام کانون های ممکن برای زلزله مورد نظر است.

از تقاطع کره سوم با این دایره فقط دو نقطه حاصل می شود که نشان دهنده کانون های محتمل برای زلزله است. از این دو نقطه یکی در سطح زمین قرار دارد و دیگری در هوا، با توجه به آنکه کانون زلزله همیشه در سطح زمین قرار دارد، نقطه موجود در هوا کنار گذاشته شده و نقطه موجود در سطح زمین نشان دهنده مکان واقعی کانون زلزله است.
ادامه مطلب

سونامی

سونامی چگونه به وجود می‌آید؟
 

سونامیکلمه سونامی (tsunami) از کلمات ژاپنی tsu (بندر) و nami (امواج) تشکیل شده است. سونامی موج یا رشته‌ای از امواج است که در اقیانوس به دنبال زلزله های دریایی بوجود می‌آید.
این امواج ممکن است صدها کیلومتر پهنا داشته باشد و هنگام رسیدن به ساحل به ارتفاع آن به 10.5 برسد.این "دیوارهای آب" با سرعتی تندتر از یک هواپیمای جت پهنه اقیانوس را می‌پبمایند،به ساحل کوبیده می‌شوند و تخریب وسیعی را باعث می‌شوند.
برای درک سونامی باید ساختمان موج را شناخت. امواج معمولی ما در کنار ساحل دریا یا در حوضچه‌های آب می‌بینیم، از یک ستیغ(بالاترین نقطه موج) (crest)و یک ناوه (پایین‌‌ترین نقطه موج)(trough)تشکیل می‌شوند.
امواج را به دو طریق اندازه می‌گیرند:
*ارتفاع موج (wave heigth):فاصله بین ستیغ و ناوه.
*طول موج(wave length): فاصله افقی بین ستیغ دو موج متوالی.
بسامد یا فرکانس امواج بر حسب زمانی کف طول می‌کشد تا دو موج متوالی از یک نقطه بگذرند – که به آن دوره موج می‌گویند- اندازه‌گیری می‌شود.
هم سونامی‌ها و هم امواج معمولی دارای این بخش‌ها هستند و به طریق مشابهی اندازه‌گیری می‌شوند. اما تفاوت‌های زیادی میان آن دو از لحاظ اندازه، سرعت، و منشا وجود دارد: 

خصوصیت موج

موج ناشی از باد 

موج سونامی

سرعت موج   8 تا 100 کیلومتر در ساعت  800 تا 1000 کیلومتر در ساعت
دوره موج  5 تا 20 ثانیه  10 دقیقه تا 2 ساعت
طول موج   100 تا 200 متر  100 تا 200 کیلومتر

 

امواج در اقیانوس‌ها به علل مختلفی مانند فعالیت‌های زیرآبی، فشار جوی، و کشش جاذبه رخ می‌دهند، اما شایع‌ترین علت آنها باد است.
باد منبع انرژی موج حاصل است و اندازه سرعت باد به قدرت باد وابسته است. نکته مهمی که باید به خاطر داشت این است که امواج نشان‌دهنده حرکت آب نیستند، بلکه حرکت انرژی از طریق آب را نشان می‌دهند.

ادامه مطلب

پروژه ی فضایی آپولو

پروژه ی فضایی آپولو
 

یکی از بزرگترین پروژه‌های فضایی آمریکا وپرهزینه ترین وهیجان انگیزترین برنامه ی فضایی تا به‌این زمان پروژه‌های آپولو است. این برنامه ی فضایی شامل تعداد زیادی پرواز فضایی سرنشین دار وبی سرنشین بود که همگی در راستای سفر انسان به ماه انجام می‌پذیرفت. شروع این پروژه در سال 1961 با پیام جان ‌اف‌کندی اعلا م شد.

 آپولو1

 اولین ماموریت به نام «‌ای اس- 204» بود که سپس «آپولو 1 »نام گرفت.« آپولو 1 »اولین پرواز فضایی سرنشین دار برنامه ی آپولو بود.فضانوردان این ماموریت ویرجیل گریشام، ادوارد وایت و راجرچافی بودند.

پروژه ی فضایی آپولو .
 

 

(سرنشینان آپولو1 :سه نفر از سمت چپ به راست)

 متاسفانه این سه فضانورد نتوانستند ماموریت خود را با موفقیت پشت سر بگذارند زیرا یک ماه قبل از انجام این ماموریت در عملیاتی آزمایشی هر سه آنها زنده زنده سوختند و جان باختند .

 مهندسان قصد داشتند در‌این عملیات به توان نامی‌تولید برق درون کابین دست یابند‌. ‌ این آزمایش در واقع آخرین آزمایش مهم برای فضاپیمای آپولو به حساب می‌آمد ودر صورت موفقیت، فضانوردان باید خود را برای یک پرواز فضایی در 21فوریه 1967 آماده می کردند.ساعت دقیقا 1 بعد از ظهر روز 27 ژانویه 1967 بود و ویرجیل گریشام، ادوارد وایت و راجرچافی درحالی که لباسهای فضایی خود رابه طور کامل به تن کرده بودند، وارد واحد فرمان دهی ناو آپولو شدند و روی صندلی‌های خود مستقرگردیدند، ولی بوی بد وشدیدی شبیه بوی شیر گندیده ویا چیزی مانند بوی دوغ، تمام کابین را پر کرده است.گریشام به عنوان فرماندهی عملیات، درخواست می‌کند تا ازبین رفتن بو، ماموریت به تأخیر بیافتد.    ساعت 14:42 گریشام به مرکز فرماندهی اطلاع می‌دهد که دیگر بویی را استشمام نمی‌کنند.3 دقیقه بعد دریچه کابین استقرار فضا نوردان کاملا بسته شده وهوای داخلی آن بااکسیـژن خالص جایگزین می‌شود‌.

     ‌در حین انجام عملیات، مشکلات دیگری نیز بروز میکند.برای مثال سرنشینان متوجه نقصی در اتصالات جریان اکسیژن به لباس خود میشوند.ولی عملیات همچنان ادامه پیدا میکند.در‌این بین ارتباط رادیویی بین مرکز فرماندهی وفضانوردان مستقردرآپولو قطع می‌شود.البته‌این بخشی از شبیه سازی عملیات بود.طی یک ماموریت فضایی، زمان‌هایی وجود دارد که ارتباط فضاپیما بامرکز فرماندهی ماموریت برای یک دوره مشخص قطع می‌شود. ‌این قطعی ارتباط، ممکن است به خاطر قرار گرفتن فضاپیما درپشت یک جرم آسمانی ویا به علت چرخش آن به گرد زمین باشد، پس هرگاه فضاپیما هنگام چرخش به گرد زمین به پشت آن برود، ایستگاه‌های گیرنده ی زمینی، توانایی برقراری ارتباط رادیویی را با سفینه نخواهند داشت‌. ‌ به هر جهت عملیات تا ساعت 17:40 ادامه پیدا میکند.

 

ادامه مطلب

چرا ستاره ها چشمک می زنند ؟

چرا ستاره ها چشمک می زنند ؟

 

جو زمین مانع عظیمی در زندگی یک ستاره شناس محسوب می شود! زیرا یکی از ویژگی های رنجش آورش این است که نور را خمیده می کند؛ پدیده‌ای که به نام شکست نور بارها با آن روبرو شده ایم. در حقیقت نور با گذر از محیطی به محیط دیگر- برای مثال از آب به هوا یا عکس آن دچار شکست می شود. حتماً تا به حال متوجه شکل خمیده ی قاشق چایخوری هنگامی که آن را وارد لیوان چای می کنید شده اید و اگر تا به حال برای ماهیگیری رفته باشید احتمالاً دریافته اید که اگر شکست نور را در نظر نگیرید با توری خالی از شام شب تان به خانه باز خواهید گشت!

هنگامی که نور ستاره از میان این جو و به طور مشخص سلول های هوایی می گذرد، هر کدام از این سلول ها پرتو مورد نظر را اندکی در جهتی تصادفی خم می کند و البته در هر ثانیه صدها سلول هوایی در مسیر این نور قرار می گیرند که موجب می شوند نور ستاره کمی به اطراف بپرد. بنابراین تصویر ستاره در نظر ناظر زمینی مدام جهش خواهد داشت و در نتیجه ستاره سوسو خواهد زد!

درباره ی جو زمین نیز همین طور است، نور با گذر از لایه های جو که دارای چگالی متفاوتی هستند می شکند. برای مثال هوای گرم چگالی کمتری نسبت به هوای سرد دارد. لایه ای از هوا که درست بالای آسفالت سیاه رنگ خیابان قرار دارد از لایه های بالاتر از خود گرم تر است. نور با گذر از این لایه ها می شکند و این همان چیزی است که موجب می شود آسفالت روبروی شما در یک روز تابستانی مواج به نظر برسد، که به آن سراب می گوییم.. لایه های هوا پرتوهای نور را می شکنند و موجب می شوند آسفالت خیابان مایع به نظر برسد و حتی گاهی می توانید تصویر بازتابیده خودرو را در این لایه ببینید.


نزدیک سطح زمین لایه های هوا تقریباً پایدار و یکنواخت هستند. اما فقط چند کیلومتر بالاتر دنیای دیگری حاکم است! در این دنیا جریان هوا به طور مدام به اطراف تازیانه می زند. بسته های کوچک هوا که سلول نامیده می شوند و قطر تقریبی چند ده سانتی متری دارند، دانم به اطراف میوزند و نور با گذر از این سلول ها خمیده می شود. در حقیقت نور ستاره ها تمام سال های نوری میان زمین ما و ستاره ی مادرشان را یکنواخت طی می کند و اگر با جو زمین روبه رو نمی شدند کاملا مستقیم به چشم ما می رسیدند اما چه کنیم که زمین ما جوی گرد خود دارد. هنگامی که نور ستاره از میان این جو و به طور مشخص سلول های هوایی می گذرد، هر کدام از این سلول ها پرتو مورد نظر را اندکی در جهتی تصادفی خم می کند و البته در هر ثانیه صدها سلول هوایی در مسیر این نور قرار می گیرند که موجب می شوند نور ستاره کمی به اطراف بپرد. از طرف دیگر از روی زمین اندازه ی ظاهری یک ستاره بسیار کمتر از اندازه ی یک سلول هوایی است، بنابراین تصویر ستاره در نظر ناظر زمینی مدام جهش خواهد داشت و در نتیجه ستاره سوسو خواهد زد!

هنگامی که نور ستاره از میان این جو و به طور مشخص سلول های هوایی می گذرد، هر کدام از این سلول ها پرتو مورد نظر را اندکی در جهتی تصادفی خم می کند و البته در هر ثانیه صدها سلول هوایی در مسیر این نور قرار می گیرند که موجب می شوند نور ستاره کمی به اطراف بپرد. بنابراین تصویر ستاره در نظر ناظر زمینی مدام جهش خواهد داشت و در نتیجه ستاره سوسو خواهد زد!


در یک شب رصدی، ستاره شناس با اندازه گیری قطر ظاهری ستاره مشخص می کند که میدان دید رصدی اش تا چه حد بد است! در حقیقت تصویر ستاره با چنان سرعت بالایی به اطراف پراکنده می شود که چشمان ما آن را به صورت قرص مه آلودی از نور می بیند. هر چه میدان دید بدتر باشد این قرص بزرگ تر خواهد بود. در یک شب معمولی، هرچه میدان دید بدتر باشد این قرص بزرگ تر خواهد بود. در یک شب معمولی، میدان دید در حد چند ثانیه قوسی است (برای این که تصویری به این اندازه در ذهن تان داشته باشید به خاطر بسپارید که قطر ماه در حدود 2000 ثانیه ی قوسی است و چشم انسان فقط توانایی تشخیص جرمی را با حداقل قطر 100 ثانیه ی قوسی دارد). از روی زمین، بهترین میدان دید ممکن معمولاً در حدود نیم ثانیه قوسی است. که کاملا بستگی به میزان آشفتگی جو دارد. البته میدان دید با زمان نیز تغییر می کند. گاهی ممکن است برای چند ثانیه جو ناگهان بسیار آرام شود، در این هنگام صفحه ی ستاره انقباض چشمگیری خواهد کرد و از آنجایی که نور ستاره در ناحیه ی کوچک تری متمرکز می شود ممکن است ستاره های کم نورتری را که پیش از این نمی دیدید در محدوده ی رصدی خود بیابید! تصور کنید که پشت چشمی تلسکوبی نشسته اید و چند دقیقه ای است که به دنبال ستاره ی کم نور مرکزی یک سحابی جستجو می کنید و این ستاره درست در مرز میدان دید تلسکوپ شما قرار دارد، برای لحظه ای ناگهان بهتر دیده می شود و ستاره ی روح مانند با رنگ پریده ی آبی اش در محدوده ی دید شما نمایان و فقط ثانیه ای بعد با افت افق دید ناپدید می گردد.
منبع: astrotalk.ir - www.hupaa.com


انرژی خورشیدی راه گشای کشورهای فاقد منابع زیرزمینی

انرژی خورشیدی راه گشای کشورهای فاقد منابع زیرزمینی
رئیس انجمن انرژی خورشیدی در گفت‌و‌گو با فارس:
انرژی خورشیدی مشکل‌گشای کشورهای فاقد منایع انرژی زیرزمینی است

استفاده از انرژی خورشیدی در کشور نوپا است و هنوز بسیاری از افراد اطلاعات کافی را در این باره ندارند، اصغر حاج‌سقطی، رئیس انجمن انرژی خورشیدی ایران در گفت‌وگو با این خبرگزاری درباره این انرژی به تفصیل سخن گفت.
مشروح این گفت‌و‌گو را بخوانید:

فارس: وضعیت کشور و پیشرفت‌هایی که تاکنون در این زمینه داشته‌ایم چگونه است؟

حاج‌سقطی: تحقیقات، اختراعات و بهره‌گیری از انرژی‌های مختلف، از اساسی‌ترین و مهمترین گام‌هایی هستند که انسان‌ها در طول تاریخ در راه پیشرفت جوامع خود برداشته‌اند. رشد علم و صنعت و فن‌آوری در جهان امروز، روشهای مختلف استفاده از انرژی را که در دوران قبل از انقلاب صنعتی معمول بود دگرگون کرده، و شناخت منابع انرژی‌های جدید، تحولی عظیم در توسعه صنعتی و تکامل اجتماعی بشر به وجود آورده است.

فارس: از انرژی چه استفاده‌هایی می‌توان کرد؟

حاج‌سقطی: خورشید عامل و منشاء انرژی‌های گوناگونی است که در طبیعت موجود است، از جمله سوخت‌های فسیلی که در اعماق زمین ذخیره شده‌اند، انرژی آبشارها و باد، رشد گیاهان که بیشتر حیوانات و انسان برای بقای خود از آنها استفاده می‌کنند، مواد آلی که قابل تبدیل به انرژی حرارتی و مکانیکی هستند، امواج دریاها، قدرت جزر و مد که بر اساس جاذبه و حرکت زمین به‌دور خورشید و ماه حاصل می‌شود،‌اینها همه نهادهایی از انرژی خورشید هستند. انرژی هسته‌ای را می‌توان یک استثناء کلی دانست، با اینکه امروزه یکی از منابع مهم تولید انرژی در جهان شناخته شده است.
انرژی اتمی احتیاج به فن‌آوری بسیار پیشرفته و پرهزینه دارد که در موقع استفاده از آن، خطرات احتمالی و مضرات آنرا نیز باید مد نظر داشت.

فارس: آیا در گذشته نیز از انرژی خورشیدی استفاده می‌شد؟

حاج‌سقطی: با مطالعه در تاریخ زندگی انسان‌ها، مشاهده می‌شود که انرژی قابل استفاده برای انسان نخستین، تنها قدرت بدنی او بود. مدت‌ها گذشت تا توانست با رام کردن حیوانات و به خدمت گرفتن سایر انسان‌ها و همچنین سوزاندن درختان، احتیاجات خود را برطرف کند. بالاخره انسان با دستیابی به منابع سوخت‌های فسیلی مثل ذغال سنگ و نفت و گاز قدرت مادی خویش را به طرز بی‌سابقه‌ای افزایش داد.

فارس: تاکنون امکان استفاده از چه انرژی‌هایی در کشور فراهم شده است؟

حاج‌سقطی: استفاده از قدرت باد در آسیاب‌ها و توربین‌ها، و کشتیرانی و بکارگیری انرژی آب در چرخ‌ها و توربین‌های آبی، پس از گسترش معلومات علمی و فن‌آوری بشر و نیز انرژی خورشیدی امکان‌پذیر شد.

فارس: بکارگیری انرژی خورشیدی در زندگی بشر چه تحولی را ایجاد کرده است؟

حاج‌سقطی: دستیابی به قوانین فیزیکی و اصول علمی انرژی‌های مختلف و نحوه استفاده‌های گوناگون از آنها، زندگی بشر را راحت‌تر و طرز فکر او را متوجه مادیات ساخت.
وابستگی شدید جوامع صنعتی به منابع انرژی بخصوص سوخت‌های نفتی و بکارگیری و مصرف بی‌رویه آنها، منابع عظیمی را که طی قرون متمادی در لایه‌های زیرین زمین تشکیل شده است تخلیه می‌کند. با توجه به اینکه منابع انرژی زیرزمینی با سرعت فوق‌العاده‌ای مصرف می‌شوند و در آینده‌ای نه چندان دور چیزی از آنها باقی نخواهد ماند، نسل فعلی وظیفه دارد به آن‌دسته از منابع انرژی که دارای عمر و توان زیادی هستند روی آورده و دانش خود را برای بهره‌برداری از آنها گسترش دهد.

فارس: از اهمیت انرژی خورشیدی بگویید؟

حاج‌سقطی: خورشید یکی از دو منبع مهم انرژی است که باید به آن روی آورد، زیرا به فن‌آوری‌های پیشرفته و پرهزینه نیاز نداشته و می‌تواند به‌عنوان یک منبع مفید و تأمین کننده انرژی در اکثر نقاط جهان بکار گرفته شود. بعلاوه استفاده از آن برخلاف انرژی هسته‌ای، خطر و اثرات نامطلوبی از خود باقی نمی‌گذارد و برای کشورهایی‌ که فاقد منابع انرژی زیرزمینی هستند، مناسبترین راه برای دستیابی به نیرو و رشد و توسعه اقتصاد است.

فارس: نظر شما در مورد بکارگیری از طرح‌های خورشیدی چیست؟

حاج‌سقطی: ایران با وجود اینکه یکی از کشورهای نفت‌خیز جهان به‌شمار می‌رود و دارای منابع عظیم گاز طبیعی نیز است، خوشبختانه به‌علت شدت تابش خورشید در اکثر مناطق کشور، اجرای طرح‌های خورشیدی الزامی و امکان استفاده از انرژی خورشید در شهرها و 60 هزار روستای پراکنده در سطح مملکت، می‌تواند صرفه‌جویی مهمی در مصرف نفت و گاز را به همراه داشته باشد.
فن‌آوری ساده، آلوده نشدن هوا و محیط زیست و از همه مهمتر ذخیره شدن سوختهای فسیلی برای آیندگان، یا تبدیل آنها بمواد و مصنوعات پر ارزش با استفاده از تکنیک پتروشیمی، از عمده دلایلی هستند که لزوم استفاده از انرژی خورشید را برای کشور ما آشکار می‌سازند.
تبدیل انرژی به‌هر شکلی مطلوب است، ولی امکانات اقتصادی طرح‌های مختلف باید دقیقاً سنجیده شوند. امروزه استفاده از انرژی حرارتی خورشید برای گرم کردن منازل، از لحاظ فن‌آوری امکان‌پذیر است. از نظر اقتصادی نیز به‌علت افزایش روز افزون قیمت سوخت‌های فسیلی و سایر منابع انرژی و تلاش متخصصان در کاهش هزینه مواد اولیه و لوازم مورد نیاز برای جمع‌آوری حرارت و پرتوهای خورشیدی محققان و دانشمندان را در جهت مطالعه و بهینه‌سازی سیستم‌های خورشیدی تشویق کرده و به پیشرفت‌های مهمی نیز دست یافته‌اند.
مراکز و سازمان‌های معتبر علمی و پژوهشی جهان نیز همه ساله سمینارها و کنفرانس‌های مختلفی را در رابطه با مسائل انرژی، بخصوص انرژی خورشیدی تشکیل داده و تبادل اطلاعات از پژوهش‌های جدید را ممکن می‌سازند. امید است در ایران نیز تشکیل سمینارها و سخنرانی‌ها،‌مردم را با روش‌های استفاده از انرژی خورشیدی آشنا ساخته و کاربرد آنها را میسر سازد.


سوفیا ( sofia ) رقیب جدی تلسکوپ فضایی هابل

سوفیا ( sofia ) رقیب جدی تلسکوپ فضایی هابل

 

در ماموریتی شگفت‌انگیز، مهندسان ناسا تلسکوپی 2.5 متری را درون یک فروند بوئینگ 747 نصب کرده‌اند و با پرواز در ارتفاع 15 کیلومتری، شرایط رصدی ایده‌آل‌تری نسبت به تلسکوپ فضایی هابل فراهم آورده‌اند.

فاطمه محمدی‌نژاد: گشودن درب هواپیما در ارتفاع 45هزار پایی (15 کیلومتری) بسیار خطرناک است، حداقل در فیلم‌ها که این‌طور نمایش می‌دهند. اما بهار آینده، درب‌های یک فروند بوئینگ 747 گشوده خواهد شد تا اخترشناسان به شرایط رصدی ایده‌آل خود دست یابند. این هواپیما حامل تلسکوپی است که در ارتفاع بسیار بالا، تصاویری بهتر از هر زمان دیگری تهیه خواهد کرد.

به گزارش پاپ‌ساینس، ناسا پس از چندین عملیات موفقیت‌آمیز ساخت و تلسکوپ‌های فضایی که بسیار پرهزینه بودند، قصد دارد راه ساده‌تری را در پیش گیرد. دانشمندان برای استفاده از تمام کاربری‌های این تلسکوپ، آن‌را درون یک فروند هواپیمای 747 به نام سوفیا قرار داده‌اند. سوفیا دارای دریچه‌ای است که به تلسکوپ امکان می‌دهد در حالی‌که هواپیما با سرعت 800 کیلومتر بر ساعت پرواز می‌کند، آسمان را مشاهده کند.

سوفیا ( sofia ) رقیب جدی تلسکوپ فضایی هابل .صدالبته که ایجاد یک پوشش برای دریچه بسیار بهتر بود، اما پیدا کردن ماده‌ای شفاف و محکم که تداخلی در پرتوهای فرسرخ ایجاد نکند، مشکل بود. تنها گزینه موجود، استفاده از الماس بود؛ اما سفارش پنجره‌ای به مساحت 90 متر مربع از الماس عاقلانه نبود.

سوفیا پیش از این یک بار به مدت یک ساعت و 19 دقیقه پرواز کرده و درشرایطی که با سرعت 400 کیلومتر بر ساعت در ارتفاع 15هزار پایی (5 کیلومتری) حرکت می‌کرد، دریچه تلسکوپ به مدت حدود 2 دقیقه باز ماند. ناسا اعلام کرد هیچ مشکلی در کنترل هواپیما پیش نیامد و سوفیا عملا آماده آغاز ماموریت خود است.

وجود یک برآمدگی روی بدنه هواپیما باعث کاهش فشار در محفظه می‌شود. سوفیا بدون داشتن الماس نیز یکی از رویاهای اخترشناسی به حساب می‌آید. این هواپیما هر روز صبح به آشیانه باز می‌گردد و مهندسان، این امکان را دارند که قطعات را تنظیم یا به‌روز کنند.

رصدخانه استراتوسفری فروسرخ ناسا که به اختصار سوفیا ( sofia ) خوانده می‌شود، بر فراز لایه‌های بخار آب جو پرواز می‌کند که بخش اعظم پرتوهای فروسرخ ورودی به زمین را مسدود می‌کنند. این تلسکوپ متحرک 2.5 متری که توسط ناسا و سازمان فضایی آلمان به کار انداخته شده، طیف نور اجسام سماوی را از فرابنفش گرفته تا فروسرخ دور، دریافت خواهد کرد و عملکردی بهتر از تلسکوپ‌های فضایی هابل و اسپیتزر خواهد داشت. نگهداری و طراحی سوفیا به مراتب ساده‌تر و ارزان‌تر از تلسکوپ‌های فضایی است، به‌طوری‌که می‌توان آن را با یک‌سوم هزینه معمول تلسکوپ‌های فضایی ساخت.

دانا بک‌من یکی از اخترشناسان مسئول این پروژه گفت: «ما می‌توانیم قطعات هواپیما را خارج کرده و آن‌ها را جایگزین کنیم. این درحالی است که به روز رسانی هابل، وقت و هزینه بسیار زیادی می‌طلبد. خلبان خودکار و رایانه‌های تلسکوپ، با یکدیگر در ارتباطند و بنابراین، اخترشناسان می‌توانند هر هدف خاصی را دنبال کنند. اما بعضی‌ها باور نمی‌کنند که در حال رصد، تلسکوپ و در هواپیما در حال پرواز هستند»

به گفته وی، ناسا و آژانس فضایی آلمان قصد دارند چند استاد را در برخی از پروازها بفرستند. در پروازهای مشابه پیشین، استادان بیش از پیش به رشته خود علاقمند شده بودند و دانشجویان آنها هنوز تحت تاثیر آموخته‌های استادان ناسا قرار دارند.

خیره ماندن به ستارگان از درون یک هواپیمای در حال پرواز کار ساده‌ای نیست؛ اما فضای فشرده نشده و خنک هواپیما، احتمالا سازگاری با شرایط را آسان‌تر خواهد کرد. از زمان پروازهای آزمایشی در سال 2007 / 1386، مهندسان برای کم کردن تکان‌های هواپیما، حلقه‌ای به دور آن کشیده‌اند. هرچند که هواپیما توسط خلبانان ناسا کنترل می‌شود، اما تلسکوپ به‌وسیله خلبان خودکار کنترل می‌شود تا عکس‌های بهتری را ثبت کند.

تلسکوپ جدید خواهد توانست جزئیات سحابی‌های زادگاه ستارگان، جو سیارات و ابرهای ملکول‌های آلی را ثبت و ترکیبات اطراف ستارگان جدید را بررسی کند.

منبع: خبر آنلاین


کشف میلیونها تن یخ آب در کره ماه

کشف میلیونها تن یخ آب در کره ماه

 

درحالی‌که ماموریت هالیوودی ناسا در پاییز گذشته به کشف تنها100 کیلوگرم یخ آب در یکی از حفره‌های ماه منجر شد، مدارگرد هندی چاندرایان-1 موفق شد فقط در قطب شمال ماه، 600 میلیون تن یخ آب را کشف کند.

به گزارش وایرد، رادارهای موجود بر مدارگرد چاندارایان-1 توانسته‌اند 40 حفره برخوردی را در سطح ماه با قطر بین 1.5 تا 15 کیلومتر کشف کنند که مملو از یخ آب هستند. دانشمندان تخمین می‌زنند که این حفره‌ها حداقل میزبان 600میلیون تن یخ آب هستند که درون آنها پنهان شده است.

این ذخیره عظیم یخ روزی می‌تواند برای تولید پایدار اکسیژن مورد نیاز ساکنان ایستگاه‌های تحقیقاتی روی ماه استفاده شود. این درحالی است که تا همین یکی دو سال گذشته، ماه به‌عنوان یکی از خشک‌ترین اجران منظومه شمسی شناخته می‌شد!

 

رادار چاندرایان-1 که مینی.اس.ای.آر نام دارد، امواج رادیویی با قطبش چپ ارسال می‌کنند تا ناهمواری سطح تنها قمر زمین را اندازه‌گیری کنند. سطوح هموار، این امواج را با قطبش معکوس (راست) و سطوم ناهموار، امواج را با همان قطبش اولیه (چپ) بازتاب می‌کنند.

ادامه مطلب

سونار ( SONAR )

سونار ( SONAR )

 

سونار = ناوبری و تشخیص فاصله توسط صوت 

تعریف سونار:
تکنولوژی است که با استفاده از انتشار صدا در زیر آب قادر به شناسایی دیگر ناوها و کشتی هاست .

تاریخچه سونار:
در سال 1906 ، اولین سونار غیر فعال جهت شناسایی توده های یخ توسط لوییس نیکسون اختراع گردید .
در جنگ جهانی اول به علت نیاز به شناسایی اهداف دریایی تمایل به استفاده از سونار افزایش یافت .
پاول دانکوین فرانسوی به همراه کنستانتین چلوسکی روس موفق به اختراع اولین سونار فعال در سال 1915 شدند .
 اگرچه مبدل های پیزوالکتریک نسبت به این سونار ترجیح داده شدند ، اما در جای خود این نوع سونارها آینده روشنی را در علم رادار شناسی باز کردند .
در سال 1916 زیر نظر بخش تحقیقاتی و اختراعات ناوگان دریایی بریتانیا ، رابرت بویل ( فیزیکدان کانادایی) ، پروژه ای را بر عهده گرفت و با تشکیل کمیته تحقیقاتی تشخیص ضد زیر دریایی، ASDICموفق به ساخت نمونه ی آزمایشی شدند که با نام شناخته شد. درسال 1918 انگلیس و ایالات متحده متفقا موفق به ساخت سیستم های مجهز به سونارفعال گشتند ، ودرسال 1923 تولید این نوع سیستم ها به طور رسمی آغاز گشت . پس از جنگ جهانی دوم ناوگان آمریکا اقدام به تولید کشتی ها و زیر دریایی های که دارای فناوری معروف به ماهی کوچک بودند ، کرد .

تفاوت سونار با رادار:
 رادارها امواج الکترومغناطیسی به‌کار می‌برند، و سونارها از امواج فراصوتی، که مانند امواج صوتی، ولی دارای بسامد بسیار بالا هستند استفاده می‌کنند. امواج فراصوتی هم مانند امواج صوتی و نور بازتابش می‌شوند. به کمک این امواج بازتابش شده ی نقشه ی سطح زیر دریاها و جای پستی و بلندی‌ها کاملاً مشخص می‌شود.

شرط عملکرد سیستم سونار:
نسبت سیگنال به پارازیت مشخص میکند که آیا سونار می تواند سیگنال هایی را در حضور پارازیت های زمینه در اقیانوس مشخص کند یا خیر.
برای این کار مواردی از جمله مرتبه منبع ، انتشار صدا ، جذب صدا ، اتلاف در انعکاس ، صداهای محدود و ویژگی های دریافت کننده در نظر گرفته می شود.

انواع سونار:
سونار دو نوع است :
(سونار فعال)Active Sonar
(سونار غیر فعال)Passive Sonar

سونار فعال ( محدوده پژواک ):
سیستم سونار فعال ، مثل ماهی یابها ، صداهای پژواک و سونارهای نظامی یک پالس صدا را می فرستند و منتظر پژواک آن می مانند . در سیستم سونار فعال منبع مانند یک دریافت کننده عمل میکند.

معادله سونار فعال:
معادله باید موارد زیر را در نظر بگیرد:
بلندی شدت منبع صدا (مرتبه منبع)
 انتشار صدا و میرایی هنگامی که پالس صدا از سونار به سوی هدف حرکت میکند(اتلاف حرکتی)
 مقدار صدای منعکس و برگردانده شده به سمت سونار توسط هدف (توانایی هدف)
انتشار صدا و میرایی هنگامی که پالس منعکس شده به سوی دریافت کننده برمیگردد(اتلاف حرکتی)
 پارازیتهای زمینه در دریافت کننده(مرتبه پارازیتها)
عبارتها در معادلات سونار بر حسب دسیبل هستند و با یکدیگر جمع میشوند تا معادلات سونار را بوجود آورند.

عملکرد سونار فعال:
سونار فعال با ایجاد پالس های صوتی (معروف به پینگ) ، وسپس گوش دادن به پالس بازگشتی عمل میکند . برای تشخیص فاصله از هدف ، شخص می تواند مدت زمان بین دریافت و ارسال پالس را اندازه گیری کند. برای اندازه گیری جهت و راستای هدف می توان از هیدروفونیک های متعدد استفاده کرده ، و سپس زمان دریافت پالس توسط هر یک از این هیدروفون ها را اندازه گرفت ، و با مقایسه این زمان ها به راحتی می توان جهت و راستای هدف را تعیین نمود .

دو مورد استفاده از سونار فعال:
 اندازه گیری عمق دریا ( عمق سنجی آکوستیکی )
 اندازه گیری مسافت بین دو پاسخگر

سونار غیر فعال:
سیستم سونار غیر فعال علاوه بر دریافت پژواک های منعکس شده از اهداف ، به صداهای تولید شده توسط وال ها ، آتش فشان ها ، زیردریایی ها و منابع دیگر  صداهای زیر آب می پردازد.

معادله سونار غیر فعال:
معادله باید موارد زیر را در نظر بگیرد:
بلندی شدت منبع صدا (مرتبه منبع)
 انتشار صدا و میرایی هنگامی که پالس صدا از منبع به سوی دریافت کننده ای که آن را تشخیص میدهد ، حرکت میکند(اتلاف حرکتی)
پارازیتهای زمینه در دریافت کننده(مرتبه پارازیتها)
ویژگیهای دریافت کننده

دو مورد استفاده از سونار غیر فعال:
- عملیات جاسوسی
- مسیریابی اهداف ( آنالیز مسیر هدف )

سونار در جنگ:
ناوگان ها ی مدرن امروزی به طور گسترده از سونار استفاده می کنند.
 دو نوع سوناری که در مباحث قبلی مطرح شد ( سونار های فعال و غیر فعال ) به طور مکرر مورد استفاده قرار می گیرند .
 زمینه فعالیت های این رادار ها بسته به نوع موقعیت ناوها و زیردریایی ها تغییر می کند و بسته به نوع عملکرد نظامی در زمینه های مختلف باهم تفاوت می کنند .

سونار فعال در جنگ:
سونار های فعال زمانی که بتوانند موقعیت هدف را به خوبی تشخیص دهند بسیار مفید هستند . عملکرد سونارهای فعال مشابه رادار می باشد . پالس صوتی ارسال می شود سپس امواج صوتی در تمامی مسیرها شروع به حرکت می کنند . زمانی که این امواج به زمین برخورد میکنند امواج برخوردکننده در تمام جهات بازتابیده می شوند و بعضی از سیگنال های بازتابیده شده به سنسور سونار فعال میرسند . این سیگنال های بازتابیده شده تکنیسین های سونار را قادر می سازد تا به شناسایی پارامتر هایی از قبیل فرکانس سیگنال انرژی سیگنال رسیده شده عمق درجه حرارت آب و درنتیجه موقعیت هدف بپردازند .

معایب سونار فعال در جنگ:
استفاده از سونارهای فعال در عملیات نظامی بسیار خطرناک است زیرا به راحتی توسط ناوها و زیردریایی های دیگر قابل شناسایی است.
برای اینکه بفهمیم نوع سونار ساتع کننده انرژی چیست کافی است تا به سیگنال صوتی ناشی از سونار گوش فرا دهیم (معمولا با استفاده از فرکانس سیگنال های رسیده شده به سنسور ) . در نتیجه با استفاده از انرژی دریافتی می توان موقعیت رادار را شناسایی کرد .
سونارهای فعال قادر به شناسایی اهداف دریک فاصله معین می باشند اما مشکل این است که این رادار توسط شناساگرهای دیگر در فواصل چندین برابر فاصله شناسایی این سونارها قابل شناسایی هستند .

پوشش های ضد سونار جهت استتار زیردریایی ها:
امواج صوتی از بین بسیاری از محملها مانند هوا مایع و گاز میتواند عبور کند . هر محمل مکانیزم متفاوتی برای عبور صدا از خود دارد . بسته به اینکه صدا از چه محملی عبور میکند از ابزارهای متفاوتی برای شناسایی آن استفاده میشود . رادار با استفاده از امواج مایکروویو سفینه ها و سونار با استفاده از امواج صوتی زیر دریایی ها را شناسایی میکند . مواد پوششی مخصوصی برای سطوح زیردریایی ها جهت جذب امواج یا انتشار آنها استفاده میشود که این مواد جاذب مانع از انعکاس مجدد امواج سونار و شناسایی زیردریایی ها میشود .

منابع :

www.dosits.org
forum.patoghu.com
Images.google.com
www.civilica.com
www.aftab.ir
Youtube.com
www.hupaa.com

یک کوه یخی بزرگ از یخچالی در قطب جنوب جدا شد

یک کوه یخی بزرگ از یخچالی در قطب جنوب جدا شد

 

تهران- مطالعه مشترک محققان فرانسوی و استرالیایی نشان می دهد، یک کوه یخ بزرگ از یخچال "مرتز" در منطقه قطب جنوب استرالیا جدا شده است.
به گزارش روز یکشنبه ایرنا و به نقل از پایگاه اینترنتی ساینس دیلی، این کوه یخ که طول آن 78 کیلومتر و مساحت سطح آن تقریبا دو هزار و 500 کیلومتر مربع است، در پی برخورد یک کوه یخ دیگر به طول 97 کیلومتر از یخچال مرتز جدا شد.
این مطالعه که در "مرکز تحقیقات مشترک اقلیمی و زیست بوم ها" در "هوبارت" واقع در فرانسه انجام شد ، در سال 2007 در جریان "سال بین المللی قطبی غاز شد.
یخچال مرتز مدت دو دهه یک شکاف بزرگ داشت.
در اوایل قرن 21 شکاف دیگری در مقابل شکاف اول در این یخچال بوجود آمد.

تمبر سال جهانی نجوم به 182 کشور جهان ارسال می شود

تمبر سال جهانی نجوم به 182 کشور جهان ارسال می شود

 

به گزارش خبرنگار علمی ایرنا، همزمان با بزرگداشت روز خواجه نصیر الدین طوسی مراسم رونمایی از تمبر سال جهانی نجوم و نکوداشت از استاد منتخب نجوم کشور بعد از ظهر چهارشنبه با حضور دکتر "علی اکبر ولایتی" و جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در سالن کنفرانس های دانشکده مکانیک و صنایع دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی برگزار شد.
در این مراسم دکتر علی اکبر ولایتی "مهر ابطال" را بر "تمبر سال جهانی نجوم" زد.
تمبر به عنوان نماد و سفیر فرهنگی هر کشور در سطح جهانی تلقی می شود و جمهوری اسلامی ایران با انتشار "تمبر سال جهانی نجوم" در "ماندگار کردن سال جهانی نجوم" از طریق انتشار تمبر مشارکت کرد.
همچنین لوح رونمایی از تمبر که حاوی تمبرها و مهر ابطال تمبر و امضای دکتر ولایتی و برخی از اساتید حاضر در این مراسم بود، به موزه تمبر جمهوری اسلامی ایران ارسال شد.
مهندس "مسعود عتیقی" مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران در این مراسم گفت: "شرکت پست جمهوری اسلامی ایران ‌با پیشنهاد کمیته فرهنگ تمدن اسلام و ایران و با پیگیری های انجمن نجوم آماتوری ایران و برخی مراکز نجومی کشور، یک بلوک چهار قطعه ای از تمبرهایی با این مضمون را منتشر کرده که از ابتدای سال 1389 در اختیار عموم قرار می گیرد."
همچنین در این مراسم دکتر "سعداله نصیری قیداری" یکی از چهره های روز کشور در حوزه علم نجوم که تلاش زیادی برای ترویج دانش اخترشناسی داشته، به عنوان استاد منتخب نجوم کشور و "محمد سلطان الکتابی" از استان اصفهان به عنوان آماتور نمونه سال 1388 معرفی شدند و لوح تقدیر دریافت کردند.

نور منطقه البروجی ( نور مخالف )

 شبهای بهاری فرصت مناسبی است تا یک پدیده جالب را در آسمان شب ببینید.

 

نور منطقه البروجی ( نور مخالف )

 

نام نور مخالف ترجمه تحت اللفظی کلمه المانی گگن شاین است. موقعیت قرارگیری این نور در آسمان که همواره 180 درجه با مکان خورشید فاصله دارد وجه تسمیه ان را نشان می دهد. الکساندر فون هامبولت(طبیعی دان المانی) و ادوارد امرسن بارنارد(اخترشناس مشهور امریکائی) از جمله نخستین رصد گران این پدیده بوده اند. نور مخالف بخش تقویت شده و بیضی شکل از نوار منطقه البروجی کمربند بسیار ضعیفی از نور است که در امتداد دایره البروج در اسمان کشیده شده است.بخش درخشان نوار منطقه البروجی که همیشه در نزدیک خورشید پیش از سپیده دم (در ابتدای پائیز) یا پس از شفق در اسمان شامگاهی (در ابتدای بهار) دیده می شود نور منطقه البروجی نام دارد. نور منطقه البروجی و نور مخالف به مانند 2 مروارید در گردنبندی از نور به درو اسمان حلقه زده اند. نور منطقه البروجی و نور مخالف نورهایی هستند که از بازتاب و پراکندگی نور خورشید از ذرات و غبار در منظومه شمسی به وجود می ایند. این ذرات بسیار ریز( در حد یک میکرون) در صفحه نزدیک به قلمرو سیارات خارجی قرار گرفته اند که از گذر دنباله دارها و برخورد سیارک ها با یکدیگر به وجود امده اند و به مرور زمان پخش شده و پدید اورنده یک قرص کم فروغ شده اند. درست در امتداد خورشید ما بیشترین بازتاب نور را داریم اما به دلیل درخشش خورشید هرگز این قسمت درخشان را نخواهیم دید.

 

آزمایش پدیده نور مخالف

 

برای فهم بهتر چگونگی اتفاق افتادن پدیده نور مخالف می توانید صبح کمی بعد از طلوع افتاب به یک چمنزار بروید که قطرات شبنم هنوز دیده می شوند. به سایه سر خود نگاهی بیندازید .هاله ای از نور سفید را مشاهده می کنید.این روشنایی که از سمت سایه به بیرون به تندی کاهش می یابد به "نور مقدس" موسوم است. بنونتو سلینی (مجسمه ساز ایتالیایی) در قرن 16 این ازمایش را کرد و وقتی این پدیده را در اطراف سایه خود دید تصور کرد که این نور از نشانه نبوغ و درک و فهم اوست!

                                                                                                      

رصد نور مخالف

از فروردین تا شهریور هر سال دیدن نور مخالف در عرض های میانه و شمالی نیمکره شمالی بسیار دشوار است زیرا نقطه پاد خورشید در نیمه شب ارتفاع کمی از افق دارد. از اواسط اذر تا اوایل بهمن نقه مقابل خورشید در اسمان به بیشترین ارتفاع می رسد ولی در این زمان نور مخالف در راه شیری قرار دارد و  دیدن ان سخت است. در نتیجه از اوایل مهر تا اوایل اذر و از اواسط بهمن تا اواخر فروردین زیر اسمانی بسیار تاریک هنگامی که ماه نو به وضعیت هلال  در امده است بهترین فرصت برای دیدن این نور در اسمان نیمکره شمالی و به خصوص ایران است. در نتیجه این چند شب چون ماه هم در وضعیت هلال است بهترین موقعیت برای این نور در سال است. تصویری را که شما در روبرو مشاهده می کنید نور مخالف به همراه نور منطقه البروجی است که با ابزار پیشرفته و دوربینهای سی سی دی از ان عکسبرداری شده است ولی شما نباید انتظار دیدن چنین صحنه ای را داشته باشید. در این شبها نور مخالف در صورت فلکی سنبله قرار دارد و شما باید در اسمان به دنبال هاله بیضی شکل کم نوری باشید. برای دیدن ان به اسمانی بسیار تاریک نیاز دارید. اگر بتوانید این پدیده را مشاهده کنید باید ان را جزء افتخارات رصدی خود قرار دهید زیرا کمتر کسی وجود دارد که از این پدیده اطلاع دارد و ان را دیده است. تا دیر نشده بجنبید و این وقت طلائی را در این چند شب از دست ندهید.

 

 

منبع: parssky - spaceonline


جهان هستی بیکران و غیر قابل تصور

علم امروزی بشر تا به دان جا رسیده که قادر باشد در مورد جهان هستی توضیحاتی را ارائه کند . جهان هستی بیکران و غیر قابل تصور. ستاره های بیشماری را که در آسمان شب می بینید تنها سه هزار ستاره از سیصد میلیارد ستاره در کهکشان راه شیریند . در جهان چیزی حدود صد میلیارد کهکشان وجود دارد .بشریت همواره با این سئوال مواجه بوده است که : آیا این جهان از ابتدا بدین صورت بوده یا این که همه چیز از جایی و به طور ناگهانی به وجود آمده است ؟ کشف این مطلب که جهان در حال انبساط است موجب شگفتی بسیار در اوایل قرن گذشته شد. بر اساس این یافته فیزیکدان ها حدس زدند که جهان می باستی در گذشته و از اندازه بسیار کوچک متولد شده باشد . این مطلب که جهان آغازی دارد همچنین هیبت ابعاد و خلق آن ، انسان را با این سئوال روبرو ساخت که جهان چگونه آغاز شده است . اکنون بس از رصد ها و تفکرهای بسیار به پاسخی رسیده ایم که بیگ بنگ نام گرفته است .

 

بیگ بنگ چیست ؟

 

بر اساس نظریه بیگ بنگ جهان از انفجار حجم بسیار کوچک - ابعادی کوچکتر از حفره های روی پوست - ، با دما و چگالی بسیار زیاد آغاز شده است .بر اساس این نظریه شکل گیری  فضا همانند کش آوردن سطح   یک بادکنک است – مواد، دردرون و سطح بیرونی فضای در حال انبساط می یاشند، همانند ذرات غبار روی  شطح یک بادکنک-  این انفجار همانند انفجار ماده در یک فضای خالی نیست بلکه خود  فضا به همراه این انفجار متولد شده است و ماده را همچنان که منبسط میشود به همراه خود حمل می کند . فیزیکدان ها حتی بر این عقیده هستند که زمان نیز با بیگ بنگ آغاز شده است . امروزه ، اکثر دانشمند ها نظریه یگ بنگ را قبول دارند . شواهد موجود به قدر کافی محکم بودند که در سال 1951 دفتر کلیسای کاتولیک اعلام کرد نظریه بیگ بنگ با کتب مقدس مطابقت دارد .

 

جهان هستی بیکران و غیر قابل تصور 

 

تا اوایل قرن 19 مردم می پنداشتند که جهان پایدار و ثابت است . در سال 1915 با نظریه نسبیت عام اینشتین که به ماهیت فضا ، زمان و جاذبه  می پردازد حالت های  محتمل دیگری نیز ارائه شد . با ارائه نظریه نسبیت ساحتار فضا قادر بود که منبسط یا منقبض شود . در سال 1917 ستاره شناسی به نام ویلم دسیتر با به کار گیری نسبیت در مورد جهان نشان داد که جهان قادر است منبسط شود . (Willem de Sitter)

 

در سال 1922 ریاضیدانی به اسم الکساندر فریدمن (Aleksandr  Friedmann) با استفاده از روش های ساده تر به همین نتیجه رسید .  نتیجه بدست آمده توسط  جرج لمایتر (Georges Lemaitre) کیهان شناس در سال 1927 نیز همین بود . این گام ، تحولی بزرگ در مورد دیدگاه پذیرفته شده جهان-ثابت بود . جرج لمایتر بر این عقیده بود  که با سفر به کذشته کیهان ، ماده جهان می بایستی در ابعادی کوچک جمع شود و در آنجا انفجاری  رخ داده باشد . اگرچه این احتمال حالت شگفت آور جدیدی برای جهان در نظر می گرفت ولی مبتنی بر رصد های وقت نبود .

 

 

چرا بر این تفکریم که  بیگ بنگ  اتفاق افتاده است ؟

 

نتایج 3 رصد مهم طی قرن گذشته به ستاره شناسان کمک کرد تا اطمینان حاصل کنند که جهان با بیگ بنگ آغاز شده است . اولین آنها این است که جهان در حال انبساط است – بدین معنی که فضای میان کهکشان ها در حال بزرگ و بزرگتر شدن است -  این مشاهده منجر به این حدس شد که قبل ازانبساط همه چیز در جایی کنار هم قرار داشته است . دوم اینکه این نظریه به خوبی قادر به توضیح فراوانی هلیم و دتریم ( ایزوتوب هیدروژن ) در جهان است . دما و چگالی و محیط منبسط شونده جهان اولیه شرایط  خوبی برای تولید این هسته ها با فراوانی که امروز شاهد آن هستیم می باشد . دلیل سوم اینکه ستاره شان موفق به رصد تابش پس زمینه کیهانی  – نابش بس از انفجار اولیه - از هر سمت کیهان  شده اند .  تابش پس زمینه کیهانی دلیل قاطعی بر تایید آغازی این چنین – با یک انفجار-  برای جهان است . آفای استفان هاوکینگ در این مورد می گوید : این اکتشاف بی نظیر ، اکتشاف قرن است .  

 

انبساط جهان

 

همزمان با این ایده که جهان در حال انبساط است ، ستاره  شناسی یه اسم  وستو سلیفر (Vesto Slipher) متذکر شد که تعداد کهکشان هایی که از ما دور می شوند بیشتر از آنهایی هستند که به ما نزدیک می شوند .ستاره شناسان با استفاده از نور دریافتی از یک کهکشان قادرند دریابند که یک کهکشان به ما نزدیک یا از ما دور می شود . اگر طیف نوری کهکشان به سمت طول موج کوتاه تر اتقال یابد - انتقال به آبی – کهکشان در حال نزدیک شدن به ماست ، مثال معروف این مطلب تغییر طول موج صدای یک آمبولانس در حال نزدیک شدن به ما است . اگر طیف نوری کهکشان به سمت طول موج بلند تر انتقال یابد - انتقال به سرخ – کهکشان در حال دور شدن از ماست ، همان طور که طول موج صدای یک آمبولانس که در حال دور شدن از ما است افزایش می یابد . میزان اتقال به سرخ یا آبی بستگی به سرعت دور شدن یا نزدیک شدن کهکشان دارد . بنابراین وستو سلیفر مشاهده کرد که بیشتر کهکشان ها دارای انتقال به سرخ هستند تا اتقال به آبی .

 

درسال 1929 ، ادوین هابل (Edwin Hubble) کشف کرد کهکشان هایی که در فاصله ی بیشتری از ما قرار دارند با سرعت بیشتری از ما دور می شوند ، این سرعت متناسب با فاصله است . به عبارت دیگر کهکشان هایی که در فاصله دورتری نسبت به ما هستند دارای اتقال به سرخ بیشتری نیز می باشند . کهکشان های دور دست فاصله ای در ابعاد میلیون و میلیارد سال نوری با ما دارند و این به این معناست که ما به گذشته ای در ابعاد میلیون یا میلیارد سال نوری نگاه می کنیم . در حین سفر نور کهکشان ها به سمت ما طیف نور ازطول موج های کوتا هتر به سمت طول موج های بلند تر - انتقال به سرخ – اتقال می یابد . این انتقال به سرخ در اثر انبساط ساختار فضا است. اگر طول موج دو برابر شود ، جهان می باید با ضریب 2 منبسط شود. بنابراین کشف هابل این بود که عامل انبساط به نحوی با مسیر طی شده توسط نور در ارتباط است ، معادل با اینکه شما به چه میزان به گذشته نگاه می کنید . این مطلب بیان گر این است که هر چه در زمان به  عقب و عقب تر برگردیم جهان کوچک و کوچکتر است . با سفر به گذشته ی یک جهان منبسط شونده خواهیم دید که فاصله ی میان کهکشان ها در حال کاهش و چگالی جهان در حال افزایش است .

 

این روند تا جایی ادامه  پیدا می کند که تمامی ماده جهان در حجمی بسیار کوچک متراکم می شود ، که نتیجه این روند چگالی باور نکردنی جهان اولیه - لحظه بیگ بنگ – است . با تقسیم فاصله ی کهکشان بر سرعت ذاتی آن قادر به تخمین طول عمر جهان خواهیم بود . با این روش می توانیم  تخمین بزنیم که در چه زمانی فاصله ی ما تا دیگر کهکشان ها صفر بوده است . محاسبات نشان می دهند که بیگ بنگ در حدود 10 تا 15 میلیون سال قبل - 3 برابر عمر زمین – اتفاق افتاده است .

 

یکی از راه های تست کردن این تخمین این است که به ذنبال کهن ترین جسم در کیهان باشیم این جسم می باید سنی در حدود 10 تا 15 میلیارد سال داشته باشد نه بیشتر . روش دیگر بررسی فعالیت های رادیو اکتیوی ایزوتپ های اورانیوم است . می دانیم که کهن ترین ایزوتوپ های تشکیل شده توسط فعالیت های هسته ای ابر –نو اخترها 10 میلیارد سال سن دارند . با استفاده از مدل های امروزی تحول ستاره ای می دانیم که کهن ترین ستارهای موجود در کهکشان را شیری در حدود 10 میلیارد سال سن دارند . سنین به دست آمده با تخمین -های ما مطابقت دارند

 

فراوانی هلیم و دتریم در کیهان

 

با توجه به این که در ابتدای کیهان دما بسیار زیاد بوده است می تواند دلیل خوبی برتائید  این مطلب باشد که هلیم و دتریم پیش از تشکیل هر ستاره ای در جهان بوجود آمده اند  .  این عناصر در همجوشی های هسته ای تولید می شوند. همجوشی یک پروتون با یک نترون منجر به تولید دتریم - هیدروژن سنگین - می شود . این فرایند تنها در دماهای بسیاربالا مثل دمای هسته ی ستاره ها امکان پذیر است . در سال 1946 ، جورج گاموو

 

 (George Gamow) یکی ازدانشجویان فریدمن  پیشنهاد داد که همجوشی هسته ای می بایست در کیهان اولیه زمانی که دما بسیار بالا بود اتفاق افتاده باشد . این فرآیند سنتز هسته ای نام دارد ، که منجر به تولید هلیم و دتریم (همچنن مقداری لیتیم و بریلیوم) از دریای انبوه پروتون ها و نترون های پر انرژی کیهان اولیه  شده است .در اوایل دهه ی 1960 طیف سنجی ستاره های محلی نشان داد که هلیم 20 تا 30 در صد از جرم ستاره ها را تشکیل می دهد . و بقیه جرم ستاره را غالبا ازهیدروژن تشکیل شده است . تنها دو منبع در جهان حاضر فادر به تولید هلیم هستند که یکی ستاره های آسمانند و دیگری بمب های اتمی . هر دو این ها با استفاده از همجوشی هسته ای و در آمیختن هسته های هیدروژن ، هلیم تولید می کنند که انرژی فراوانی نیز از این فرایند تولید می شود .ستاره شناسان بر این اعتقادنند که اگر تمامی هلیم موجود در جهان توسط ستاره ها تولید شده است درنتیجه روشنایی آسمان باید بیشتر از حال حاضر باشد . بنابراین هلیوم موجود می باید قبل از ستاره ها تولید شده باشد .

 

برپایه تئوری سنتز هسته ای مدل بیگ بنگ فیزیکدان ها در اواسط دهه ی 1960 تخمین زدند که در حدود یک چهام جرم کیهان در ابتدا به هلیم تبدیل شده است ، در حالی که باقیمانده جرم به هیدروژن تبدیل شده. این مقدار با اندازه  گیری های اولیه 20 تا 30 درصد فراوانی هلیم ، که امروزه مشاهده می کنیم - که توسط بیگ بنگ ، قبل از اینکه در ستاره ای تولید شود، تولید شده است -  سازگار است . در اوایل دهه ی 1970 با مطالعه طیف دیگر کهکشان ها مشخص شد که اکثریت هلیم مشاهده شده  قبل از شکل گیری ستاره ای در کیهان وجود داشته است .

 

 مقدار اکسیژن موجود در ستاره میزان سنتز هسته ای ستاره را نشان می دهد زیرا این ستاره ها هستند که توسط همجوشی هسته ای هیدروژن عناصر سنگین تری مثل : اکسیژن ، نیتروژن ، کربن و هلیوم را تولید می کنند . اگر همانند اکسیژن تمامی هلیوم موجود در کیهان توسط ستاره ها تولید شده باشد انتظار نمی رود در کهکشان هایی که اکسیژن ندارند هلیوم یافت شود زیرا کهکشان ها قبل از شکل گیری عناصرسنگین در ستاره ها شکل گرفته اند . برای شکل گیری یک کهکشان مقدار اولیه هلیوم  مورد نیاز در حدود 24 درصد است و این مطلب تاییدی بر وجود تئوری سنتز هسته ای بیگ بنگ است . به این معنا که باید در جهان اولیه هلیوم تولید شده باشد . نتایج رصدی از این تئوری - که در جهان اولیه یک چهارم جرم کیهان توسط سنتز هسته ای به هلیوم تبدیل شده است - دفاع می کنند .

 

 شاهد دیگری برای تایید سنتز هسته ای در کیهان اولیه دتریوم می باشد . دتریم بر خلاف هلیوم هرگز در مرکز ستاره ها تولید نمی شود .دتریم تولید شده در ستاره ها در دمای بالا و فشار زیاد بلا فاصله یا تجزیه

 

می شود- در دمایی بالاتر از یک میلیون درجه کلوین دتریم به یک پروتون و یک نترون تجزیه می شود- و یا اینکه به هلیوم تبدیل می شود  . ستاره شناسان در اوایل دهه 1970 پی بردنند که عاملی نا مشخص در کیهان حاضر منجر به تولید دتریم می شود . مطالعات انجام گرفته در سال 1973 بر روی طیف جذبی ستاره های نزدیک  شان داد که ماده ی میان ستاره ای حاوی مقدار کمی دتریوم می باشد . و از آنجا که ستاره ها قادر به تولید دتریوم نمی باشد ، در نتیجه دتریوم موجود می بایستی درابتدای شکل گیری کهکشان ها یا حتی قبل از آن تولید شده باشد . با وجود  اینکه در کیهان اولیه دما به شدت بالا بوده است ولی به دلیل انبساط عالم چگالی و فشار به سرعت کاهش یافته طی این مدت دتریوم تولید شده فرصتی برای تجزیه پیدا نکرده است . بر این اساس فراوانی هلیوم و دتریوم موجود در جهان شاهد دیگری است بر آغازی با دمای بالا، برای کیهان که این انفجار نیرومند با مدل بیگ بنگ سازگاری دارد .

 

تابش پس زمینه ی کیهانی  

 

دلیل سوم و نهایی برای مدل بیگ بنگ تابش پس زمینه ی کیهانی است . در سال 1948 آقای گاموو

 

 پیش بینی کرد که  تابش حاصل از سنتز هسته ای کیهان اولیه هنوز فابل آشکار سازی است . او دمای لازم برای تشکیل هلیوم در کیهان اولیه را محاسبه کرد و بر اساس آن دمای تابش های به جا مانده از آن فرآیند را  در جهان امروز حدود 5 درجه ی کلوین تخمین زد . اغلب فیزیکدان های تئوری و حتی خود او بر این باور بودند که این دما برای ردیابی بسیار ضعیف است.

 

به هر حال در سال 1964 دو ستاره شناس رادیویی به نام های آرنو پنزیاس (Arno Penzias) و رابرت ویلسون (Robert Wilson) می کوشیدند تا سیگنال های مزاحم  پس زمینه را از سیگنال های دریافتی آنتن رادیویی خود حذف کنند . آنها بر این باور بودند که عامل این نویز مزاحم  پس زمینه فضله ی کبوترانی است که در آنتن رادیویی آنها لانه کرده اند و با پاک کردن این فضله ها می توانند این نویز مزاحم را حذف کنند اما پس از یک سال آنها همچنان این نویز مزاحم را دریافت می کردنند ، و قادر به حذف آن نبودند . آن دو متوجه شدن که این نویز در تمام جهات به صورت یکسان دریافت می شود - چه آنتن رادیویی آن ها به سمت خورشید هدفگیری شده باشد یا به سمت مرکز کهکشان و یا حتی محدوده های خالی آسمان-  این بدان معنا بود که این سیگنال می بایستی از ورای کهکشان منشاء داشته باشد ، در غیر این صورت نمی توانست در تمام جهات آسمان به صورت یکسان دریافت شود . همگرایی شدید این سیگنال نشان می داد که منبع این سیگنال در فاصله ی دوری از ما قرار دارد به عبارت دیگر در اوایل عمر کیهان اتفاق افتاده است .همچنین منبع این سیگنال می بایستی  پر قدرت باشد که در حال حاضر ما قادر به آشکار سازی آن هستیم . سرانجام فیزیکدان ها پی بردند که این تابش ها از انفجار اولیه کیهان منشاء  گرفته اند - همان طور که  آقای گاموو پیش بینی کرده بود - . اما آن ها چگونه می توانستند مطمئن شوند که کشف پنزیاس و ویلسون همان تابش پس زمینه ی کیهانی است ؟

 

اگر این تابش حاصل بیگ بنگ باشد باید از طیف جسم متعارفی که جسم سیاه نامیده می شود  پیروی کند. جسم سیاه جسمی است که تمام تابش دریافتی را جذب می کند . بر اساس مدل بیگ بنگ کیهان اولیه تجمعی فشرده شده از ذره و نور بوده است ، و دمایی بسیار بالا داشته است . در یک چنین محیطی ذره دائما با نور در برخورد بوده است ، آن را جذب می کرده و دوباره آن را تابش می کرده است . نور در یک چنین شرایطی دارای طیف جسم سیاه می باشد ، و این مشخصه نور در طول سفرش در فضای منبسط شونده ثابت می ماند . در طیف جسم سیاه هر طول موج دارای شدت خاصی است . و این شدت در طول موج های مختلف تنها تابع دمای جسم است . بنابراین ستاره شناسان با اندازه گیری شدت تابش در طول موج های مختلف میتوانند نتیجه یگیرند که این تابش با تابش جسم سیاه مطابقت دارد یا خیر.

 

در دهه ی 1970 گروه های مختلفی شدت تابش را در امواج ماکرو ویو و فروسرخ اندازه گیری کردند . تمامی این مشاهدات تایید کرد که تابش پس زمینه ی کیهانی یک تابش جسم سیاه می باشد و دمای آن در حدود 3 درجه ی کلوین است . در سال 1991 رصد خانه فضایی COBE  اندازه گیری دقیقی از تابش پس زمینه ی کیهانی انجام داد و نتیجه بسیار شگفت آور بود . در 43 مورد اطلاعات اندازه گیری شده همخوانی کاملی با طیف جسم سیاه داشتند .  این اطلاعات چنان با طیف جسم سیاه هم خوانی داشتند که نمودار طیف جسم سیاه به طور کامل در پس آن ها مهو می شد . این مورد ، آخرین نمونه از یکسان بودن فیزیک تئوری و مشاهدات انجام  گرفته شده توسط نجوم بود . 

 

بر اساس اندازه گیری های ماهواره COBE  دمای تابش  پس زمینه ی کیهانی می بایستی  0.010±2.726باشد . این مقدار اندازه گیری شده به اندازه قابل توجهی از مقدار اصلی تابش کمتر است ودلیل این امر انبساط عالم می باشد -عالم منیسط شونده  منجر به افزایش  طول موج تابش شده  و انرژی موج را کاهش می دهد - این موج به اندازه سن عالم در راه بوده تا به ما برسد . امروزه ستاره شناسان می دانند که عالم منبسط شونده طول موج تابش پس زمینه ی کیهانی را با ضریب 1000 افزایش می دهد . درخش پس از بیگ بنگ در زمانی اتفاق افتاده است که عالم تنها 000/500 هزار سال عمر داشته است در نتیجه تابش پس زمینه ی کیهانی قدیمی ترین سوژه رصد شده تا کنون است .در حقیقت ما اتفاقات حاصل از بیگ بنگ را نظاره می کنیم .

 

نتیجه

 

در قرن بیستم ما نظاره گر جهش بزرگی در درک و شناخت کیهان بودیم . از زمانی که معتقد به جهانی پایدار بودیم چندی نمی گذرد . کهکشان های دوردست که از ما دور می شوند ما را متوجه ساختند  که جهان در حال انبساط است .  با سفری به گذشته این جهان منبسط شونده ما به کیهان اولیه ای چگال و داغ می رسیم .  در میانه های قرن بیستم به این مطلب پی بردیم که واکنش های هسته ای در کیهان اولیه رخ داده اند دلیلی بر فراوانی نسبی هلیوم و دتریوم می باشند .  با حرکت به جلو توانستیم درخش پس از بیگ بنگ را که میلیارد ها سال پیش اتفاق افتاده است ،  آشکار سازی کنیم . در نهایت کشف این که جهان با بیگ بنگ آغاز شده است ممکن است مانند سایر اکتشافات انسان ثابت و پا بر جا باقی بماند .

 

اگر چه بیگ بنگ به عنوان تنها تصور جهانی از جهان است . اما امروزه فیزیکدان های ذره ای در حال تدارک تئوری در مورد تاریخ جهان در چند ترلیونیوم ثانیه پس از بیگ بنگ هستند . آنها قادرند که نظری های خود را با استفاده از شتاب دهنده های ذرات امتحان کنند و وقایع را ( حتی با انرژی های بالا ) همانند جهان اولیه شبیه سازی کنند .  برای درک اینکه جهان چگونه آغاز شده است تئوری باید تدوین شود که شامل نظریه نسبیت عام (به دلیل جاذبه باور نکردنی جهان اولیه) و مکانیک کوانتومی (به دلیل چگال  و فشرده بودن جهان اولیه) باشد . هدف فیزیک امروزه ارتقا بخشیدن نظریه کوانتومی جاذبه است تا جایی که روزی ما به این حقیقت پی ببریم که چه چیزی در لحظه ی تولد جهان اتفاق افتاده است .

منبع: www.parssky.com


بیگ بنگ ( انفجار بزرگ )

بیگ بنگ ( انفجار بزرگ )

 

همانطور که گفتم پیدایش کائنات براى انسان یک نادانسته بود و بشر مى خواست بداند که این پیدایش از کجا شروع شد.آیا به صورت یکنواخت بوده و همین گونه نیز ادامه دارد یا نه؟ چنان که برخى اعتقاد داشته اند که کائنات همین ساختار را داشته و بدون تغییر باقى مى ماند. خب نتیجه اینکه نظریه هاى مختلفى در این رابطه وجود داشت و نظریه پردازیهاى زیادى مى شد. یکى از این نظریه ها که حدود سى و هفت یا سى و هشت سال قبل ارائه شد بیگ بنگ یاهمان انفجار بزرگ نام داشت که توانست به خیلى از ابهامات پاسخ بدهد. این نظریه، آغاز کائنات را از یک هسته اتم در فضا و زمان صفر مى داند زیرا آن هنگام هنوز فضا وزمان آغاز نشده بود. تصور بکنید که تمام کائنات در یک هسته اتم یاحتى کوچکتر از آن جاى داشت و در یک لحظه این فضا و زمان آغاز مى شود یعنى اینکه یک انفجار بزرگ که حاصل گرانش شدید ناشى از فشردگى بوده، شروع شد.

این واقعه بین سیزده تا پانزده میلیارد سال پیش رخ داده است، درحقیقت این حادثه از آن نقطه صفر شروع مى شود. قابل ذکر است که باوجودچنین فشردگى اى طبیعتاً دماى بسیار زیادى در لحظه کمى قبل از انفجار بزرگ حاکم بوده است. هنگامى که فضا وزمان شروع به بزرگ و باز شدن کرد، دما مدام رو به کاهش بوده به طورى که تخمین زده مى شود وقتى فقط یک ثانیه ازتشکیل کائنات مى گذشته است ده میلیارد کلوین نزول دما داشته ایم.

انبساط جهان به قدرى شدید رخ داده است که از اندازه کوچکتر از یک هسته اتم در یک لحظه به اندازه کره زمین بزرگ مى شده، یعنى انبساط و تورم بعد از بیگ بنگ شروع شده بود اما هنوز کهکشانها به وجودنیامده بودند. نور آغاز کائنات بود سپس بعداز نور، ماده ایجاد شد و شاید بعد از دو میلیارد سال از انفجار بزرگ کهکشانها شکل گرفتند و خورشید ما یکى از ذرات کوچک آنهاست.

کهکشانها چگونه و چه زمانى شکل گرفتند؟

کهکشانى که ما در آن هستیم (کهکشان راه شیرى) حدود ده میلیارد سال پیش به وجود آمده است البته اگر قبول کنیم که بیک بنگ سیزده میلیاردسال پیش رخ داده است.

اما کهکشانها انواع مختلفى دارند که عبارت است از: نامنظم، بیضوى و مارپیچى. ازمواد اطراف کهکشانها که باقى مانده بودند بازوهاى کهکشانى شکل گرفتند اما چون فشردگى مواد را در آن قسمت فضا داشتیم ونیز کهکشانهاى شکل گرفته بسیار نزدیک به هم بودند طبیعتاً برخوردها هم زیاد بوده است یعنى دوکهکشان با هم ادغام شده و یک کهکشان بزرگتر تشکیل مى دادند یا سبب ساز بازوهاى کهکشانى بزرگتر مى شدند. این اثرات در بحث انتقال به سمت قرمز یا رد شیفت مى گنجند.

این انفجار چقدر طول کشید؟

براى لحظه انفجار بزرگ عدد ده به توان منفى چهل و سه را در نظر مى گیرند و بعد از آن لحظه، حادثه شروع مى شود که حتى هنوز به هزارم ثانیه نرسیده، تغییرات در حال رخ دادن بوده است.

عالم در ابتدا چگونه به نظر می آمد؟

آشکار است برای آگاهی از چگونگی اولین ثانیه ها و یا بهتر بگوییم اولین اجزای ثانیه های پس از انفجار اولیه نباید از ستاره شناسان پرسید بلکه در این مورد باید به فیزیکدان های متخصص در امر فیزیک ذره ای مراجعه کرد که در مورد تشعشعات و ماده در شرایط کاملا سخت و غیر عادی تحقیق می کنند و تجربه می کنند. تاریخ کیهان معمولا به 8 مقطع کاملا متفاوت و غیر مساوی تقسیم می شود :

مرحله اول - صفر تا 43- 10 ثانیه


این مساله هنوز برایمان کاملا روشن نیست که در این اولین اجزای ثانیه ها چه چیزی تبدیل به گلوله آتشینی شد که کیهان باید بعدا از آن ایجاد گردد . هیچ معادله و یا فرمول های اندازه گیری برای درجه حرارت بسیار بالا و غیر قابل تصوری که در این زمان حاکم بود در دست نمی باشد.

مرحله دوم- 43- 10 تا 32- 10 ثانیه

اولین سنگ بناهای ماده مثلا کوارک ها و الکترون ها و پاد ذره های آنها از برخورد پرتوها با یکدیگر به وجود می آیند. قسمتی از این سنگ بناها دوباره با یکدیگر برخورد می کنند و به صورت تشعشع فرو می پاشند. در لحظه های بسیار بسیار اولیه ذرات فوق سنگین - نیز می توانسته اند به وجود آمده باشند. این ذرات دارای این ویژگی هستند که هنگام فروپاشی ماده بیشتری نسبت به ضد ماده و مثلا کوارک های بیشتری نسبت به آنتی کوارک ها ایجاد می کنند. ذرات که فقط در همان اولین اجزای بسیار کوچک ثانیه ها وجود داشتند برای ما میراث مهمی به جا گذاردند که عبارت بود از : افزونی ماده در برابر ضد ماده

مرحله سوم- از 32- 10 ثانیه تا 6- 10 ثانیه

کیهان از مخلوطی از کوارک ها - لپتون ها - فوتون ها و سایر ذرات دیگر تشکیل شده که متقابلا به ایجاد و انهدام یکدیگر مشغول بوده و ضمنا خیلی سریع در حال از دست دادن حرارت هستند

مرحله چهارم- از 6- 10 ثانیه تا 3- 10ثانیه

تقریبا تمام کوارک ها و ضد کوارک ها به صورت پرتو ذره ها به انرژی تبدیل می شوند. کوارک های جدید دیگر نمی توانند در درجه حرارت های رو به کاهش به وجود آیند ولی از آن جایی که کوارک های بیشتری نسبت به ضد کوارک ها وجود دارند برخی از کوارک ها برای خود جفتی پیدا نکرده و به صورت اضافه باقی می مانند. هر 3 کوارک با یکدیگر یک پروتون با یک نوترون می سازند. سنگ بناهای هسته اتم های آینده اکنون ایجاد شده اند.

مرحله پنجم - از 3- 10 ثانیه تا 100 ثانیه

الکترون ها و ضد الکترون ها در برخورد با یکدیگر به اشعه تبدیل می شوند. تعدادی الکترون باقی می ماند زیرا که ماده بیشتری نسبت به ضد ماده وجود دارد. این الکترون ها بعدا مدارهای اتمی را می سازند

مرحله ششم - از 100 ثانیه تا 30 دقیقه

در درجه حرارت هایی که امروزه می توان در مرکز ستارگان یافت اولین هسته های اتم های سبک و به ویژه هسته های بسیار پایدار هلیم در اثر همجوشی هسته ای ساخته می شوند. هسته اتم های سنگین از قبیل اتم آهن یا کربن در این مرحله هنوز ایجاد نمی شوند. در آغاز خلقت عملا فقط دو عنصر بنیادی که از همه سبکتر بودند وجود داشتند : هلیم و هیدروژن

مرحله هفتم - از 30 دقیقه تا 1 میلیون سال پس از خلقت

پس از گذشت حدود 300000 سال گوی آتشین آنقدر حرارت از دست داده که هسته اتم ها و الکترون ها می توانند در درجه حرارتی در حدود 3000 درجه سانتی گراد به یکدیگر بپیوندند و بدون اینکه دوباره فورا از هم بپاشند اتم ها را تشکیل دهند . در نتیجه آن مخلوط ذره ای که قبلا نامرئی بود اکنون قابل دیدن می شود.

مرحله هشتم - از یک میلیون سال پس از خلقت تا امروز

از ابرهای هیدروژنی دستگاههای راه شیری ستارگان و سیارات به وجود می ایند. در داخل ستارگان هسته اتم های سنگین از قبیل اکسیژن و آهن تولید می شوند. که بعد ها در انفجارات ستاره ای آزاد می گردند و برای ساخت ستارگان و سیارات و حیات جدید به کار می ایند.

عناصر اصلی حیات زمینی چه زمانی پدیدار شد؟

برای زمین با توجه به گوناگونی حیات که در آن وجود دارد 3 چیز از اهمیت خاصی برخوردار بوده است:

از همان ابتدای خلقت همیشه ماده بیشتری نسبت به ضد ماده وجود داشته و بنابراین همواره ماده برای ما باقی می ماند.

در مرحله ششم هیدروژن به وجود آمد این ماده که سبک ترین عنصر شیمیایی می باشد سنگ بنای اصلی کهکشانه ها و سیارات می باشد. هیدروژن همچنین سنگ بنای اصلی موجودات زنده ای است که بعدا روی زمین به وجود آمدند و احتمالا روی میلیاردها سیاره دیگر نیز وجود دارند. در مرکز ستارگان اولیه هسته اتم های سنگین از قبیل اکسیژن و یا کربن یعنی سنگ بناهای اصلی لازم و ضروری برای زندگی و حیات بوجود آمدند.

آیا عالم همواره در حال انبساط خواهد بود؟

جنبش انبساطی یا به عبارت دیگر از همدیگر دور شدن کهکشانه ها به هر حال رو به کند شدن است. زیرا جزایر جهانی متعدد در واقع به سمت یکدیگر جذب می شوند و در نتیجه حرکت انبساطی آن ها کند تر می شود. اکنون پرسش فقط این است که آیا زمانی تمام این حرکت ها متوقف خواهد گردید و این عالم در هم فرو خواهد پاشید؟ این مساله بستگی به تراکم ماده در جهان هستی دارد. هر چه این تراکم بیشتر باشد نیرو های جاذبه بین کهکشانه ها و سایر اجزای گیتی بیشتر بوده و به همان نسبت حرکت آن ها با شدت بیشتری متوقف خواهد شد. در حال حاضر چنین به نظر می رسد که تراکم جرم بسیار کمتر از آن است که زمانی عالم در حال انبساط را به توقف در آورد. به هر حال این امکان وجود دارد که هنوز جرم های بسیار بزرگ ناشناخته ای از قبیل ( سیاهچاله های اسرار آمیز) یا ( ابرهای گازی شکل تاریک) وجود داشته باشند و نوترینو ها که بدون جرم محسوب می شوند جرمی هرچند کوچک داشته باشند. اگر این طور باشد در این صورت حرکت کیهانی زمانی شاید 30 میلیارد سال دیگر متوقف خواهد شد. در آن زمان کهکشان ها با شتابی زیاد حرکت به سوی یکدیگر را اغاز خواهند کرد تا در نهایت به شکل یک گوی آتشین عظیم با یکدیگر متحد شوند. آن زمان شاید می باید روی یک انفجار اولیه جدید دیگر و تولد یک عالم جدید حساب کنیم. با توجه به سطح کنونی دانش بشر و میزان پژوهش های انجام شده باید اینطور فرض کرد که عالم تا ابدیت انبساط خواهد یافت.

با توجه به بزرگى وعظمت کائنات، پیدایش حیات غیرزمینى چقدر احتمال دارد؟ با یک حساب سرانگشتى متوجه مى شویم که باوجود این تعداد ستاره احتمال حیات بسیار زیاد است. حتى بعضى از ستاره ها داراى سیاره نیستند و یا این سیاره بسیار دور از ستاره یا بسیار نزدیک به آن هستند و برخى هم گازى مى باشند اگر تمام این موارد را از کل ستاره ها کم کنیم تقریباً بیست وپنج درصد آنها امکان وجود حیات را دارند.

آیا میدانستید …؟

- فقط حدود 4درصد عالم از ماده ، به شکلی که ما می شناسیم تشکیل شده است ، یعنی ماده معمولی که ما می شناسیم و در آزمایشگاه وجود دارد، فقط 4درصد کل عالم را می سازد. 23درصد عالم را ماده تاریک سرد تشکیل داده که دانشمندان اطلاعات خیلی کمی درباره اش دارند و 73درصد باقی مانده را انرژی تاریک عجیب تشکیل می دهد که تقریبا تنها چیزی که در موردش می دانیم ، این است که وجود دارد!

منبع :mollasadra & roshd.ir - hupaa


دایناسورها بیشتر عمرشان را ساکن آب بوده‌اند

دایناسورها بیشتر عمرشان را ساکن آب بوده‌اند

 

بررسی سنگواره‌های قدیمی از حیات آبزی دایناسورها پرده برداشت. این کشف با تغییر بسیاری از معادلات زیستی، دلیل خوبی برای ادامه حیات این جانداران در کنار شکارچیان عظیم‌الجثه‌ای آن‌دوران ارایه می‌دهد.

محبوبه عمیدی:  محققان به شواهد و مدارکی دست‌ پیدا کرده‌اند که نشان می‌دهد، دایناسور‌ها بخش عمده‌ای از دوران زندگی‌شان را ساکن آب بوده‌اند. این یافته جدید حاصل بررسی میزان ایزوتوپ‌های اکسیژن در سنگواره‌های باقی‌مانده از اسپینوسوروس، نوعی دایناسور گوشت‌خوار است که از ماهی‌ها تغذیه می‌کرده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهند چطور این دایناسور می‌توانسته با شکارچیان عظیم‌الجثه‌ای مانند تیرانازاروس زیستگاهی مشترک داشته باشد.

به گزارش نیچر،این یافته‌ها که توسط رومین آمیوت و گروهی از همکارانش از دانشگاه لیون فرانسه در نشریه ژئولوژی منتشر شده است، نشان می‌دهد دایناسورها به آن شکل که پیش از این تصور می‌شد، خشکی‌زی نبوده‌اند. این در حالی است که همین تحقیق اثبات می‌کند، گونه‌های آبزی منقرض شده‌ای مانند پلسیوزوروس و ایکتیوسوروس که ظاهری شبیه به دایناسورها داشته‌اند، نیز از این خزندگان ماقبل تاریخ مشتق نشده‌اند.

برای اولین بار مطالعات سنگواره  از خانواده اسپینوسورویدا که جمجمه‌ای کشیده و پوزه‌مانند شبیه به کروکودیل‌های امروزی و ردیفی از دندان‌های بلند مخروطی‌شکل داشت، باعث شد تئوری‌ها دندان‌های مخروطی بلند را نیز در کنار دندان‌های دندانه‌داری که پیش از این از سنگواره‌های متعلق به دایناسورهای گوشت‌خوار دیگری مانند تیرانوزوروس رکس و یک پوزه بلند ماهی‌خوار دیده شده بودند، بپذیرند.

 

یافتن فلس‌های نیمه‌هضم‌شده ماهی درون دستگاه گوارشی یک باریونیکس فسیل‌شده که سال 1983 / 1362 در انگلستان کشف شده بود، نیز نشان از رفتار ماهی‌خواری این جاندار داشت. علاوه بر این محتویات معده باریونیکس شامل بقایای یک دایناسور هضم‌شده بود و شواهد دیگری نیز وجود داشتند که نشان می‌دادند، پتروساروس که نوعی دایناسور پرنده بوده، نیز جزیی از رژیم غذایی این جاندار را تشکیل می‌داده است. موضوع پیچیده شده بود، اما نشانه‌هایی از باله‌ها، آبشش و دم جلو برنده در این سنگواره وجود نداشت و همین باعث شد حیات دریایی باریونیکس چندان منطقی به نظر نرسد.

این یافته آمیوت و همکارانش را به بررسی ایزوتوپ‌های اکسیژنی که روی دندان‌ها و درون بخش‌های گوارشی سنگواره اسپینوسوروس گرفتار شده بودند، ترغیب کرد. جداسازی و مقایسه این ایزوتوپ‌های اکسیژن با ایزوتوپ‌های موجود روی دندان‌های سوسمار‌ها، سایر دایناسورها و قطعات به جا‌مانده از لاک‌ لاک‌پشت‌های این دوره از زمین‌شناسی می‌توانست رازهای بسیاری را بر ملا کند.

دندان‌ها راز بزرگ را فاش کردند
دایناسورجانداران ساکن خشکی یا حیواناتی که بخش عمده‌ای از عمر آنها روی زمین می‌گذرد، بخشی از آب بدن را در حین تنفس یا تعریق از دست می‌دهند و به این دلیل که ایزوتوپ اکسیژن16، سبک‌تر از ایزوتوپ 18 آن است، این ایزوتوپ سبک، سریع‌تر همراه با تعریق یا تنفس از بدن دفع می‌شود. در نتیجه ایزوتوپ اکسیژن 18 در بافت‌ها و منیای دندان جانداران ساکن خشکی - درحین تشکیل- به میزان بالاتری متمرکز‌شده است.

در مقابل جانداران آبزی میزان کمتری آب را در طول زمان از دست می‌دهند و به همین دلیل تراکم ایزوتوپ اکسیژن 18 در بافت‌های آنها نسبتا کمتر است. علاوه بر این نوشیدن آب و دفع آن در جانداران آبزی در فاصل زمانی کوتاه‌تری صورت می‌گیرد و این در کنار وجود دائمی آب در اطراف بافت‌ها باعث می‌شود سطح ایزوتوپ 18 در بدن آنها پایین‌تر باشد.

محققان بر اساس این دانسته‌ها استدلال کردند که اگر اسپیناسوروس آبزی-خشکی‌زی بوده باشد، باید غلظت ایزوتوپ 18 در سنگواره این جاندار معادل بافت سوسمارها و لاک‌پشت‌های این دوره زمین‌شناسی باشد و در مجموع غلظت کمتری نسبت به دایناسورهای دیگر دوره کرتاسه داشته باشد.

بررسی این فرض با جمع‌آوری 133 نمونه سنگواره متعلق به دوران کرتاسه، دسته‌بندی آنها و تعیین میزان ایزوتوپ 18 در هر یک آغاز شد. این نمونه‌ها ترکیبی از اسپینوسوروس، سایر دایناسورها، سوسمارها و لاک‌پشت‌هایی از چهار قاره متفاوت بودند. گزارش نهایی نشان می‌داد سطح ایزوتوپ 18 در سنگواره اسپینوسوروس 3/1% پایین‌تر از دایناسورهای ساکن خشکی است. این تفاوت از لحاظ آماری معنی‌دار است، در حالی که چنین تفاوتی میان میزان این ایزوتوپ در اسپینوسوروس نسبت به گروه آبزی- خشکی‌زی مانند سوسمارها محسوس نبود. این نشان می‌داد اسپینوسوروس می‌توانسته رفتار آبزی نیز داشته باشد.

مایکل بنتون، دیرینه‌شناس داشنگاه بریستول در انگلستان می‌گوید: « این نمونه عجیب نشان می‌دهد، اندازه‌گیری دقیق میزان ایزوتوپ 18 چقدر می‌تواند در شناخت بهتر رفتار دایناسورها و زیستگاه‌های آنها مؤثر باشد».

رژیم غذایی تعیین‌کننده است یا زیستگاه
یکی از قوی‌ترین فرض‌هایی که می‌تواند این بحث و نتایج حاصل از آن را نقض کند، مسئله نوع رژیم غذایی اسپینوسوروس و اثر آن بر میزان غلظت ایزوتوپ 18 در این جاندار است. مخالفان این فرضیه معتقدند تغذیه این جاندار از حیوانات آبزی می‌تواند غلظت ایزوتوپ 18 را در بدن اسپینوسوروس کاهش دهد.

آمیوت می‌گوید: «حتی اگر رژیم غذایی اسپینوسوروس منحصر به ماهی‌ها بوده باشد، باز هم خشکی‌زی بودن این جاندار باید به فرایندهای تنفس و تعرق و در نتیجه افزایش درصد ایزوتوپ 18 در بدن اسپینوسوروس منجر شود».

بنتون می‌گوید: «آمیوت و همکارانش روشی هوشمندانه و بحث‌برانگیز را به کار گرفته‌اند، انتخاب این تعداد فسیل از مناطق مختلف جهان می‌تواند اعتبار قابل‌قبولی به این نتایج بدهد».

پال برت، دیرینه‌شناس موزه تاریخ طبیعی لندن می‌گوید: «با همه این اعلام نظرها و نتایج هنوز هم نمی‌شود ساختار استخوانی این دایناسور را که با حیات و شکار در خشکی سازگار شده است، نادیده گرفت. من به نتایج حاصل از تخمین میزان ایزوتوپ‌ها اطمینان دارم اما در سنگواره‌ها هیچ اثری از تغییر در اندام‌های حرکتی دیده نمی‌شود و از دم بلند منعطف و جلو برنده هم خبری نیست».

آمیوت هنوز نتوانسته پاسخ روشنی به این پرسش بدهد. او امیدوارست با بررسی دوره‌های زمین‌شناسی و اتفاقات گوناگون هر دوره بتواند زمان تغییر رفتار اسپینوسوروس و آغاز حیات دریایی این جاندار را تخمین بزند و با شناخت دلایل این تغییر رفتار بتواند پاسخ دقیقی برای این معما و شاید بسیاری از معماهای زیستی دیگر پیدا کند.

منبع: خبر آنلاین


نور رازهای انرژی تاریک را بر ملا می‌کند

نور، رازهای انرژی تاریک را بر ملا می‌کند

 

بهبود فناوری آشکارسازهای نوری در پروژه اکسس، دانشمندان را به تعیین روشنایی دقیق پرنورترین ستارگان آسمان نزدیک کرده است تا بتوان به درک دقیق‌تری از روشنایی ستارگان و تغییرات آن در طول زمان دست یافت.

محبوبه عمیدی: نور پایه نجوم است و این‌که هنوز ستاره‌شناسان نتوانسته‌اند به راه حلی دقیق برای اندازه‌گیری میزان درخشش ستارگان برسند، کمی دور از ذهن به نظر می‌رسد. اما واقعیت این است که علم اخترشناسی گذشته موفقی داشته و با این حال، این روزها می‌رود که با یک جهش بزرگ علاوه بر نورسنجی بهتر سیارات به پاسخ دقیق‌تری برای ماهیت انرژی تاریک نیز دست پیدا کند.

به گزارش نیوساینتیست، بیش از دوهزار سال پیش، ابرخوس، منجم و ریاضی‌دان شهیر یونانی روشی هوشمندانه را برای درجه‌بندی درخشندگی یا «قدر ظاهری» ستارگان گوناگون پیشنهاد کرد که هنوز هم مورد استناد ستاره‌شناسان است و روشی مشابه آن و بر مبنای اندازه‌گیری درخشش نسبی ستارگان در مقایسه با تعدادی از ستارگان مرجع برای این دسته‌بندی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مشکل اینجاست که مقیاس درخشندگی ستارگان مرجع از دقت چندانی برخوردار نیست و هنوز این بخش از ستاره‌شناسی نتوانسته همگام با سایر پیشرفت‌ها در فناوری آشکارساز‌ها رو به جلو حرکت کند. به عنوان مثال، دقیق‌ترین سنجش برای تخمین قدر ظاهری ستاره روشن «نسر واقع»، یکی از درخشان‌ترین ستارگان آسمان به دهه 1970 برمی‌گردد. گری برنشتاین از دانشگاه پنسیلوانیا در فیلادلفیا می‌گوید: «این حیرت‌انگیز است. در دو دهه گذشته نیز تنها شاهد پژوهش‌‌های اندکی در این بخش از علم نجوم بوده‌ایم».

ادامه مطلب

صفر مطلق

آیا می‌دانید در دمای صفر مطلق (273 – سانتی‌گراد) چه اتفاقاتی می‌افتد؟ چرا دست‌یابی به این دما هیچ وقت در عمل امکان‌پذیر نیست و چه نقاط یا اجرامی در زمین،‌ یا حتی دنیا وجود دارند که به این دما نزدیکند؟

بهنوش خرم‌روز:‌ حتما درباره صفر مطلق شنیده‌اید، تقریبا 273 درجه سانتی‌گراد زیر صفر. آیا می‌دانید در این دمای خاص چه اتفاقاتی می‌افتد؟ چرا دست‌یابی به این دما هیچ وقت در عمل امکان‌پذیر نبوده است؟ و چه نقاط یا اجرامی در زمین،‌ یا حتی دنیا وجود دارند که به این دما نزدیکند؟

در واقع به نظر می‌رسد که هنوز هم ما جواب این سوال‌ها را کامل نمی‌دانیم، زیرا اتفاقاتی که در این دما می‌افتند، هم‌چنان شگفت‌انگیز و غافل‌گیرکننده است. برای نمونه،‌ هفته پیش دانشمندان اعلام کرده‌اند که مولکول‌های گاز بسیار سرد شده ‌می‌توانند تا صد بار بیشتر از مولکول‌های گاز در دمای اتاق، واکنش شیمیایی داشته باشند.

به گزارش نیوساینتیست، در آزمایش‌هایی که در دمای نزدیک به دمای اتاق صورت می‌گیرند،‌ واکنش‌های شیمیایی با کاهش دما کندتر می‌شوند. اما اخیرا دانشمندان متوجه شده‌اند که در دمای نزدیک به صفر مطلق (15/273- سانتی‌گراد یا صفر درجه کلوین) تبادل اتم‌ها کماکان انجام می‌گیرد و این امر، باعث ایجاد اتصالات شیمیایی جدید در این فراید می‌شود. به نظر می‌رسد این فرایند مدیون تاثیرات خارق‌العاده کوانتومی است که قابلیت‌های مولکول‌ها را در دمای پایین افزایش می‌دهد.

به گفته دبورا جین از دانشگاه کلرادو‌ که مقاله‌ای در مورد این یافته جدید منتشر کرده،‌ شاید خیلی منطقی به نظر برسد که انتظار نداشته باشیم در صفر مطلق اثری از واکنش‌های شیمیایی باشد، اما در واقع این طور نیست و در این دما واکنش‌های فراوانی صورت می‌گیرد.

اما چرا دست یافتن به دمای صفر مطلق غیرممکن است؟
از نظر عملی، این کار نیاز به این دارد که گرمای گاز را بگیرید؛‌ اما هر چه دما را پایین بیاورید،‌ گرمای بیشتری را باید از گاز بگیرید. در واقع برای رسیدن به صفر مطلق باید این کار را تا بی‌نهایت ادامه داد. در زبان کوانتوم، باید به سراغ اصل عدم قطعیت هایزنبرگ برویم که می‌گوید هر چه دقیق‌تر در مورد سرعت یک ذره بدانیم،‌ کم‌تر در مورد موقعیت آن خواهیم دانست و برعکس. بنابراین اگر می‌دانید که اتم‌هایتان در آزمایش‌تان وجود دارند،‌ باید تاحدی نسبت به سرعت حرکت آن‌ها و این که بالای صفر مطلق هستند یا نه، نامطمئن باشید،‌ مگر این که وسعت آزمایش شما به اندازه کل هستی باشد!

فکر می‌کنید سردترین جای منظومه شمسی ما کجاست؟
سردترین جایی که تا به حال در منظومه شمسی ما پیدا شده، روی کره ماه است. سال گذشته، ماهواره اکتشافی ماه ناسا، دمای گودال همیشه در سایه‌ای را در قطب جنوب ماه اندازه‌گیری کرد: 240- درجه سانتی‌گراد. این دما حتی از دمای اندازه‌گیری شده برای پلوتو که فاصله‌اش از خورشید 40 برابر فاصله زمین از خورشید است نیز 10 درجه سردتر است.

فکر می‌کنید سردترین جرم طبیعی دنیا چه چیزی باشد؟

سردترین نقطه شناخته شده دنیا ، قلب سحابی بومرنگ

سردترین جای شناخته شده دنیا، قلب سحابی بومرنگ است که در منظومه قنطورس قرار گرفته و پنج‌هزار سال نوری با ما فاصله دارد. دانشمندان در سال 1997/ 1376 گزارش کردند که گازهای به جا مانده از یک ستاره مرکزی در حال مرگ، با سرعت خبره‌کننده‌ای جارو می‌شوند و آن ناحیه از فضا تا دمای یک درجه کلوین سرد شده است، یعنی تنها یک درجه گرم‌تر از دمای صفر مطلق. معمولا آثار به جا مانده از تشعشعات حاصل از انفجار بزرگ، یا همان تابش ریزموج زمینه کیهانی، ابرهای گازی موجود در فضا را تا 2.7 کلوین گرم می کند. اما انبساط سحابی بومرنگ نوعی یخچال کیهانی پدید آورده که باعث می‌شود گازها سرمای غیرعادی خود را همچنان حفظ کنند و گرم‌تر از این نشوند.

ادامه مطلب

تصویر مورچه وزنه بردار برنده مسابقه عکاسی شد

تصویر مورچه وزنه بردار برنده مسابقه عکاسی شد

 

یک تصویر خارق العاده که مورچه ای را در حال بلند کردن وزنه ای که صد برابر از خودش سنگین تر است نشان می دهد، برنده جایزه نخست رقابت های عکاسی علمی شده است.

 

این تصویر یک مورچه آسیایی را نشان می دهد که از سطحی مانند شیشه آویزان شده و با دهانش وزنه ای 500 میلی گرمی را بلند کرده است.

عکاس این تصویر دکتر توماس اندلاین، استاد جانورشناسی دانشگاه کمبریج است که درباره پاهای چسبناک حشرات تحقیق می کند.

شورای تحقیقات فناوری زیستی و زیست شناسی بریتانیا جایزه 700 پوندی خود را به عکس دکتر اندلاین اختصاص داد.

تحقیقات اندلاین نشان می دهد مورچه ها هنگام حمل بارهای سنگین شکل کف پای خود را متناسب با وزن آن تغییر می دهند.

توماس اندلاین می گوید: "کف پای مورچه ها خود به خود تمیز می شوند و می توانند به هر نوع سطحی بچسبند."

او امیدوار است با تحقیق بیشتر بتواند به تولید چسب های بهتر کمک کند.

به گفته دکتر اندلاین، او امیدوار از نتیجه تحقیقاتش برای تولید چسب های هوشمند استفاده کند.

منبع: aent.persianblog.ir


شاید نزدیک‌ترین ستاره به خورشید دارای سیارات زمین‌مانند باشد

شاید نزدیک‌ترین ستاره به خورشید دارای سیارات زمین‌مانند باشد

 

به‌نظر می‌رسید اغتشاشات گرانشی در منظومه‌های ستاره‌ای دوتایی، مانع از شکل‌گیری سیارات در آنها می‌شود؛ اما تازه‌ترین شبیه‌سازی‌ها از وجود سیارات سنگی در این منظومه‌ها، بخصوص نزدیک‌ترین آنها حکایت دارد.

فاطمه محمدی‌نژاد: اگر روزی به نزدیک‌ترین منظومه شمسی سفر کنیم، مشاهده انواع سیارات احتمالی در آن منطقه جالب توجه خواهد بود. به هر حال ما کمابیش اطلاعاتی در این زمینه داریم.

به گزارش نیوساینتیست، به نظر می‌رسد منظومه ستاره‌ای دوتایی (آلفا-قنطورس، پرنورترین ستاره صورت‌فلکی قنطورس و نزدیک‌ترین همسایه کیهانی خورشید)، میزبان دنیاهایی از سنگ و خاک باشد که به احتمال زیاد در شرایطی متلاطم تحت تاثیر نیروی جاذبه ستارگان دوقلو قرار خواهند داشت.

سیارات سنگی از ترکیب چندین جنین سیاره‌ای به ابعاد ماه تشکیل شده‌اند که خود از به هم پیوستن اجرام آسمانی بسیار کوچک شکل گرفته‌اند. با این حال هیچ تضمینی نیست که این جنین‌ها بتوانند در شرایط ناپایدار تشکیل شوند.

ادامه مطلب

سیاهچاله ( Black Hole )

سیاهچاله ( Black Hole )

مقدمه

طبق نظریه ، نسبیت عام ، گرانش انحنا دهنده فضا - زمان است. فضای حول ستاره به نحو بارزی خم می‌شود در لحظه‌ای که هسته ستاره تبدیل به حفره سیاه می‌شود. این جرم خطوط فضا زمان را مانند پیله‌ای به دور خود می‌پیچد. امواج نوری کم تحت زوایای خاصی به سمت سیاهچاله روان می‌شود. در سطح کره‌ای که هم مرکز نقطه یکتایی سیاهچاله است، تجمع می‌کنند. در فاصله معینی از سیاهچاله که بسته به جرم ستاره رمبیده دارد، جاذبه آنچنان زیاد است که نور نمی‌تواند فرار کند، به این فاصله افق حادثه گفته می‌شود.


ساختار سیاهچاله‌ها
با حل استاتیک غیر چرخشی با تقارن کروی برای معادلات میدان انیشتین این نکته مشخص می‌شود که سیاهچاله‌ها که از یک سمت به صورت چاه عمل می‌کنند، در سطح دیگری بصورت چشمه عمل می‌کند. یعنی می‌تواند دو سطح مختلف فضا زمان را از جهانهای گوناگون یا دو نقطه بسیار دور از جهان خودمان را به هم متصل کند. که به این حالت کرم چاله یا پل انیشتین رزن گفته می‌شود.

 

سیاهچاله‌ها چگونه بوجود می‌آیند؟

سیاهچاله‌ها چگونه بوجود می‌آیند؟


هر چه ستاره‌های نوترونی بزرگتر باشد کشش جاذبه‌ای داخلی آن نیز بیشتر خواهد بود. در سال 1939 اوپنهایمر فکر کرد که نوترونها نمی‌توانند در برابر همه چیز مقاومت کنند. به نظر او اگر یک چیز در حال از هم پاشیدن بزرگتر از 2.3 برابر اندازه خورشید بود، آنگاه نه تنها الکترونها بلکه نوترونهای آن نیز در هم می‌شکست.

همچنین باید بدانیم که وقتی نوترونها در هم شکستند، دیگر هیچ چیز مطلقا وجود ندارد که از در هم پاشیدن ستاره جلوگیری کند. اگر شما خود را روی سطح یک توده در حال از هم پاشیدن تصور کنید، آنگاه شما با فرو ریختن آن جسم به مرکز آن نزدیکتر و نزدیکتر خواهید شد. و بنابراین نیروی جاذبه بیشتر و بیشتری را حس خواهید کرد. تا هنگامی که ستاره به مرحله کوتوله سفید برسد، شما بیش از 1.016 تن وزن پیدا خواهید کرد.


وقتی که ستاره به در هم پاشیدن ادامه داد و از مرحله ستاره نوترونی هم گذشت و بطور کامل از هم پاشید، وزن شما از 15000 میلیون تن بیشتر و بیشتر خواهد شد. اگر سیاهچاله به اندازه کافی به ما نزدیک بود، می‌توانستیم نیروی جاذبه بر آن را حس کنیم. اما وقتی یک سیاه چاله در میان ستاره‌ها خیلی دورتر از ما قرار دارد، آیا می‌توانیم وجود آنرا اثبات کنیم؟ برای این منظور اخترشناسان دو راه آشکار شدن حدس می‌زنند.

 

اول از روی جرم سحابی برای مثال اگر آنها جرمهای تمام ستارگان موجود در یک خوشه ستاره‌ای مرئی بطور قابل ملاحظه‌ای کمتر از جرم خوشه وجود داشته باشد، مرکز کهکشانها به عنوان مکانهایی تلقی می‌شوند که در آنها سیاهچاله‌ها وجود دارند. زیرا چگالی مواد در آنجا زیاد است.


راه دوم نیز این بوده که اگر چه hc سیاهچاله‌ها هیچ تشعشعی خارج نمی‌شود، اما چیزهایی که در سیاهچاله‌ها سقوط می‌کنند. به هنگام سقوط اشعه ایکس از خود منتشر می‌کنند و هر چیز کوچکی که در سیاهچاله‌ها سقوط کند تنها مقدار کمی اشعه ایکس از خود منتشر می‌کند. این مقدار برای کشف آن در فاصله میلیونها میلیون کیلومتری کافی نخواهد بود.


در سال 1971 یک دانشمند انگلیسی به نام استفن هاوکینگ عنوان کرد که این واقعه بوجود آمدن سیاهچاله‌ها هنگامی که جهان نخستین انفجار بزرگ خود را آغاز کرد اتفاق افتاده است. هنگامی که تمامی مواد تشکیل دهنده جهان منفجر شد، مقداری از این مواد آن چنان به هم فشرده شدند که تبدیل به سیاهچاله گشتند. وزن برخی از این سیاهچاله‌ها ممکن است به اندازه وزن یک سیاره کوچک و یا از آن کمتر باشد و وی آنها را سیاهچاله کوچک نامید.

 

نتایج تحقیقات هاوکینگ
سیاهچاله‌ها می‌توانند وزن از دست بدهند.


مقداری از انرژی جاذبه‌ای آنها در خارج از محدوده شعاع شوارتز شیلد ستاره به ذرات ماده تبدیل می‌شود.


ممکن است این ذرات به فضای بیرون بگریزند از این طریق مقداری از مواد تشکیل دهنده سیاهچاله‌های بزرگ که به اندازه یک ستاره وزن دارند، برای تبخیر همه مواد تشکیل دهنده‌اش میلیونها میلیون سال وقت لازم است. در حالی که در این مدت خیلی بیشتر از این مقدار ماده به آن اضافه می‌شود. بنابراین هیچگاه از طریق تبخیر وزن آن کاسته نمی‌شود.


هر چه سیاهچاله کوچکتر باشد سرعت تبخیر آن بیشتر است یک سیاهچاله کوچک واقعی باید بیشتر از مقدار ماده‌ای که به خود جذب می‌کند وزن از دست بدهد. بنابراین سیاهچاله کوچک باید بوسیله تبخیر کوچکتر و کوچکتر شود و بالاخره هنگامی که دیگر خیلی خیلی کوچک شد یک مرتبه تبخیر آن حالت انفجاری به خود گرفته و تشعشعاتی حتی با انرژی بیشتر از اشعه ایکس منتشر کند. اشعه منتشر شده از این طریق اشعه گاما خواهد بود.


سیاهچاله‌های کوچکی که 15 میلیون سال پیش هنگام نخستین انفجار بزرگ جهان ایجاد شده‌اند، اکنون ممکن است در حال ناپدید شدن باشند. هاوکینگ اندازه اولیه آنها و نوع اشعه گامایی را که هنگام انفجار تولید می‌کنند، حساب کرد.

 

انواع سیاهچاله ها


شوارتس شیلد: ساده ترین نوع سیاهچاله‌هاست، بار و چرخش ندارد، تنها یک افق رویداد و یک فوتون کره دارد، از آن نمی توان انرژی استخراج کرد. شامل تکینگی ، نقطه‌ای است که در آن ماده تا چگالی نامحدود در هم فرو رفته است.


رایزنر- نورد شتروم: هم بار دارد وهم چرخش ، می تواند دو افق رویداد داشته باشد ، اما تنها یک فوتون کره دارد. شامل یک تکینگی نقطه ای است که وجود آن در طبیعت نامحتمل است، زیرا بارهای آن همدیگر را خنثی می کنند.


کر: چرخش دارد، اما بار ندارد. بیضی و از بیرونی حد استاتیک است. منطقه تیره میان افق رویداد و حد استاتیک ارگوسفر است، که می توان از آن انرژی استخراج کرد. می تواند دو افق رویداد و دو حد استاتیک داشته باشد. دو فوتون کره دارد. شامل یک تکینگی حلقه‌ای است.
کر- نیومان: هم بار دارد و هم چرخش ، همان سیاهچاله کر است، جز اینکه بار دارد، ساختارش شبیه ساختار سیاهچاله کر است. می‌توان از آن انرژی استخراج کرد. یک تکنیگی حلقه‌ای دارد.

ادامه مطلب

ارتش سایبری ایران

ارتش سایبری ایران

 

به گزارش خبرنگار "سرویس فضای مجازی " خبرگزاری فارس، مؤسسه "دیفنس تک " (Defense Tech) از مؤسسات نظامی و امنیتی ایالات متحده آمریکا با استناد به آمار دریافتی از سازمان اطلاعات آمریکا (CIA)، ایران را جزء 5 کشور دارای قوی‌ترین نیروی سایبری معرفی کرده و تعداد نیروهای سایبری سپاه را بیش از دو هزارو 400 نفر به علاوه 12 هزار نفر نیروی ذخیره ـ مردمی ـ تخمین زده است.
همچنین سیا با اذعان به توانایی و ابتکار تیم رصد سایبری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ضمن اشاره به برخی از مشخصات ارتش سایبر ایران نوشت؛ با این آمارها می‌توان تا حدی توانایی علمی ایران در نبرد سایبری را تخمین زد.
مؤسسه "دیفنس تک " با تاکید بر اینکه ارتش سایبر ایران زیر مجموعه تیم رصد سایبری سپاه است بوجه این تیم را 76 میلیون دلار اعلام کرده است.
قابل ذکر است پیش از این مجله "فارین پالیسی " (چاپ آمریکا) اقدامات نیروهای سپاه علیه سایت‌های مستهجن در عرصه سایبر را اقدامی بشردوستانه و به نفع حقوق بشر اعلام کرده بود.


رادیو تلسکوپ ( تلسکوپ رادیویی )

 

 در اوایل قرن هفدهم میلادی گالیله با ساختن تلسکوپ، چشم خود را به ابزاری مسلح نمود که می‌توانست توانایی رصد او را افزایش دهد. هر چند امروزه تلسکوپهایی به مراتب قویتر و حساستر از آنچه گالیله ساخته بود، طراحی و تولید می‌شوند، اما اصل موضوع هنوز تغییر نکرده است. واقعیت این است که باید نوری وجود داشته باشد تا تلسکوپ با جمع‌آوری و متمرکز ساختن آن تصویری تهیه نماید.
جیمز کلارک ماکسول، فیزیکدان برجسته انگلیسی در قرن نوزدهم میلادی پی به ماهیت الکترومغناطیسی بودن نور برد. در واقع امواج الکترومغناطیسی تنها به نور محدود نمی‌شوند و طیف گسترده‌ای را در بر می‌گیرند، اما چشم ما فقط قادر به ایجاد تصویر از محدوده خاصی از این طیف گسترده‌ می‌باشد که ما آن را نور می‌نامیم. برای مشاهده و درک سایر طول موجهای ارسال شده به جانب ما، احتیاج به ابزاری جهت جمع‌آوری، آنالیز و آشکارسازی آنها به شکل صوت یا تصویر داریم..

رادیو تلسکوپ ( تلسکوپ رادیویی )

 

 

 

 

 

امواج الکترومغناطیسی طیف بسیار وسیعی از طول موجهای بسیار کوچک تا بسیار بزرگ را در بر‌می‌گیرند. این امواج را با توجه به اندازه طول موج به هفت دسته‌ مختلف تقسیم‌بندی می‌کنند که شامل امواج گاما با طول موجهایی کوچکتر از 9-10 سانتیمتر تا امواج رادیویی با طول موج بزرگتر از 10 سانتیمتر را شامل می‌شوند.  همانطور که در شکل بالا ملاحظه می‌شود محدوده امواج نوری که قابل دیدن توسط چشم انسان می‌باشند، محدوده بسیار کوچکی از این طیف گسترده است. با حرکت از سمت امواج رادیویی به سمت امواج گاما، همزمان با کاهش طول موج، فرکانس آن و در نتیجه انرژی موج افزایش می‌یابد.

 

ادامه مطلب

نظریه نسبیت خاص ( انیشتین )

نظریه نسبیت خاص انیشتین

 

بطور کلی نسبیت خاص را می توان در یک جمله خلاصه کرد:تمامی سرعتها نسبی هستند مگر سرعت نور که مطلق است.هر دو نظریه نسبیت خاص ونسبیت عام توسط آلبرت انیشتین(1955-1879)به فرمول در آمدند.هر دو نظریه از لحاظ ریاضی پیچیده بوده(به ویژه نسبیت عام) واز دید مردم نیز بسیار غیر قابل فهم.دلیل غیر قابل فهم بودن آنها این است که در مورد اجسامی که با سرعتهای فوق العاده بالا حرکت می کنند خود را نشان می دهند.عقل سلیم افراد هم براساس تجربیات افراد با مشاهدات شان که عموما" اجسامی با حرکت کند هستند شکل گرفته است.یک مثال را در نظر بگیرید.شخصی در ماشینی با سرعت در حال نزدیک شدن به شماست،در یک لحظه گلوله ای به سمت شما شلیک می کند.اگر سرعت گلوله ای را که به سوی شما حرکت می کنداندازه بگیرید(اگر فرصت داشته باشید!)خواهید دید که این سرعت با جمع کردن سرعت گلوله با سرعت خود رو به دست می آید.

حال فرض کنید همین شخص نور یک چراغ قوه را به سمت شما بفرستد.اگر بخواهید سرعت نور (سرعت فوتونها)دریافتی را اندازه بگیرید متوجه خواهید شد که بر خلاف تجربیات عقل سلیم، سرعت این نور حاصل جمع خود رو با سرعت نور در حالت سکون نخواهد بود.این چیزی است که نسبیت خاص بیان می کند،یعنی سرعت نور هیچ ارتباطی به سرعت چشمه اش ندارد ومطلق است.برای هر ناظری این سرعت ثابت است وبه این که ناظر با چه سرعتی نسبت به منبع نور حرکت کند بستگی ندارد.

سرعت مطلق نور در خلاء 459/299792 کیلومتر در ثانیه یا در حدود 300000 کیلومتر در ثانیه است.اشاره به کلمه خلاء ضروری است زیرا برهمکنش نور با ماده می تواند مقداری از سرعت نور بکاهد.سرعت نور ،سرعت تمامی تابشهای الکترومغناطیسی از رادیویی تا گاما است.

این واقعیت که سرعت نور ثابت است به صورت تجربی نخستین بار در سال 1887 میلادی در کلیولند توسط دو فیزیکدان محقق شد.مطلق بودن سرعت نور دارای تبعات بسیار شگفت انگیزی است.

بطور ابتدایی فرض کنید بخواهید برای اندازه گیری سرعت نور از رابطه ساده زیر استفاده کنید

        

                       V=X/T                              

 

 که در آن V  سرعت، X  مسافت طی شده و T  زمان باشد.فرض کنید با سرعتی قابل مقایسه با سرعت نور حرکت می کنید.اگر یک چراغ در دستان شماباشد و بخواهید سرعت نوری که از آن بیرون می آید واز شمادور می شود را اندازه بگیرید، عقل سلیم حکم می کند که باید سرعت نوری که از شمادور می شود را برابر با حاصل جمع سرعت خودتان با سرعت ثابت نور(c ) بدست بیاورید.از آنجاییکه سرعت این نور کمتر از حاصل جمع بالا و همچنان برابر با سرعت ثابت نور خواهد بود باید X  یا مسافت ،کوتاه شده(انقباض) و  T  هم  طولانی شده باشد(انبساط).اگر ناظرثابتی هم از راه دور بخواهد سرعت نور بیرون آمده از چراغ در دستان شما را اندازه بگیرد به همین نتایج خواهد رسید.

 

نتیجه کلی ،در سرعتهای در حد قابل مقایسه با سرعت نور :

1-اگر دو ناظر نسبت به هم در حرکت باشند ،هریک دیگری را در جهت حرکت کوتاه تر می بیند.چیزی مانند فضای مطلق وجود ندارد.فاصله بین دو نقطه برای ناظران مختلف ،متفاوت است.این به انقباض نسبیتی لورنتز (Lorentz)معروف است.

2-اگر دو ناظر نسبت بهم در حرکت باشند،هریک ساعت دیگری را کندتر می یابد.یعنی همان طور که دربالا درباره T  اشاره شد ،فاصله زمانی بین تیک تاکهای ساعتهای یکدیگر را  طولانی تر احساس می کنند.بنابراین چیزی مانند زمان مطلق وجود ندارد ، نرخ گذر زمان برای ناظران مختلف متفاوت است.این به اتساع نسبیتی زمان معروف است.

 

3-اگر دو ناظر نسبت بهم در حرکت باشند،هریک جرم دیگری را افزوده می بیند.افزایش نسبیتی جرم

ادامه مطلب

نظریه نسبیت عام ( انیشتین )

نظریه نسبیت عام ( انیشتین )

 

در دهه اول قرن بیستم انقلابی در فلسفه علوم طبیعی پیش آمد که بسیاری آن را از حیث عمق معنا و به هم زدن احکام موجود پذیرفته شده ، نسبت به انقلاب کوپرنیکی - گالیله‌ای ، برتر به شمار می‌آورند. در این  زمان دو نظریه بسیار مهم پا به عرصه رقابت نهادند ، نظریه نسبیت(نسبیت خاص ونسبیت عام) و کوانتمی که نسبت به کارهای دانشمندان پیشین از جمله ماکسول ، سارین ، کلوین و کلاوزیوس به نحو چشمگیری متفاوت بودند. این نظریه‌های جدید با مکانیک نیوتونی نیز در بعضی از اصول و فرضهای بنیادی اختلاف شدیدی داشتند.

 آلبرت انیشتین در سال 1917، مقاله نسبیت عام را که مطالعه ای بر کل کیهان بود ارائه نمود. نسبیت عام را می توان در یک جمله کوتاه خلاصه کرد:جرم می گوید که فضا-زمان چطور خم بر دارد.انحنای فضا-زمان مسیرحرکت جسم را تعیین می کند. در نسبیت خاص درباره رفتار اجسامی که دارای سرعتی نسبت بهم هستند بحث می شود ولی در نسبیت عام از شتاب گیری اجسام با وجود گرانش صحبت می شود.

عقل سلیم بیان می کند که فضا وزمان دو نهاد مستقل از هم هستند وزمان با ساعت وفضا با خط کش سنجیده می شود.نسبیت خاص به ما می گوید که فضا وزمان واگردان(interconvertible) هستند.اگر جسمی با سرعت زیاد حرکت کند آنرا در فضا فشرده(انقباض لورنتز) ودر زمان متسع می یابیم.اما الحاق فضا وزمان برای همه ناظران یکسان است.

دیدگاه انیشتین در این باره که گرانش چگونه عمل می کند با دیدگاه نیوتن تفاوت بسیاری دارد.بر اساس نگرش نیوتن جرم به گرانش می گوید که چگونه نیرو اعمال کند ونیرو به جرم می گوید که چگونه شتاب بگیرد.

بر اساس نگرش انشتین:جرم به فضا –زمان می گوید که چگونه خمیده شود.خمش به جرم می گوید که چگونه حرکت کند.

وقتی که از انحنای فضا  - زمان صحبت می کنیم منظورمان چیست؟ فضا – زمان دارای چهار بعد است یعنی سه بعد فضایی ویک بعد زمانی.

برای تجسم موضوع ،یک سطح دو بعدی را درنظر بگیرید.اگر سطح دو بعدی مستوی باشد(مانند روی یک میز):کوتاه ترین قاصله بین دو نقطه،خط راست است.خطوط موازی هیچگاه تقاطع ندارند.اگر سطح دو بعدی منحنی باشد (مانند گوی )کوتاه ترین فاصله بین دو نقطه یک خط منحنی است.(بر روی سطح کروی کوتاه ترین فاصله دایره ای عظیمه است.خطوط موازی همگرای یا واگرایی دارند(بر روی یک سطح کروی خطوط موازی بهم می رسند).همانطور که سطوح دو بعدی مستوی یا منحنی داریم،احجام مسطح یا منحنی چهار بعدی هم میسر است.انحناء قابل بحث ودرک است ولی ارتباط آن با گرانش چیست؟

بر اساس تفکر نیوتنی به انحناء ربطی ندارد ،یک جسم سنگین بر اجسام دیگر نیرو وارد می کند.امادیدگاه نیوتن از دادن پاسخ به این سوال که چه چیزی در یک فضای خالی ، حامل نیرو است درمانده می ماند.

انیشتین می گوید که یک جسم سنگین، فضا –زمان اطراف خود را تابدار می کند.اجسام در سقوط آزاد کوتاه ترین مسیر بین دو نقطه را دنبال می کنند وبنابراین در فضا – زمان انحناء دار، خطوط منحنی را طی می کند.انیشتین همچنن خاطر نشان می کند که فوتونها هم در فضا – زمان منحنی، مسیرهای منحنی را می پیمایند هر چند که جرم ندارند.

برای تشبیه دیدگاه گرانشی انیشتین،یک صفحه لاستیکی را که بر روی یک چهارچوب کشیده شده در نظر بگیرید.این صفحه کاملا" تخت است. پس اگر تیله ای را بروی آن بسرانید،بدون انحراف خط مستقیمی را طی می کند.حال یک توپ سنگین را بروی صفحه رها کنید.این توپ آنقدر سنگین است که باعث شود صفحه در اطرافش گود بردارد.اکنون همان تیله را روی صفحه ودر حوالی توپ سنگین بسرانید.انحنای صفحه لاستیکی باعث می شود که تیله مسیری منحنی را دنبال کند.یک ناظر که نتواند انحنای سطح لاستیکی را از فاصله ببیند خواهد گفت که توپ سنگین در حال اعمال نیرویی بر تیله است وآنرا از مسیر راست منحرف کرده است.

بنابراین وقتی که جسمی کوتاه ترین مسیر را برروی یک سطح منحنی می پیماید به نظر می آید که دارد نیرویی بر آن اعمال می شود.به همین ترتیب هم ،جسمی که کوتاه ترین مسیر را در یک فضا – زمان چهار بعدی طی می کند مانند این است که نیرویی (نیروی گرانش ) بر آن اعمال شده است.کدام دیدگاه درست است؟ دیدگاه نیوتن (گرانش به عنوان نیرو)  یا دیدگاه انیشتین (گرانش به عنوان انحناء )؟

تنها چیزی که مارا به پاسخ درست یعنی دیدگاه انیشتین می رساند پیش گوییهای این دیدگاه درباره رفتار اجسام در نزدیکی اجسام بسیار سنگین (که سرعت فرار از سطحشان قابل مقایسه با سرعت نور است)می باشد.سه آزمون تجربی اصلی درباره نسبیت عام صورت گرفته که همگی آنرا تایید می کنند.

 

آزمون یک:حرکت تقدیمی حضیض مدار سیاره تیر

ادامه مطلب

فسیل

 

 فسیل ( Fossil )
 فسیل ( Fossil ).
 فسیل ( Fossil )..



بقایای موجودات زنده که در لایه های زمین مانده اند سنگواره (فسیل) نامیده می شوند در فرآیندی که میلیونها سال به طول می انجامد سنگواره مانند یک کپی از حیوان یا گیاه مرده شکل می گیرد این فرایند آهسته به این معنی است که سنگواره هاییکه امروزه کشف می شوند از بقایای گونه های بسیار قدیمی تشکیل شده اند که بسیاری از آنها اکنون منقرض شده اند.


عکس سمت چپ متعلق به آرکئوپتریکس است . این پرنده مانند پرندگان امروزی بالهای پوشیده از پر داشت و مانند خزندگان دارای دندانها ٬چنگالها٬دست ها و دم بلند استخوانی بوده است .

سنگواره سمت چپ هم سنگواره آرکئوپتریکس است که در سال 1861 یافت شد.


حیوانات وگیاهان بسیار قدیمی نه تنها توسط فرآیند فسیل شدن در صخره ها بلکه به طرق دیگر نیز حفظ شده اند در بعضی موارد اعضای نرم بدنشان هم چنان به بقای خود ادامه داده اند برای مثال حشرات و عنکبوتها در عنبر حفظ شده اند ماموتهای پشمالو در دره های عمیق یخ زده به نام لایه منجمد دائمی یافت شده اند استخوانهای گربه های دندان شمشیری در حفره های قیر بسیار قدیمی کشف شده اند.


حشرات که حدود 350 میلیون سال پیش ظاهر گشتند اکنون فراوان ترین گروه جانوران روی زمین را تشکیل می دهند آنها از اجداد بدون بال خود تکامل حاصل کردند اما بعدها توانایی قدرت پرواز را کسب نمودند در حدود 130 میلیون سال پیش افزایش چشمگیر در تعداد و نوع حشرات حاصل شد گروههای جدید نظیر زنبور ها،مورچه ها و پروانه ها بر روی گیاهان متعلق به همان دوره رشد و نمو یافتند.


اکنون بزرگترین و متنوعترین گروه حیوانات روی زمین بی مهرگان (حیوانات بدون ستون مهره)هستند آنها همچنین اولین حیواناتی هستند که حدود یک میلیارد سال در دریاها تکامل یافتند تا 600 میلیون سال پیش چتر دریایی پدید آمده و دیگر نرم تنان مانند حلزون 50 میلیون سال بعد بوجود آمدند اولین نرم تنان ساکن زمین بیش از 400 میلیون سال پیش بر روی زمین ظاهر گشتندو باعث ازدیاد حیواناتی نظیر حشرات و عنکبوتها شدند.



این وابستگان عقربهای امروزی و خرچنگهای نعل اسبی بین 250 تا 440 میلیون سال پیش در آبهای شیرین و دریاها یافت شدند عقربهای دریایی از دست و پای پارو مانند خود برای شنای سریع استفاده می کردند گونه های بزرگتر آنها تا 1/2 متر (7 فوت)می رسیدند و با چنگالهای بزرگ خود ماهی شکار می کردند.

ادامه مطلب